Fear Science: మనిషికి భయం ఎలా కలుగుతుంది? మనసులో కలిగే ఫీలింగా? బ్రెయిన్‍లో వచ్చే మార్పా?
Fear Science: మనిషికి భయం కలగడం సహజం. కానీ ఆ భయం ఎలా పుడుతుంది. ఎందువల్ల వస్తుంది. అసలు భయం మనసులో మొదలవుతుందా? మెదడులోనా? శరీరంలోనా? అన్నది తెలుసుకుందాం.
భయం ఎలా పుడుతుంది?
చీకట్లో నడుస్తున్నప్పుడు మన వెనుక ఎవరో ఉన్నారనే ఫీలింగ్ వస్తుంది. లేదా ఏదైనా రక్తపు మరకలు చూసినా, ప్రమాదం చూసినా మనకు తెలియకుండానే మన శరీరంలో వణుకు పుడుతుంది. గుండె వేగంగా కొట్టుకుంటుంది, ఊపిరి ఆగిపోయినట్లు అనిపిస్తుంది. దాన్నే భయం అంటారు. అసలు ఈ క్షణాల్లో మన శరీరంలో ఏం జరుగుతోంది? భయం ఎలా పుడుతుంది?
అమిగ్డాలా
మనిషి మెదడులో అలారం ఉంటుంది. అదే అమిగ్డాలా. ఏదైనా భయంకర దృశ్యం చూసినప్పుడు ఆ సమాచారం నేరుగా అమిగ్డాలాకు చేరుతుంది. ఇది మన మెదడులో ఉండే ఒక చిన్న ‘సెక్యూరిటీ గార్డ్’ లాంటిది. ఇది ప్రమాదాన్ని గుర్తించిన వెంటనే శరీరంలోని మిగతా భాగాలకు అత్యవసర హెచ్చరికలను పంపిస్తుంది. ఈ రియాక్షన్‍ను 'అమిగ్డాలా హైజాక్' అంటారు. అంటే, మన ఆలోచనా శక్తి కంటే ముందే మన భయం స్పందిస్తుంది.
పోరాడుతాయి
అమిగ్డాలా సంకేతం ఇవ్వగానే, మెదడులోని 'హైపోథాలమస్' రంగంలోకి దిగుతుంది. ఇది అడ్రినల్ గ్రంథుల ద్వారా అడ్రినలిన్, కార్టిసాల్ అనే హార్మోన్లను రక్తంలోకి విడుదల చేస్తుంది. దీనివల్ల శరీరంలో మార్పులు వస్తాయి. కండరాలకు ఎక్కువ రక్తం సరఫరా చేయడం కోసం గుండె వేగంగా కొట్టుకుంటుంది. ఆక్సిజన్ స్థాయిని పెంచడానికి శ్వాస పెరుగుతుంది. శరీరంలోని చక్కెర నిల్వలు ఎనర్జీగా మారి పోరాడటానికి సిద్ధం చేస్తాయి.
ఇది మనసులో కలిగే భావనా? లేక మెదడులో మార్పా?
భయం అనేది మనసు, మెదడు కలయిక. మెదడులోని ప్రీఫ్రంటల్ కార్టెక్స్ అనే భాగం ఈ భయాన్ని గుర్తిస్తుంది. మీరు చీకట్లో ఒక తాడును చూసి పాము అనుకుని భయపడ్డారు. అమిగ్డాలా వెంటనే భయాన్ని పుట్టిస్తుంది. కానీ కొద్ది క్షణాల తర్వాత మీ మెదడు...అది కేవలం తాడు అని గుర్తించి, అమిగ్డాలాను శాంతపరుస్తుంది. అప్పుడే మనకు భయం నుండి ఉపశమనం కలుగుతుంది.
భయం ఎందుకు అవసరం?
భయం అనేది ప్రకృతి ఇచ్చిన ఒక రక్షణ కవచం లాంటిది. భయం లేకపోతే మనిషి ప్రమాదాలను గుర్తించలేడు, అప్పుడు ప్రాణాపాయం తప్పదు, కానీ, ఏ కారణం లేకుండా కలిగే భయం యాంగ్జైటీ, ఫోబియా మాత్రం మెదడులోని రసాయనాల అసమతుల్యత వల్ల కలుగుతుంది.
