Oil Prices: అమెరికా దెబ్బ.. ఆయిల్ నిల్వలే టార్గెట్? భారత్లో పెట్రోల్ ధరలు పెరుగుతాయా?
Oil Prices : అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఆదేశాలతో వెనిజులాపై దాడి జరిగింది. అధ్యక్షుడు మదురో అరెస్ట్ తర్వాత ప్రపంచ చమురు, బంగారం ధరలు భగ్గుమన్నాయి. ఈ పరిణామం భారత్పై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
ఇండియాపై వెనిజులా సంక్షోభ ప్రభావం: నిపుణులు ఏమంటున్నారంటే?
శనివారం ఉదయం వెనిజులాపై అమెరికా జరిపిన మెరుపు దాడి ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది. ఈ దాడి అనంతరం వెనిజులా అధ్యక్షుడు నికోలస్ మదురో, ఆయన భార్యను అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించారు. ఈ ఘటనతో అంతర్జాతీయంగా రాజకీయ, ఆర్థిక సమీకరణాలు వేగంగా మారుతున్నాయి. ముఖ్యంగా చమురు నిల్వలు అధికంగా ఉన్న వెనిజులాలో జరిగిన ఈ పరిణామం ముడి చమురు ధరలపై, బంగారం మార్కెట్పై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్లోని రాజకీయ నాయకులు, విదేశాంగ నిపుణులు తమ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
భారత నేతల ఆందోళన.. శశి థరూర్ ఏమన్నారంటే?
అమెరికా చర్యపై భారత రాజకీయ ప్రముఖులు తీవ్రంగా స్పందించారు. కాంగ్రెస్ ఎంపీ శశి థరూర్ మాట్లాడుతూ, అంతర్జాతీయ చట్టాలను, ఐక్యరాజ్యసమితి నిబంధనలను చాలా కాలంగా విస్మరిస్తున్నారని, ఇప్పుడు ప్రపంచంలో అడవి చట్టం (Law of the Jungle) అమలవుతోందని విమర్శించారు.
భారత్పై దీని ప్రభావం గురించి మాట్లాడుతూ, "మనం వెనిజులా నుండి పెద్దగా చమురు కొనుగోలు చేయడం లేదు, కాబట్టి ఇది మనపై పెద్దగా ప్రభావం చూపదని నేను భావిస్తున్నాను. కానీ ట్రంప్ పాలనలో జరుగుతున్న ఈ కొత్త పరిణామాలను ప్రపంచం గమనించాలి" అని ఆయన అన్నారు. ప్రత్యామ్నాయ పరిష్కారాల కోసం భారత్ ప్రయత్నిస్తోందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
శివసేన నాయకురాలు షైనా ఈ విషయాన్ని అత్యంత ఆందోళన కలిగించే విషయంగా అభివర్ణించారు. ఏ దేశం కూడా ప్రపంచాన్ని భయపెట్టలేదని ఆమె అన్నారు. భారత్ ఎప్పుడూ వెనిజులాతో స్నేహపూర్వక సంబంధాలను కొనసాగిస్తోందని, లాటిన్ అమెరికా, దక్షిణ అమెరికాతో సంబంధాలను భారత్ జాగ్రత్తగా కాపాడుకుంటోందని ఆమె గుర్తు చేశారు.
కాంగ్రెస్ నేత అభిషేక్ మను సింఘ్వీ అమెరికా చర్యను సామ్రాజ్యవాద తరహా రాజకీయాలకు తిరిగి రావడంగా అభివర్ణించారు. "క్రూయిజ్ క్షిపణుల ద్వారా పాలన మార్పు, యుద్ధనౌకల ద్వారా ప్రజాస్వామ్య స్థాపన, స్వయం ప్రకటిత సిద్ధాంతంతో సార్వభౌమాధికారాన్ని తిరిగి రాయడం నాయకత్వం అనిపించుకోదు" అని ఆయన ఘాటుగా విమర్శించారు.
ఆయిల్ నిల్వలు స్వాధీనం చేసుకుంటాం : ట్రంప్
వెనిజులా అధ్యక్షుడు మదురోను అదుపులోకి తీసుకున్న కొద్ది గంటల్లోనే, వెనిజులాలోని భారీ చమురు నిల్వలను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుంటామని ట్రంప్ ప్రకటించారు. వెనిజులాలో 303 బిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురు నిల్వలు ఉన్నాయని, ఇవి ప్రపంచ నిల్వల్లో ఐదో వంతు అని యూఎస్ ఎనర్జీ ఇన్ఫర్మేషన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
ట్రంప్ విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, "మా అతిపెద్ద అమెరికన్ ఆయిల్ కంపెనీలు వెనిజులాకు వెళ్తాయి. అక్కడ పూర్తిగా దెబ్బతిన్న ఆయిల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ను బాగుచేసి, ఆ దేశానికి ఆదాయం సమకూర్చుతాయి" అని చెప్పారు. వెనిజులా చమురు వ్యాపారం ప్రస్తుతం పూర్తిగా విఫలమైందని ఆయన అన్నారు. మదురో పాలనలో ఉత్పత్తి భారీగా పడిపోయిందని, ప్రస్తుతం రోజుకు కేవలం 1 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ఉత్పత్తి మాత్రమే జరుగుతోందని గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది సోషలిస్ట్ శకానికి ముందు ఉన్న స్థాయి కంటే మూడింట ఒక వంతు తక్కువ.
