- Home
- Telangana
- 9 రోజులు.. కానీ 8 నైవేద్యాలే.. బతుకమ్మ వేడుకల్లో ఒక రోజు నైవేద్యం ఎందుకు ఉండదో తెలుసా?
9 రోజులు.. కానీ 8 నైవేద్యాలే.. బతుకమ్మ వేడుకల్లో ఒక రోజు నైవేద్యం ఎందుకు ఉండదో తెలుసా?
Bathukamma: తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు అద్దం పట్టే పూల పండుగ బతుకమ్మ. తొమ్మిది రోజుల పాటు జరిగే ఈ పండుగలో రోజుకో విశేషం. ఈ ఏడాది అక్టోబర్ 10 నుంచి వేడుకలు ప్రారంభం కానున్న నేపథ్యంలో విశేషాలు తెలుసుకుందాం.
బతుకమ్మ పండుగ ప్రత్యేకత ఏంటి?
బతుకమ్మను తెలంగాణ ఆడపడుచుల ఆత్మీయతకు, ప్రకృతిపై ప్రేమకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. తంగేడు, గునుగు, బంతి, చామంతి వంటి స్థానికంగా లభించే పూలతో బతుకమ్మను అందంగా అలంకరిస్తారు. పూలను వరుసలుగా పేర్చి మధ్యలో గౌరమ్మను ప్రతిష్ఠించి పూజలు చేస్తారు. సాయంత్రం వేళ మహిళలంతా ఒకచోట చేరి బతుకమ్మ చుట్టూ తిరుగుతూ సంప్రదాయ పాటలు పాడతారు.
మహాలయ అమావాస్యతో ప్రారంభమయ్యే బతుకమ్మ వేడుకలు దుర్గాష్టమి నాటికి సద్దుల బతుకమ్మతో ముగుస్తాయి. ఈ తొమ్మిది రోజుల పండుగలో మొదటి రోజును ఎంగిలిపూల బతుకమ్మగా, చివరి రోజును సద్దుల బతుకమ్మగా జరుపుకుంటారు. మధ్యలో వచ్చే ప్రతి రోజుకూ ప్రత్యేకమైన పేరు ఉంటుంది. అలిగిన బతుకమ్మ రోజున మాత్రం బతుకమ్మను పేర్చకపోవడం మరో విశేషం.
తొలి మూడు రోజులు..
ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ: పండుగ మొదటి రోజును ఎంగిలిపూల బతుకమ్మగా పిలుస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీనిని పెత్రామాస అని కూడా అంటారు. ఈ రోజున మహిళలు పూలతో బతుకమ్మను పేర్చి పూజలు చేస్తారు. బియ్యంపిండి లేదా తడి బియ్యంతో పాటు నువ్వులను నైవేద్యంగా సమర్పించడం సంప్రదాయం.
అటుకుల బతుకమ్మ: రెండో రోజును అటుకుల బతుకమ్మగా జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున అటుకులు, సప్పిడి పప్పు, బెల్లంతో నైవేద్యం తయారు చేస్తారు. కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసి పండుగలో పాల్గొంటూ ఆనందంగా గడుపుతారు.
ముద్దపప్పు బతుకమ్మ: మూడో రోజు ముద్దపప్పు బతుకమ్మ. ఉడికించిన పప్పు, పాలు, బెల్లం కలిపి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. సంప్రదాయ పూజలతో పాటు బతుకమ్మ పాటలు, ఆటలతో ఈ రోజు వేడుకలు సాగుతాయి.
నాలుగు, ఐదు, ఆరు రోజులు..
నానబియ్యం బతుకమ్మ: నాలుగో రోజు నానబియ్యం బతుకమ్మను జరుపుకుంటారు. ముందుగా బియ్యాన్ని నానబెట్టి, వాటిని పాలు, బెల్లంతో కలిపి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఈ రోజున కూడా పూలతో బతుకమ్మను అలంకరించి సంప్రదాయ పద్ధతిలో పూజలు నిర్వహిస్తారు.
అట్ల బతుకమ్మ: ఐదో రోజు అట్ల బతుకమ్మ. ఈ సందర్భంగా గోధుమపిండితో లేదా బియ్యంపిండితో అట్లు తయారు చేసి అమ్మవారికి నైవేద్యంగా పెడతారు. ఇంట్లో తయారు చేసిన వంటకాలను కుటుంబ సభ్యులతో పంచుకుంటూ పండుగను జరుపుకోవడం ఈ రోజు ప్రత్యేకత.
