City of Lakes: మనదేశంలో సిటీ ఆఫ్ లేక్స్ అని ఏ నగరాలను పిలుస్తారు?
City of Lakes: ‘సిటీ ఆఫ్ లేక్స్’ అనగానే చాలామందికి రాజస్థాన్లోని ఉదయ్పూర్ గుర్తుకొస్తుంది. కానీ కూడా ఇదే పేరు ఉంది. మరి ఈ రెండు నగరాలకు సరస్సులతో ఉన్న అనుబంధం ఏంటి? వాటి ప్రత్యేకతలేంటో తెలుసుకుందాం.

సిటీ ఆఫ్ లేక్స్’ అంటే ఉదయ్పూర్ ఒక్కటే కాదు.. ఈ నగరానికీ అదే పేరు
మనదేశంలోని చాలా నగరాలకు వాటి చరిత్ర, ప్రకృతి అందాలు, ప్రత్యేక నిర్మాణాల ఆధారంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. అలాంటి వాటిలో ‘సిటీ ఆఫ్ లేక్స్’ (City of Lakes) ఒకటి. ఈ పేరు వినగానే చాలామందికి రాజస్థాన్లోని ఉదయ్పూర్ గుర్తుకొస్తుంది. అక్కడి సరస్సులు, రాజభవనాలు, కొండల మధ్య కనిపించే అందమైన దృశ్యాలు పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తాయి. అయితే ఉదయ్పూర్కు మాత్రమే ఈ గుర్తింపు పరిమితం కాలేదు. మధ్యప్రదేశ్ రాజధాని భోపాల్ కూడా సరస్సుల నగరంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. మరి ఈ రెండు నగరాలకు ఆ పేరు ఎలా వచ్చింది? వాటిలో దేనికి ఎలాంటి ప్రత్యేకతలు ఉన్నాయి?
ఉదయ్పూర్.. సరస్సుల మధ్య రాజసం!
రాజస్థాన్లోని ఉదయ్పూర్ను 1559లో మేవార్ పాలకుడు మహారాణా ఉదయ్సింగ్-2 స్థాపించారు. అరావళి పర్వత శ్రేణుల మధ్య ఉన్న ఈ నగరం చారిత్రక రాజభవనాలు, వారసత్వ కట్టడాలు, అందమైన సరస్సులతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. ఇక్కడి సరస్సులు నగర సౌందర్యాన్ని పెంచడమే కాకుండా, గతంలో నీటి నిల్వ, సరఫరా అవసరాలను తీర్చడంలోనూ కీలక పాత్ర పోషించాయి.
సరస్సుల ఒడ్డున కనిపించే రాజభవనాలు, ఘాట్లు, వంతెనలు ఉదయ్పూర్కు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. ముఖ్యంగా సాయంత్రం వేళ నీటిపై ప్రతిబింబించే భవనాలు, చుట్టుపక్కల కొండల దృశ్యాలు పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటాయి. అందుకే ఈ నగరం దేశీయ పర్యాటకులతో పాటు విదేశీ సందర్శకుల్లోనూ ప్రసిద్ధి చెందింది.
పిచోలా సరస్సు.. నగరానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణ
ఉదయ్పూర్ గురించి మాట్లాడితే ముందుగా గుర్తొచ్చేది పిచోలా సరస్సు. 1362లో నిర్మించిన ఈ సరస్సు, ఉదయ్పూర్ నగరం స్థాపనకు ముందే ఉనికిలోకి వచ్చింది. అనంతరం మహారాణా ఉదయ్సింగ్-2 హయాంలో దీనిని విస్తరించారు. సరస్సు మధ్యలో కనిపించే నిర్మాణాలు దీనికి మరింత ప్రత్యేకతను తీసుకొచ్చాయి.
సిటీ ప్యాలెస్, జగ్ మందిర్, లేక్ ప్యాలెస్ వంటి నిర్మాణాలను సరస్సు నుంచి చూసి ఆనందించవచ్చు. పడవ ప్రయాణం ద్వారా వీటి అందాలను ఆస్వాదించవచ్చు. ముఖ్యంగా సూర్యాస్తమయ సమయంలో పిచోలా సరస్సు పరిసరాలు ఫొటోగ్రఫీకి అనువైన ప్రదేశాలుగా నిలుస్తాయి.
