ఒకేలా ఉన్నా చాలా తేడా.. సిబిల్ స్కోర్‌కు, క్రెడిట్ స్కోర్‌కు మధ్య తేడా ఏంటి.?
CIBIL Score: బ్యాంకుల్లో లోన్ తీసుకోవాలన్నా, క్రెడిట్ కార్డు పొందాలన్నా మన ఆర్థిక పరిస్థితితో పాటు క్రెడిట్ స్కోర్‌ను కూడా పరిశీలిస్తారు. అయితే చాలామందికి CIBIL స్కోర్, క్రెడిట్ స్కోర్ రెండూ ఒకటే అనే భావన ఉంటుంది. కానీ వీటి మధ్య తేడా ఉన్నాయి.
CIBIL స్కోర్ అంటే ఏంటి.?
CIBIL స్కోర్ అనేది ఒక వ్యక్తి రుణాలు తీసుకోవడం, వాటిని తిరిగి చెల్లించడం వంటి ఆర్థిక లావాదేవీల ఆధారంగా లెక్కించే సంఖ్య. దీనిని TransUnion CIBIL అనే సంస్థ అందిస్తుంది. ఈ స్కోర్ సాధారణంగా 300 నుంచి 900 మధ్య ఉంటుంది. ఒక వ్యక్తి గతంలో తీసుకున్న లోన్లు, క్రెడిట్ కార్డు బిల్లులు, ఈఎంఐలు సకాలంలో చెల్లించారా లేదా అనే వివరాలను పరిశీలించి స్కోర్‌ను నిర్ణయిస్తారు. సాధారణంగా 750 కంటే ఎక్కువ CIBIL స్కోర్ ఉంటే మంచి స్కోర్‌గా పరిగణిస్తారు. ఇలాంటి స్కోర్ ఉన్నవారికి బ్యాంకులు లోన్లు, క్రెడిట్ కార్డులు ఇచ్చేందుకు ఎక్కువ ఆసక్తి చూపిస్తాయి. అంతేకాకుండా తక్కువ వడ్డీ రేట్లకు రుణాలు పొందే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. అయితే లోన్ మంజూరు చేయాలా వద్దా అనేది ఇతర అర్హతలను పరిశీలించిన తర్వాత బ్యాంకులు నిర్ణయిస్తాయి.
క్రెడిట్ స్కోర్ అంటే ఏంటి.?
క్రెడిట్ స్కోర్ అనేది ఒక వ్యక్తి అప్పులు తిరిగి చెల్లించే సామర్థ్యాన్ని తెలియజేసే సంఖ్య. అంటే గతంలో మీరు తీసుకున్న రుణాలను ఎలా నిర్వహించారు.? క్రెడిట్ కార్డు బిల్లులను సమయానికి చెల్లించారా.? అనే విషయాలను బట్టి ఈ స్కోర్ లెక్కిస్తారు. భారత్‌లో CIBILతో పాటు Equifax, Experian, CRIF High Mark వంటి గుర్తింపు పొందిన క్రెడిట్ బ్యూరోలు కూడా క్రెడిట్ స్కోర్లను అందిస్తున్నాయి. ఈ సంస్థలు తమ సొంత విధానాల్లో క్రెడిట్ స్కోర్‌ను లెక్కిస్తాయి. సాధారణంగా ఈ స్కోర్లు 300 నుంచి 900 మధ్య ఉంటాయి. అయితే కొన్ని సంస్థల్లో స్కోర్ పరిధి భిన్నంగా ఉండవచ్చు. అందువల్ల క్రెడిట్ స్కోర్ అనేది అన్ని సంస్థలు అందించే స్కోర్లకు ఉపయోగించే సాధారణ పేరు. CIBIL స్కోర్ మాత్రం TransUnion CIBIL సంస్థ ప్రత్యేకంగా అందించే స్కోర్.
CIBIL స్కోర్, క్రెడిట్ స్కోర్ మధ్య ప్రధాన తేడాలివే
CIBIL స్కోర్, క్రెడిట్ స్కోర్ రెండూ ఒక వ్యక్తి ఆర్థిక క్రమశిక్షణను తెలియజేస్తాయి. అయితే వీటిని అందించే సంస్థలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి. CIBIL స్కోర్‌ను TransUnion CIBIL సంస్థ మాత్రమే లెక్కిస్తుంది. ఇతర క్రెడిట్ స్కోర్లను Equifax, Experian, CRIF High Mark వంటి సంస్థలు అందిస్తాయి. భారత్‌లో బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు CIBIL స్కోర్‌ను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తుంటాయి.
