Indian Rupee: ఇండియా కాకుండా రూపాయి చెల్లే ఇతర దేశాలు ఏవో తెలుసా?
Indian Rupee: సొంత దేశం దాటి విదేశాలకు వెళ్లాలంటే పాస్‌పోర్ట్, వీసాతో పాటు స్థానిక కరెన్సీ లేదా డాలర్లు వెంట తీసుకెళ్లడం సాధారణం. కానీ మన భారతీయ రూపాయి ఉంటే చాలు.. పాస్‌పోర్ట్ లేకపోయినా నేరుగా వెళ్లి షాపింగ్ చేయగల దేశాలు ఉన్నాయని తెలుసా?
ఇండియాలోనే కాదు.. ఈ దేశాల్లోనూ ‘రూపాయి’దే హవా
భారతదేశ అధికారిక కరెన్సీ రూపాయి అని మనందరికీ తెలిసిందే. రూపాయి నాణేల నుంచి పెద్ద నోట్ల వరకు, ఒక రూపాయి నుంచి వేల కోట్ల వరకు జరిగే ప్రతి లావాదేవీ ఇక్కడ రూపాయిల్లోనే సాగుతుంది. అయితే, మన ఇండియాలో మాత్రమే కాకుండా ప్రపంచంలోని పలు ఇతర దేశాల్లో కూడా రూపాయి చెల్లుతుందని మీకు తెలుసా? అంతేకాదు, కొన్ని దేశాల్లో మన భారత రూపాయి నేరుగా చెల్లితే, మరికొన్ని దేశాల్లో రూపాయి పేరుతోనే వారి స్వంత కరెన్సీలు నడుస్తున్నాయి. ఆ ఆసక్తికరమైన వివరాలు ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
నేపాల్, భూటాన్‌లలో భారత రూపాయి హవా
భారతదేశంతో ఉన్న చారిత్రక, సాంస్కృతిక, వాణిజ్య సంబంధాల వల్ల కొన్ని పొరుగు దేశాల్లో భారత రూపాయి నేరుగా చెల్లుబాటు అవుతుంది.
• నేపాల్: నేపాల్‌లో భారత రూపాయిని అనధికారికంగా రెండో ప్రధాన కరెన్సీగా ఉపయోగిస్తారు. నేపాల్ కరెన్సీ విలువ నేరుగా భారత రూపాయితో ముడిపడి ఉంటుంది. 100 భారత రూపాయలు అంటే 160 నేపాలీ రూపాయలకు సమానం. నేపాల్‌లోని మార్కెట్లు, హోటళ్లు, దుకాణాలలో 10, 20, 50, 100 రూపాయల భారతీయ నోట్లు చాలా తేలిగ్గా చెల్లుతాయి.
• భూటాన్: భూటాన్‌లో భారత రూపాయికి పూర్తి చట్టబద్ధత ఉంది. భూటాన్ స్వంత కరెన్సీ న్గుల్ట్రమ్ విలువ భారత రూపాయితో సమానంగా ఉంటుంది. భూటాన్‌లో మీరు ఇండియన్ క్యాష్ ఉపయోగించి ఎలాంటి షాపింగ్ అయినా సులభంగా చేయవచ్చు.
అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో రూపాయి జోరు
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) అంతర్జాతీయ వ్యాపార లావాదేవీలను భారత రూపాయిలోనే సెటిల్ చేసే వెసులుబాటును అందుబాటులోకి తెచ్చిన తర్వాత, చాలా దేశాలు వాణిజ్యం కోసం మన రూపాయిని స్వీకరించడానికి మొగ్గు చూపుతున్నాయి.
• రష్యా: భారత్, రష్యాల మధ్య జరిగే ద్వైపాక్షిక వ్యాపారంలో పెద్ద భాగం రూపాయిల్లోనే జరుగుతోంది. ముఖ్యంగా ముడి చమురు, రక్షణ ఆయుధాల కొనుగోళ్లు 'రూపాయి-రూబుల్' విధానం ద్వారా పూర్తవుతున్నాయి.
• యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ : భారత్, యూఏఈ మధ్య స్థానిక కరెన్సీలైన INR, AED లలోనే నేరుగా వాణిజ్య లావాదేవీలు జరిపే వ్యవస్థ అమలులో ఉంది.
• శ్రీలంక, మారిషస్: ఈ రెండు దేశాలు కూడా భారత్‌తో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యంతో పాటు, యూపీఐ పేమెంట్ సేవల ద్వారా రూపాయిల్లో లావాదేవీలను అంగీకరించాయి.
'రూపాయి' పేరుతో కరెన్సీ ఉన్న దేశాలు ఇవే
ప్రపంచంలో చాలా దేశాల జాతీయ కరెన్సీ పేరు రూపాయి లేదా దానికి దగ్గరగా ఉండే పేరుతో ఉంటుంది. ఇవి భారత రూపాయి కంటే వేరైనప్పటికీ, పేరు మాత్రం ఒక్కటే కావడం విశేషం.
• పాకిస్తాన్: పాకిస్తానీ రూపాయి (PKR)
• ఇండోనేషియా: ఇండోనేషియన్ రుపియా (IDR)
• శ్రీలంక: శ్రీలంకన్ రూపాయి (LKR)
• మారిషస్: మారిషస్ రూపాయి (MUR)
• నేపాల్: నేపాలీ రూపాయి (NPR)
• సీషెల్స్: సీషెల్స్ రూపాయి (SCR)
గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో మన రూపాయి క్రేజ్
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వేగంగా ఎదుగుతున్న కొద్దీ, మన రూపాయికి గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో డిమాండ్ పెరుగుతోంది. ఒకప్పుడు డాలర్లపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడే అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, ఇప్పుడు మన రూపాయి వైపు అడుగులు వేస్తోంది. దీనివల్ల విదేశీ పర్యటనలకు వెళ్లే భారతీయులకు, అలాగే వ్యాపారులకు కరెన్సీ మార్పిడి భారం తగ్గుతోంది.
యూపీఐ సేవలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరిస్తుండటం, అలాగే ఆర్బీఐ తీసుకుంటున్న వినూత్న నిర్ణయాల వల్ల రాబోయే రోజుల్లో మరిన్ని దేశాలు భారత రూపాయిని నేరుగా అంగీకరించే అవకాశం ఉంది. రాబోయే రోజుల్లో మన రూపాయి గ్లోబల్ లెవెల్‌లో మరింత బలమైన కరెన్సీగా మారడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.