ఫతే సాగర్.. ప్రకృతి అందాలకు మరో చిరునామా
ఉదయ్పూర్లోని మరో ప్రసిద్ధ సరస్సు ఫతే సాగర్. అరావళి కొండల మధ్య ఉన్న ఈ సరస్సు కూడా నగర పర్యాటక ఆకర్షణల్లో ముఖ్యమైనది. దీని చుట్టూ ఉన్న కొండలు, ప్రశాంతమైన వాతావరణం సందర్శకులను ఆకట్టుకుంటాయి. సరస్సులోని ద్వీపాల్లో నెహ్రూ గార్డెన్ ప్రత్యేకంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
బోటింగ్, విహారాలకు ఈ ప్రాంతం అనువుగా ఉంటుంది. పిచోలా, ఫతే సాగర్తో పాటు ఉదయ్సాగర్, స్వరూప్సాగర్ వంటి సరస్సులు కూడా నగర జలవనరుల వ్యవస్థలో భాగంగా ఉన్నాయి. ఇలా సరస్సులు, రాజభవనాలు, చారిత్రక వారసత్వం కలగలిసిన నగరంగా ఉదయ్పూర్ గుర్తింపు పొందింది.
భోపాల్.. సరస్సులే నగరానికి గుర్తింపు!
మధ్యప్రదేశ్ రాజధాని భోపాల్ను కూడా ‘సిటీ ఆఫ్ లేక్స్’గా పిలుస్తారు. ఇక్కడి ఎగువ సరస్సు, దిగువ సరస్సు నగరానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చాయి. ఉదయ్పూర్లో సరస్సుల చుట్టూ రాజభవనాలు, వారసత్వ కట్టడాలు ప్రధాన ఆకర్షణగా ఉంటే.. భోపాల్లో సరస్సులు నగర జీవనంతో ముడిపడి ఉన్నాయి.
భోపాల్లోని ఎగువ సరస్సును ‘భోజ్తాల్’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది నగరంలోని ముఖ్యమైన నీటి వనరుల్లో ఒకటి. సంప్రదాయ కథనాల్లో ఈ సరస్సుకు రాజా భోజ్తో అనుబంధం ఉంది. నీటి నిల్వతో పాటు బోటింగ్, విహారాలకు కూడా ఈ ప్రాంతం ప్రసిద్ధి చెందింది. సరస్సు పరిసరాల్లోని ప్రకృతి అందాలు స్థానికులను, పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తాయి.
ఎగువ సరస్సుకు సమీపంలో ఉన్న దిగువ సరస్సును ‘ఛోటా తలాబ్’ అని పిలుస్తారు. ఈ రెండు సరస్సులు భోపాల్ నగర రూపురేఖల్లో చెప్పుకోదగ్గది. నగర ప్రజలకు వినోదం, విశ్రాంతి అందించడంతో పాటు భోపాల్ ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని పెంచుతున్నాయి.
ఒకే పేరు.. కానీ ప్రత్యేకతలు వేరు!
ఉదయ్పూర్, భోపాల్ రెండింటినీ ‘సిటీ ఆఫ్ లేక్స్’గా పిలిచినా, వాటి ప్రత్యేకతల్లో తేడా ఉంది. ఉదయ్పూర్లో సరస్సుల అందాలకు రాజవంశ చరిత్ర, రాజభవనాలు, వారసత్వ నిర్మాణాలు తోడవుతాయి. భోపాల్లో సరస్సులు నగరానికి నీటి వనరులుగా, ప్రజల రోజువారీ జీవితంలో భాగంగా, పర్యాటక ఆకర్షణలుగా ప్రాధాన్యం పొందాయి. అందుకే ‘సిటీ ఆఫ్ లేక్స్’ అంటే ఉదయ్పూర్ ఒక్కటే అని చెప్పలేం. భోపాల్ కూడా ఈ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. సరస్సులతో ఉన్న అనుబంధం రెండు నగరాలకూ ప్రత్యేక గుర్తింపును అందించినప్పటికీ, వాటి చరిత్ర, నిర్మాణశైలి, పర్యాటక అనుభవాలు మాత్రం భిన్నంగా ఉంటాయి. ఈ రెండు నగరాలను సందర్శిస్తే భారతదేశంలోని సరస్సుల అందాలను రెండు విభిన్న కోణాల్లో ఆస్వాదించవచ్చు.