అయితే ఇతర క్రెడిట్ బ్యూరోలు అందించే స్కోర్లను కూడా రుణదాతలు పరిశీలించవచ్చు. మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. ప్రతి సంస్థ క్రెడిట్ స్కోర్‌ను లెక్కించే విధానం ఒకేలా ఉండదు. వాటి సొంత గణన పద్ధతుల ఆధారంగా స్కోర్‌ను నిర్ణయిస్తాయి. అందుకే ఒకే వ్యక్తికి CIBIL స్కోర్ ఒకలా, Experian లేదా Equifax స్కోర్ మరోలా ఉండవచ్చు. అయితే ఒక సంస్థలో వచ్చిన స్కోర్‌ను మరో సంస్థ స్కోర్‌తో నేరుగా పోల్చకూడదు. ఆయా సంస్థల స్కోర్ పరిధి, లెక్కింపు విధానాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. గుర్తింపు పొందిన క్రెడిట్ బ్యూరోలు ఏడాదికి ఒకసారి ఉచిత క్రెడిట్ రిపోర్ట్ పొందే అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి.
CIBIL, క్రెడిట్ స్కోర్లను ప్రభావితం చేసే అంశాలివే
మీ క్రెడిట్ స్కోర్ ఎంత ఉండాలనేది మీరు గతంలో చేసిన ఆర్థిక లావాదేవీలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా కొన్ని అంశాలు స్కోర్‌పై ప్రభావం చూపిస్తాయి.లోన్ చెల్లింపుల చరిత్ర: మీరు తీసుకున్న లోన్ల ఈఎంఐలు, క్రెడిట్ కార్డు బిల్లులను సకాలంలో చెల్లించడం చాలా ముఖ్యం. ఒక్కసారి కూడా చెల్లింపులు ఆలస్యం కాకుండా చూసుకుంటే స్కోర్ మెరుగ్గా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది.
క్రెడిట్ కార్డు వినియోగం: మీకు ఉన్న క్రెడిట్ కార్డు పరిమితిలో ఎంత మొత్తం ఉపయోగిస్తున్నారనేది కూడా ముఖ్యం. ఉదాహరణకు రూ.1 లక్ష లిమిట్ ఉంటే.. అందులో 30 శాతం కంటే తక్కువ వినియోగించడం మంచిదని సాధారణంగా సూచిస్తారు.
క్రెడిట్ హిస్ట‌రీ: మీరు ఎంతకాలంగా లోన్లు, క్రెడిట్ కార్డులను ఉపయోగిస్తున్నారు అనే విషయం కూడా స్కోర్‌పై ప్రభావం చూపుతుంది. ఎక్కువకాలంగా మంచి చెల్లింపుల చరిత్ర ఉంటే ప్రయోజనం ఉంటుంది.
లోన్ల రకాలు: హోమ్ లోన్, పర్సనల్ లోన్, వెహికల్ లోన్, క్రెడిట్ కార్డు వంటి వివిధ రకాల క్రెడిట్‌ను బాధ్యతగా నిర్వహించడం కూడా ఉపయోగపడుతుంది.
కొత్త లోన్ దరఖాస్తులు: తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ బ్యాంకులకు లోన్ లేదా క్రెడిట్ కార్డు కోసం దరఖాస్తు చేయడం వల్ల క్రెడిట్ రిపోర్టుపై విచారణలు పెరుగుతాయి. ఇవి స్కోర్‌పై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది.
క్రెడిట్ స్కోర్‌ను మెరుగుపరుచుకోవాలంటే ఏం చేయాలి.?
మంచి CIBIL స్కోర్ లేదా క్రెడిట్ స్కోర్ ఉండాలంటే కొన్ని ఆర్థిక అలవాట్లను పాటించాలి. ముఖ్యంగా లోన్ ఈఎంఐలు, క్రెడిట్ కార్డు బిల్లులను గడువులోగా చెల్లించాలి. చెల్లింపులు ఆలస్యం కాకుండా ఆటో పేమెంట్ సదుపాయాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు. క్రెడిట్ కార్డు పరిమితిని పూర్తిగా వినియోగించకుండా అవసరానికి తగినంత మాత్రమే ఉపయోగించాలి. అలాగే ఒకేసారి ఎక్కువ లోన్ల కోసం దరఖాస్తు చేయకూడదు. ఇప్పటికే ఉన్న అప్పులను బాధ్యతగా చెల్లించాలి.
ముఖ్యంగా మీ క్రెడిట్ రిపోర్టును ఎప్పటికప్పుడు పరిశీలించాలి. అందులో తప్పులు ఉన్నట్లు గుర్తిస్తే సంబంధిత క్రెడిట్ బ్యూరోకు ఫిర్యాదు చేసి సరిచేయించుకోవాలి. మొత్తంగా చెప్పాలంటే.. CIBIL స్కోర్ అనేది క్రెడిట్ స్కోర్‌లో ఒక రకం మాత్రమే. క్రెడిట్ స్కోర్ అనేది అన్ని గుర్తింపు పొందిన క్రెడిట్ బ్యూరోలు అందించే స్కోర్లకు ఉపయోగించే సాధారణ పదం. కాబట్టి ఏ బ్యాంకులో లోన్ తీసుకోవాలనుకున్నా మంచి క్రెడిట్ చరిత్రను కొనసాగించడం ఎంతో ముఖ్యం.
