ఈసారి చ‌లికాలం కూడా చ‌మ‌ట‌లు ప‌ట్ట‌డం ఖాయం.. వాతావ‌ర‌ణంలో పెను సంచ‌ల‌నాలు
El Nino: వాతావరణ పరిస్థితుల్లో పెను మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే భారీగా పెరుగుతున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం ఎల్‌నినో పరిస్థితులు బలపడటమే.
రికార్డు స్థాయికి చేరుతున్న ఎల్‌నినో
తాజాగా నమోదైన గణాంకాలు ఈసారి ఎల్‌నినో చాలా తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉందని సూచిస్తున్నాయి. దీని ప్రభావం భారత్‌పైనా పడుతోంది. ఇప్పటికే 2026 నైరుతి రుతుపవనాలు సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదు చేశాయి. రానున్న నెలల్లో వర్షాలు, చలి, వేడి, వ్యవసాయం, నీటి లభ్యతపై ఎల్‌నినో ప్రభావం కనిపించే అవకాశం ఉంది.
ఎల్‌నినోను పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలోని సముద్ర జలాలు సాధారణం కంటే వేడెక్కే వాతావరణ పరిస్థితిగా చెప్పవచ్చు. అమెరికా జాతీయ సముద్ర, వాతావరణ సంస్థ (NOAA) గణాంకాల ప్రకారం 2026 జూలై–సెప్టెంబర్‌ మధ్య నినో సూచీ సుమారు +2.16 డిగ్రీల సెల్సియస్‌కు చేరింది. 1950 నుంచి నమోదైన రికార్డులను పరిశీలిస్తే 1997–98, 2015–16 ఎల్‌నినో పరిస్థితులు మాత్రమే దీనికంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
అయితే ఈసారి ఎల్‌నినో ఇంకా బలపడే అవకాశం ఉందని వాతావరణ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. అక్టోబర్‌–డిసెంబర్‌ మధ్య ఇది ఇప్పటివరకు నమోదైన అత్యంత బలమైన ఎల్‌నినోగా మారే అవకాశం ఉందని NOAA అంచనా వేస్తోంది. ఈ శీతాకాలంలో చాలా తీవ్ర స్థాయి ఎల్‌నినో కొనసాగే అవకాశాలు కూడా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. పసిఫిక్‌ సముద్రం అడుగుభాగంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే 10 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ వరకు అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవుతున్నట్లు సమాచారం.
ఇప్పటికే భారత్‌లో కనిపిస్తున్న ప్రభావం
ఎల్‌నినో ప్రభావం భారత్‌ వాతావరణంపై నేరుగా పడే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా నైరుతి రుతుపవనాలపై దీని ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది. 2026లో భారత్‌కు సాధారణంగా రావాల్సిన వర్షపాతంతో పోలిస్తే సుమారు 13 శాతం తక్కువ వర్షం నమోదైంది. 2015 తర్వాత ఇదే అత్యల్ప నైరుతి రుతుపవన వర్షపాతంగా నిలిచింది. 2015 కూడా బలమైన ఎల్‌నినో నమోదైన సంవత్సరం కావడం గమనార్హం. దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికే కరవు పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, రాజస్థాన్‌ వంటి రాష్ట్రాల్లో కొన్ని ప్రాంతాలు వర్షాభావ పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నాయి. సెప్టెంబర్‌ 23 నాటికి దేశంలోని సగానికి పైగా భూభాగం పొడిగా ఉన్న‌ట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
అక్టోబర్‌ నుంచి వాతావరణం ఎలా ఉండొచ్చు?
భారత వాతావరణ శాఖ అంచనాల ప్రకారం అక్టోబర్‌లో దేశంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే ఎక్కువ పగటి, రాత్రి ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉండే అవకాశాలు ఉన్నాయి. అక్టోబర్‌ నుంచి డిసెంబర్‌ వరకు దేశంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో పొడి వాతావరణం కొనసాగే అవకాశం ఉంది. అయితే దక్షిణ భారతదేశంలో ఈశాన్య రుతుపవనాలు దాదాపు సాధారణ స్థాయిలో ఉండే అవకాశం ఉందని అంచనా. వర్షాలు తక్కువగా ఉంటే నేలలో తేమ తగ్గిపోవచ్చు. ఇప్పటికే పూర్తిగా నిండని రిజర్వాయర్లు, తగ్గుతున్న భూగర్భ జలాలు వ్యవసాయంపై ఒత్తిడి పెంచే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా గోధుమ వంటి శీతాకాల పంటలకు తగినంత నీరు అందకపోతే దిగుబడిపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
గత ఎల్‌నినోల్లో ఏం జరిగింది?