అలిగిన బతుకమ్మ: ఆరో రోజును అలిగిన బతుకమ్మగా పిలుస్తారు. సంప్రదాయం ప్రకారం ఈ రోజున బతుకమ్మను పేర్చరు. ప్రత్యేకంగా నైవేద్యం కూడా సమర్పించరు. మిగిలిన రోజుల మాదిరిగా కాకుండా ఈ రోజు విరామంగా ఉండటం బతుకమ్మ పండుగలోని ప్రత్యేక ఆచారాల్లో ఒకటి.
చివరి మూడు రోజుల విశేషాలు..
వేపకాయల బతుకమ్మ: ఏడో రోజు వేపకాయల బతుకమ్మ. ఈ రోజున వేపకాయల ఆకారంలో ఉండే సకినాల పిండితో వంటకాలు తయారు చేస్తారు. వాటిని అమ్మవారికి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. పూలతో బతుకమ్మను పేర్చి మహిళలు పాటలు పాడుతూ వేడుకల్లో పాల్గొంటారు.
వెన్నముద్దల బతుకమ్మ: ఎనిమిదో రోజును వెన్నముద్దల బతుకమ్మగా జరుపుకుంటారు. నువ్వులు, వెన్నతో తయారు చేసిన పదార్థాలను నైవేద్యంగా పెడతారు. పండుగ చివరి రోజు అయిన సద్దుల బతుకమ్మకు ముందు వచ్చే ఈ రోజు కూడా ప్రత్యేక పూజలు, సంప్రదాయ వేడుకలతో సాగుతుంది.
సద్దుల బతుకమ్మ: తొమ్మిదో రోజు బతుకమ్మ పండుగలో అత్యంత సందడిగా జరిగే సద్దుల బతుకమ్మ వేడుకలు నిర్వహిస్తారు. ఈ రోజున మహిళలు పెద్ద బతుకమ్మలను అందంగా అలంకరించి సామూహికంగా పూజలు చేస్తారు. పెరుగన్నం, చింతపండు పులిహోర, నిమ్మకాయ పులిహోర, కొబ్బరి అన్నం, నువ్వుల సద్ది వంటి వంటకాలను తయారు చేసి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. అనంతరం బతుకమ్మలను ఊరేగింపుగా తీసుకెళ్లి సంప్రదాయం ప్రకారం నీటిలో నిమజ్జనం చేస్తారు.
నైవేద్యాల నుంచి సామూహిక వేడుకల వరకు.. బతుకమ్మలో ప్రతి రోజూ ప్రత్యేకమే
బతుకమ్మ పండుగలో తొమ్మిది రోజులకూ తొమ్మిది పేర్లు ఉండటం, రోజుకో ప్రత్యేక ఆచారం పాటించడం విశేషం. ఆరో రోజైన అలిగిన బతుకమ్మ మినహా మిగిలిన ఎనిమిది రోజుల్లో ప్రత్యేక నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు. స్థానిక సంప్రదాయాలను బట్టి కొన్ని ప్రాంతాల్లో పేర్లు, నైవేద్యాల తయారీలో స్వల్ప మార్పులు కనిపించవచ్చు.
ఈ పండుగ కేవలం పూలతో చేసే పూజ మాత్రమే కాదు. కుటుంబ బంధాలను బలోపేతం చేయడం, ఆడపడుచులంతా ఒక్కచోట చేరడం, తెలంగాణ జానపద పాటలు, సంప్రదాయాలను తరువాతి తరాలకు అందించడం వంటి ఎన్నో ప్రత్యేకతలు ఇందులో ఉన్నాయి. అందుకే బతుకమ్మ తెలంగాణ ప్రజల జీవితాల్లో ప్రత్యేకమైన స్థానం సంపాదించుకుంది. పూల అందాలు, పాటల సందడి, సంప్రదాయాల మేళవింపుతో తొమ్మిది రోజుల పాటు సాగే ఈ వేడుకలు తెలంగాణ సంస్కృతికి ప్రతిబింబంగా నిలుస్తాయి.