చమురు ధరలపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
వెనిజులా ఉత్పత్తి చేసే ముడి చమురు హెవీ సోర్ క్రూడ్ రకానికి చెందినది. ఇది డీజిల్, తారు, పారిశ్రామిక ఇంధనాల తయారీకి చాలా అవసరం. చాలా అమెరికన్ రిఫైనరీలు ఈ రకమైన ఆయిల్ కోసం రూపొందించారు. ఈ దాడి తర్వాత చమురు ధరలు స్వల్పంగా పెరిగాయి. బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర బ్యారెల్కు $65 (రూ. 5,850) వరకు చేరే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే, ప్రపంచ సరఫరా పుష్కలంగా ఉన్నందున మార్కెట్లు మరీ ఆందోళన చెందడం లేదని నిపుణులు అంటున్నారు.
ప్రస్తుతం యూఎస్ ఆంక్షల కారణంగా వెనిజులా ఆయిల్ ఎగుమతులు పరిమితంగా ఉన్నాయి. కేవలం షెవ్రాన్ మాత్రమే అక్కడ కార్యకలాపాలు సాగిస్తోంది. ఎక్సాన్ మొబిల్, షెల్, బీపీ వంటి ఇతర దిగ్గజ సంస్థలు ఇంకా తమ నిర్ణయాన్ని ప్రకటించలేదు. వెనిజులా ఆయిల్ పరిశ్రమను పునరుద్ధరించడానికి దశాబ్దాల సమయం, దాదాపు 58 బిలియన్ డాలర్ల (దాదాపు రూ. 5.22 లక్షల కోట్లు) పెట్టుబడి అవుతుందని అంచనా.
బంగారం, వెండి ధరలకు రెక్కలు
యుద్ధ వాతావరణం కారణంగా మదుపుదారులు సురక్షితమైన పెట్టుబడుల వైపు మొగ్గు చూపడంతో బంగారం, వెండి ధరలు రికార్డు స్థాయికి చేరాయి.
• అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బంగారం ఔన్సు ధర చరిత్రాత్మక గరిష్ఠమైన $4,550కు (దాదాపు రూ. 4.10 లక్షలు) చేరింది.
• వెండి ధర కూడా వేగంగా పెరిగి $83.75కు (దాదాపు రూ. 7,538) చేరింది.
• భారత్లో మల్టీ కమోడిటీ ఎక్స్ఛేంజ్ (MCX)లో 10 గ్రాముల బంగారం ధర ఆల్ టైమ్ హై రూ. 1,40,465కు చేరింది.
• రూపాయి విలువ పడిపోవడం కూడా దేశీయంగా ధరల పెరుగుదలకు కారణమైంది.
యా వెల్త్ డైరెక్టర్ అనుజ్ గుప్తా మాట్లాడుతూ, "అమెరికా దాడి కారణంగా భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతాయి. దీనివల్ల బంగారం, వెండి, ముడి చమురు ధరలు గ్యాప్-అప్ ఓపెనింగ్తో ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంది" అని అన్నారు.
భారత్పై ప్రభావం పడుతుందా?
గ్లోబల్ ట్రేడ్ రీసెర్చ్ ఇనిషియేటివ్ (GTRI) రిపోర్టు ప్రకారం, అమెరికా-వెనిజులా సంక్షోభం భారత్పై పెద్దగా ఆర్థిక లేదా ఇంధన ప్రభావం చూపకపోవచ్చు. 2000, 2010 దశకాల్లో భారత్ వెనిజులా నుండి భారీగా చమురు దిగుమతి చేసుకునేది. కానీ 2019లో అమెరికా ఆంక్షల తర్వాత వాణిజ్య సంబంధాలు క్షీణించాయి.
• 2024-25లో వెనిజులా నుండి భారత్ మొత్తం దిగుమతులు కేవలం $364.5 మిలియన్లు (రూ. 3,280 కోట్లు) మాత్రమే. ఇందులో ముడి చమురు విలువ $255.3 మిలియన్లు (రూ. 2,298 కోట్లు). ఇది అంతకుముందు ఏడాదితో పోలిస్తే 81.3% తక్కువ.
• ప్రస్తుతం చైనా వెనిజులా ఆయిల్ కొనుగోలులో అగ్రస్థానంలో ఉంది.
• భారత్ తన చమురు అవసరాల కోసం ఇతర దేశాలపై ఆధారపడటం వల్ల, వెనిజులాలోని తాజా పరిణామాలు భారత ఇంధన భద్రతపై ప్రత్యక్షంగా పెద్ద ప్రభావం చూపవని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
అయినప్పటికీ, డీజిల్ వంటి ఇంధనాల తయారీకి అవసరమైన ముడి చమురు సరఫరాలో అంతరాయం కలిగితే, పరోక్షంగా ఇంధన ధరలపై కొంత ఒత్తిడి ఉండే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి. సోమవారం మార్కెట్లు తెరుచుకున్నప్పుడు ముడి చమురు ధరలలో స్పష్టమైన మార్పు కనిపించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