ఎల్‌నినో ప్రభావం సాధారణంగా అది గరిష్ఠ స్థాయికి చేరిన వెంటనే పూర్తిగా కనిపించదు. ఆ తర్వాతి సంవత్సరం ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలపై దాని ప్రభావం మరింత స్పష్టంగా కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. 2015–16 బలమైన ఎల్‌నినో తర్వాత 2016లో ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు రికార్డు స్థాయికి చేరాయి. అదే సమయంలో రాజస్థాన్‌లోని ఫలోడిలో 2016 మేలో 51 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ ఉష్ణోగ్రత నమోదైంది. ఇది భారత్‌లో నమోదైన అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.
2023–24 ఎల్‌నినో తర్వాత 2024లో భారత్‌ తీవ్ర వేడిని ఎదుర్కొంది. దేశంలో సుదీర్ఘమైన హీట్‌వేవ్‌ నమోదైంది. హిమాలయ ప్రాంతాల్లో వర్షాలు, మంచు తగ్గడం, కొన్ని ప్రాంతాల్లో అడవుల్లో మంటలు పెరగడం వంటి ప్రభావాలు కూడా కనిపించాయి. 2016లో ఎల్‌నినో ప్రభావం తర్వాత ఉత్తరాఖండ్‌లో భారీ స్థాయిలో అడవి మంటలు నమోదయ్యాయి.
సముద్రాలపైనా దీని ప్రభావం ఉంటుంది. 2023–24 ఎల్‌నినో సమయంలో లక్షద్వీప్‌లోని కవరత్తి ప్రాంతంలో పరిశీలించిన పగడపు దిబ్బల్లో భారీ స్థాయిలో బ్లీచింగ్‌ నమోదైంది. సముద్ర ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగితే పగడపు దిబ్బలు తీవ్రంగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంటుంది.
భారత్‌కు ముందున్న అసలు సవాలు ఇదే
ఎల్‌నినో ప్రభావం కేవలం వర్షాలు తగ్గిపోవడం వరకే పరిమితం కాదు. వర్షాభావం కారణంగా వ్యవసాయం దెబ్బతినడం, రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు తగ్గడం, భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి పెరగడం వంటి సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. ఆ తర్వాత వేసవిలో ఉష్ణోగ్రతలు మరింత పెరిగితే ప్రజలకు ఇబ్బందులు ఎక్కువ కావచ్చు.
అదే సమయంలో ఎల్‌నినో ప్రభావం ఎక్కడైనా ఒకే విధంగా ఉండదు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షాలు తగ్గే అవకాశం ఉండగా, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో ఒక్కసారిగా భారీ వర్షాలు కురిసే పరిస్థితులు కూడా ఏర్పడవచ్చు. 2015లో చెన్నైలో సంభవించిన భారీ వర్షాలకు ఎల్‌నినో వాతావరణ పరిస్థితులు కొంతవరకు కారణమయ్యాయని అధ్యయనాలు సూచించాయి.
అందువల్ల 2026–27 కాలంలో భారత్‌ వాతావరణాన్ని నిశితంగా గమనించాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యంగా రైతులు, నీటి వనరుల శాఖలు, ప్రభుత్వ యంత్రాంగం ముందుగానే అప్రమత్తంగా ఉంటే ఎల్‌నినో వల్ల వచ్చే నష్టాన్ని కొంతవరకు తగ్గించవచ్చు. ప్రస్తుతం పసిఫిక్‌లో పెరుగుతున్న ఈ “వేడి” భారత్‌లో వర్షాలు, చలి, వేసవి వేడి, వ్యవసాయం వంటి అనేక రంగాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉండటంతో రాబోయే నెలలు కీలకంగా మారనున్నాయి.
