Mysuru : మైసూరు దసరా ఉత్సవాల్లో అమ్మవారిని ఏనుగుపైనే ఎందుకు ఊరేగిస్తారు?
Mysuru: మైసూరు అనగానే అక్కడ దసరా ఉత్సవాలే గుర్తొస్తాయి. 750 కిలోల బంగారు అంబారీని మోసే ఏనుగు ఉంటుంది. అయితే అంతటి విలువైన అంబారీని ఏనుగుపైనే ఎందుకు ఊరేగిస్తారు? ఈ సంప్రదాయం వెనుక ఉన్న విశ్వాసాలేంటి? మైసూరు రాజవంశ చరిత్రతో దీనికి ఉన్న సంబంధం ఏమిటి?
ఏనుగుపైనే ఎందుకు ఊరేగిస్తారు?
మైసూరు అనగానే అక్కడ దసరా ఉత్సవాలే గుర్తొస్తాయి. 750 కిలోల బంగారు అంబారీని మోసే ఏనుగు ఉంటుంది. అయితే అంతటి విలువైన అంబారీని ఏనుగుపైనే ఎందుకు ఊరేగిస్తారు? ఈ సంప్రదాయం వెనుక ఉన్న విశ్వాసాలేంటి? మైసూరు రాజవంశ చరిత్రతో దీనికి ఉన్న సంబంధం ఏమిటి?
ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన మైసూరు దసరాలో 'జంబూ సవారీ' స్పెషల్ అట్రాక్షన్. 750 కిలోల బంగారు అంబారీలో కొలువుదీరిన చాముండేశ్వరి దేవిని ఏనుగులు మోసుకెళ్లే అద్భుత ఘట్టాన్ని చూసేందుకు లక్షలాది మంది వస్తుంటారు. అయితే ఈ అంబారీని గుర్రపు బండి లేదా ఎద్దుల బండిపై కాకుండా ఏనుగుపైనే ఎందుకు మోస్తారో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? దీని వెనుక ఆధ్యాత్మిక, ఆచరణాత్మక కారణాలు కూడా ఉన్నాయి.
పౌరాణిక నేపథ్యం, గజలక్ష్మి సంకల్పం
సనాతన ధర్మంలో ఏనుగు కేవలం ఒక జంతువు కాదు. అది వినాయకుడికి, ఇంద్రుడి వాహనమైన ఐరావతానికి ప్రతీక. పురాణాల ప్రకారం, మహిషాసురుడిని వధించిన తర్వాత దేవతలు దుర్గామాతను ఏనుగుల ద్వారా గజపూజ చేసి సత్కరించారు. రాజధర్మంలో కూడా అమ్మవారి పట్టాభిషేకాన్ని 'గజలక్ష్మి' రూపంలో జరపడం అత్యంత పవిత్రంగా భావిస్తారు.
750 కిలోల బంగారు అంబారీ బరువు
మైసూరు ప్యాలెస్ చరిత్ర ప్రకారం, ఈ బంగారు అంబారీ బరువే ఏకంగా 750 కిలోలు ఉంటుంది. అందులో ఉంచే ఉత్సవ విగ్రహం, పూజా సామగ్రి అన్నీ కలిపితే బరువు మరింత పెరుగుతుంది. గుర్రాలు లేదా ఎద్దులు బరువును లాగగలవు కానీ, ఇంత భారీ బరువును తమ వీపుపై సునాయాసంగా మోస్తూ నిలబడే శక్తి ఒక్క ఏనుగులకు మాత్రమే ఉంటుంది.
లక్షలాది మంది భక్తుల దర్శనం కోసం
దసరా ఊరేగింపులో రోడ్డుకు ఇరువైపులా 8 నుంచి 10 లక్షల మందికి పైగా భక్తులు గుమిగూడుతారు. ఒకవేళ అంబారీని గుర్రపు బండి లేదా ఎద్దుల బండిపై పెడితే, ముందు వరుసలో ఉన్న కొద్దిమందికి మాత్రమే అమ్మవారి దర్శనం దొరుకుతుంది. అదే 10 నుంచి 11 అడుగుల ఎత్తున్న భారీ ఏనుగుపై అంబారీని ఉంచితే, వందల మీటర్ల దూరంలో ఉన్న భక్తులకు కూడా చాముండేశ్వరి దేవి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
గజగమనం.. రాజసం
విజయనగర సామ్రాజ్యం నుంచి ఒడయార్ల కాలం వరకు సైన్యంలోని 'చతురంగ బలాల'లో ఏనుగుకు అత్యున్నత స్థానం ఉండేది. టపాసులు, వాయిద్యాల మోతలు, భారీ జనసందోహం మధ్య కూడా ఏమాత్రం బెదరకుండా రాజసంగా అడుగులు వేసే గుణం ఏనుగుకు మాత్రమే సొంతం. గుర్రాలు శబ్దాలకు సులభంగా భయపడతాయి, ఎద్దుల బండ్లకు ఆ రాజసం ఉండదు. అందుకే అంబారీ ఊరేగింపులో ఏనుగుల 'గజగమనం' శాశ్వత ఆకర్షణగా నిలిచిపోయింది.
