Currency : పూర్వం బేడ, అణా, కాణి, దమ్మిడి పేర్లతో కరెన్సీ వాడేవాళ్లుగా.. మరి దేని విలువ ఎంతుండేదో తెలుసా?

ప్రస్తుతం వందలు, వేలు, లక్షలు, కోట్ల రూపాయలు అనే పదాలే ఎక్కువగా వినిపిస్తున్నాయి.. కానీ పూర్వం పావలా, అణా, బేడ, దమ్మిడి వంటి తక్కువ విలువ కలిగిన కరెన్సీ ఎక్కువగా వాడుకలో ఉండేది. ఆనాటి కరెన్సీ విలువ గురించి ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.

Image Credit : Gemini AI

పాతకాలం డబ్బులు విలువ ఎలా ఉండేది?

అందంగా, సాంప్రదాయబద్దంగా రెడీ అయిన అమ్మాయిలను 16 అణాల తెలుగమ్మాయి అని అంటుంటారు. ఇక ''క్షణం తీరిక లేదు... దమ్మిడి ఆదాయం లేదు'', ''చారాణ కోడికి బారాణ మసాలా'' వంటి సామెతలను కూడా తెలుగోళ్లు ఎక్కువగా వాడతారు. చిల్లి గవ్వ లేదు, అణాకానివాడు అనే పదాలు కూడా తరచూ వింటుంటాం. ఇక్కడ అణాలు, దమ్మిడి, చారాణ, గవ్వలు అనే పదాలు పూర్వకాలంలో కరెన్సీని సూచించేవి... ఈ డబ్బులు కనుమరుగైనా పదాలు, సామెతలు అలాగే మిగిలిపోయాయి.

ప్రస్తుతం మనం రూపాయి, రెండు రూపాయలు, ఐదు రూపాయలు, పది రూపాయలు అంటూ డబ్బును లెక్కిస్తాం. ఒక రూపాయికి 100 పైసలు ఉంటాయని చిన్నపిల్లలకు కూడా తెలుసు. కానీ ఒకప్పుడు రూపాయిని లెక్కించే పద్ధతి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండేది. అర్థరూపాయి, పావలా, బేడ, అణా, కాణీ, దమ్మిడి, ఠోలీ వంటి పేర్లతో డబ్బును పిలిచేవారు. అంతేకాదు.. కొన్ని ప్రాంతాల్లో గవ్వలను కూడా చిన్న లావాదేవీల కోసం ఉపయోగించేవారు. మరి అప్పట్లో ఒక్కో నాణేనికి ఎంత విలువ ఉండేదో ఒక రూపాయితో పోల్చి చూద్దాం.

Image Credit : Gemini

రూపాయి అంటే 100 పైసలు.. మరి ఒకప్పుడు?

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ఒక రూపాయికి 100 పైసలు ఉంటాయి. అయితే పాత భారతీయ కరెన్సీ విధానంలో రూపాయిని 16 అణాలుగా విభజించేవారు. ప్రతి అణాలో మరింత చిన్న విలువ కలిగిన ఉపవిభాగాలు ఉండేవి. అందువల్ల అప్పట్లో డబ్బు లెక్కించడానికి అణా, బేడ, పావలా, కాణీ వంటి పదాలను ఉపయోగించేవారు.

1957లో భారతదేశం దశాంశ కరెన్సీ విధానాన్ని అమల్లోకి తీసుకొచ్చింది. దీంతో ఒక రూపాయిని 100 పైసలుగా లెక్కించడం ప్రారంభమైంది. అంతకుముందు వాడుకలో ఉన్న అణా వంటి పాత లెక్కలు క్రమంగా కనుమరుగయ్యాయి.

అర్థరూపాయి అంటే 50 పైసలు

పాత లెక్కల్లో అర్థరూపాయి అంటే రూపాయిలో సగం. ప్రస్తుత విలువ ప్రకారం ఇది 50 పైసలకు సమానం. రెండు అర్థరూపాయలు కలిపితే ఒక రూపాయి అవుతుంది. ఈ లెక్క ఇప్పటికీ సులభంగానే అర్థమవుతుంది. అయితే అప్పట్లో అర్థరూపాయి, పావలా వంటి పదాలు రోజువారీ కొనుగోళ్లలో ఎక్కువగా వినిపించేవి.

పావలా అంటే 25 పైసలు.. తెలంగాణలో చారాణా

పావలా అంటే రూపాయిలో నాలుగో వంతు. ప్రస్తుత పైసల లెక్కలో దీని విలువ 25 పైసలు. నాలుగు పావలాలు కలిపితే ఒక రూపాయి అవుతుంది. తెలంగాణ ప్రాంతంలో పావలాను చారాణా అని కూడా పిలిచేవారు. పాత తరాల సంభాషణల్లో చారాణా, పావలా వంటి పదాలు వినిపించేవి.

Image Credit : Gemini AI

బేడ అంటే ఎన్ని పైసలు?

నేటి తరానికి పావలా వరకు తెలుసు... కానీ గతంలో ఇంతకంటే తక్కువ విలువగల కరెన్సీ కూడా ఉండేది. ఈ పాత కరెన్సీ లెక్కల్లో బేడ అనేది పావలాలో సగం విలువ కలిగిన చిన్న యూనిట్. ప్రస్తుత దశాంశ లెక్క ప్రకారం దీని విలువ 12.5 పైసలు. రెండు బేడాలు కలిపితే ఒక పావలా అవుతుంది. ఎనిమిది బేడాలు కలిపితే ఒక రూపాయి విలువ వస్తుంది.

అణా అంటే ఎంత?

అప్పటి కరెన్సీ విధానంలో అణాకు ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉండేది. ఒక రూపాయికి 16 అణాలు ఉండేవి. ప్రస్తుత దశాంశ లెక్క ప్రకారం ఒక అణా విలువ 6.25 పైసలకు సమానం. ఎనిమిది అణాలు కలిపితే అర్థరూపాయి అవుతుంది. 16 అణాలు కలిపితే ఒక రూపాయి అవుతుంది.

అర్థ అణా అంటే ఎన్ని పైసలు?

అణాలో సగం విలువను అర్థ అణా అని పిలిచేవారు. ప్రస్తుత లెక్క ప్రకారం దీని విలువ 3.125 పైసలు. ఒక రూపాయికి 32 అర్థ అణాలు సమానం. పాత కరెన్సీలో ఇలాంటి చిన్న విభాగాలు ఉండటం వల్ల తక్కువ విలువ కలిగిన వస్తువుల ధరలను కూడా లెక్కించేందుకు వీలయ్యేది.

Image Credit : ‍X

కాణీ, ఏగాణీ అంటే..

పాత డబ్బు లెక్కల్లో కాణీ కూడా ఒక చిన్న విలువ కలిగిన యూనిట్. ఒక రూపాయికి 64 కాణీలు సమానమని సంప్రదాయ లెక్కల్లో చెబుతారు. ప్రస్తుత పైసల లెక్క ప్రకారం ఒక కాణీ విలువ 1.5625 పైసలకు సమానం. అర్థ అణాలో సగం విలువగా కాణీని లెక్కించేవారు.

కాణీ కంటే తక్కువ విలువ కలిగిన యూనిట్‌గా ఏగాణీని పేర్కొంటారు. ఒక రూపాయికి 128 ఏగాణీలు సమానమని పాత లెక్కల్లో చెబుతారు. ప్రస్తుత దశాంశ లెక్క ప్రకారం ఒక ఏగాణీ విలువ 0.78125 పైసలు. ఈ విలువలు నేటి లెక్కల్లో చాలా చిన్నవిగా అనిపించినా, అప్పటి కరెన్సీ విభజన విధానంలో వీటికి ప్రత్యేక స్థానం ఉండేది.

దమ్మిడి అంటే ఎంత?

దమ్మిడి అనే పదం పాతకాలపు మాటల్లో, సామెతల్లో కూడా కనిపిస్తుంది. చాలా తక్కువ మొత్తాన్ని సూచించడానికి ఈ పదాన్ని ఉపయోగించేవారు. సంప్రదాయ మార్పిడి లెక్కల ప్రకారం ఒక రూపాయికి 192 దమ్మిడీలు సమానంగా పేర్కొంటారు. ఈ లెక్క ప్రకారం ఒక దమ్మిడి విలువ సుమారు 0.5208 పైసలు అవుతుంది.

దమ్మిడి కంటే తక్కువ విలువ కలిగిన యూనిట్‌గా ఠోలీని పేర్కొంటారు. పాత లెక్కల ప్రకారం ఒక రూపాయికి 384 ఠోలీలు సమానం. అంటే ఒక ఠోలీ విలువ సుమారు 0.2604 పైసలు అవుతుంది. ఈ తరహా లెక్కలు పాత కరెన్సీ విధానంలో విలువలను మరింత చిన్న భాగాలుగా విభజించే పద్ధతిని తెలియజేస్తాయి.

Image Credit : Freepik

గవ్వలను కూడా డబ్బులా ఉపయోగించేవారా?

గవ్వలు అనగానే చాలామందికి చిన్నప్పుడు ఆడిన అష్టా చమ్మా గుర్తుకువస్తుంది. అయితే చరిత్రలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో గవ్వలను మారక సాధనంగా ఉపయోగించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా చిన్న లావాదేవీల్లో, స్థానిక వాణిజ్యంలో వీటికి ప్రాధాన్యం ఉండేది.

ఒక రూపాయికి 768 గవ్వలు సమానంగా పేర్కొంటారు. ఈ లెక్క ప్రకారం ఒక గవ్వ విలువ సుమారు 0.1302 పైసలు అవుతుంది. అయితే గవ్వల మారక విలువ ప్రాంతం, కాలం, స్థానిక సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారేది. కాబట్టి అన్ని ప్రాంతాల్లోనూ ఇదే మార్పిడి నిష్పత్తి అమల్లో ఉండేదని భావించకూడదు.

పాత కరెన్సీ నుంచి నేటి రూపాయి వరకు

అర్థరూపాయి, పావలా, బేడ, అణా, కాణీ వంటి పదాలు ఒకప్పుడు ప్రజల రోజువారీ జీవితంలో భాగంగా ఉండేవి. ముఖ్యంగా పాత తరాలవారు ధరలు, లావాదేవీల గురించి మాట్లాడేటప్పుడు వీటిని ఉపయోగించేవారు. 1957లో దశాంశ కరెన్సీ విధానం అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత రూపాయిని 100 పైసలుగా విభజించే పద్ధతి ప్రాముఖ్యం పొందింది.

నేడు పావలా, అణా, దమ్మిడి వంటి పదాలు ఎక్కువగా పాత జ్ఞాపకాల్లో, సామెతల్లో, చారిత్రక చర్చల్లో మాత్రమే వినిపిస్తున్నాయి. ఒక రూపాయి విలువను చిన్న చిన్న భాగాలుగా విభజిస్తూ రూపొందించిన పాత లెక్కలు భారతదేశ కరెన్సీ చరిత్రలో ఆసక్తికరమైన అధ్యాయం.