- Home
- Life
- Spiritual
- Diwali Traditions: జైనులకు దీపావళి ఎందుకు ప్రత్యేకం? దేశమంతా దీపావళిని ఒకేలా ఎందుకు జరుపుకోరు?
Diwali Traditions: జైనులకు దీపావళి ఎందుకు ప్రత్యేకం? దేశమంతా దీపావళిని ఒకేలా ఎందుకు జరుపుకోరు?
Diwali Traditions: దీపావళి అనగానే దీపాలు, టపాసులు గుర్తుకొస్తాయి. కానీ మన దేశంలో దీపావళిని ఒక్కో రాష్ట్రంలో ఒక్కోలా జరుపుకుంటారు. అయోధ్యలో దీపోత్సవం, బెంగాల్‌లో కాళీపూజ, ఇంకా వివిధ ప్రాంతాల సంప్రదాయాలు, ప్రత్యేకతలు తెలుసుకోండి.
ఒక్కో రాష్ట్రంలో ఒక్కో ప్రత్యేకత
దీపావళి అనగానే దీపాలు, టపాసులు, లక్ష్మీ పూజ గుర్తుకొస్తాయి. కానీ దేశంలోని ప్రతి రాష్ట్రంలో ఈ పండుగను ఒకే విధంగా జరుపుకోరు. ఎక్కడో కాళీమాతను పూజిస్తే.. మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో రాజుల విజయానికి గుర్తుగా, ఇంకొన్ని చోట్ల కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఆరంభంగా భావిస్తారు. అసలు ఏ రాష్ట్రంలో ఎలాంటి సంప్రదాయాలు పాటిస్తారో తెలుసా?
శ్రీరాముడి రాకకు గుర్తుగా దీపావళి
ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని అయోధ్యలో దీపావళికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. 14 ఏళ్ల వనవాసం తర్వాత శ్రీరాముడు సీత, లక్ష్మణుడితో కలిసి అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన సందర్భాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ దీపాలు వెలిగిస్తారని చెప్తారు. అయోధ్యలోని ఘాట్లు, ఆలయాలు, వీధులు దీపాలతో కళకళలాడుతాయి. ఇక్కడ జరిగే దీపోత్సవం దేశవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది.
పశ్చిమ బెంగాల్: లక్ష్మీ పూజకు బదులుగా కాళీపూజకు ప్రాధాన్యం
దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో దీపావళి రోజు లక్ష్మీదేవిని పూజిస్తే, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో అదే రాత్రి కాళీమాత పూజకు ఎంతో ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. కాళీపూజ సందర్భంగా అమ్మవారి విగ్రహాలను ప్రత్యేకంగా అలంకరించి, ఆలయాలు, మండపాల్లో పూజలు నిర్వహిస్తారు. కొన్ని బెంగాలీ కుటుంబాల్లో దీపావళికి ముందు వచ్చే భూత చతుర్దశి రోజున 14 దీపాలు వెలిగించే ఆచారం కూడా ఉంది.
గుజరాత్: దీపావళి తర్వాత కొత్త సంవత్సరం
గుజరాత్‌లో దీపావళి కేవలం పండుగ మాత్రమే కాదు.. కొత్త ఆర్థిక, వ్యాపార సంవత్సరానికి సంబంధించిన సందర్భం కూడా. దీపావళి తర్వాత వచ్చే రోజును బెస్తు వర్ష్‌ (Bestu Varas)గా జరుపుకుంటారు. వ్యాపారులు కొత్త ఖాతా పుస్తకాలను ప్రారంభించే చోపడా పూజ నిర్వహిస్తారు. కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు ఒకరికొకరు నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు చెప్పుకుంటారు.
తమిళనాడు, కర్ణాటక: తెల్లవారుజామునే దీపావళి సందడి
దక్షిణ భారతదేశంలోని తమిళనాడు, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లో నరక చతుర్దశికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. నరకాసురుడిపై శ్రీకృష్ణుడి విజయాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ దీపావళిని జరుపుకునే సంప్రదాయం ఉంది. కొన్ని కుటుంబాల్లో తెల్లవారుజామునే నూనెతో స్నానం చేసి, కొత్త బట్టలు ధరించి, స్వీట్లు పంచుకుంటారు. కర్ణాటకలో బలి పాడ్యమికి కూడా ప్రాధాన్యం ఉంది. ఈ రోజున రంగవల్లులు వేయడం, బలి చక్రవర్తికి సంబంధించిన సంప్రదాయాలను గుర్తుచేసుకోవడం వంటి ఆచారాలు కనిపిస్తాయి.
మహారాష్ట్ర: ఐదు రోజుల పండుగ.. ఒక్కో రోజుకు ఒక్కో ప్రత్యేకత
మహారాష్ట్రలో దీపావళి పండుగను పలు దశల్లో జరుపుకుంటారు. ధనత్రయోదశి, నరక చతుర్దశి, లక్ష్మీ పూజ, బలిప్రతిపద, భాయ్ దూజ్‌ వంటి రోజులకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ఇంట్లో తయారు చేసే ఫరాల్‌ పేరుతో పిలిచే చిరుతిళ్లు, స్వీట్లు ఈ పండుగలో ముఖ్యమైన భాగం. కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీపావళి సందర్భంగా తెల్లవారుజామునే నూనెతో అభ్యంగన స్నానం చేసే సంప్రదాయం ఉంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ: నరకాసుర వధకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోనూ దీపావళి సందర్భంగా నరక చతుర్దశి, లక్ష్మీ పూజ, దీపాలు వెలిగించడం, స్వీట్లు పంచుకోవడం వంటి సంప్రదాయాలు కనిపిస్తాయి. నరకాసురుడిపై శ్రీకృష్ణుడి విజయాన్ని గుర్తుచేసుకోవడం ముఖ్యమైన అంశం. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో నరకాసుర వధ కథను హరికథల ద్వారా వివరించే సంప్రదాయం ఉంది. సత్యభామ నరకాసురుడిని సంహరించిందనే పురాణ గాథకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. అయితే ఆచారాలు కుటుంబాలు, ప్రాంతాలవారీగా మారవచ్చు.
సిక్కులకు బందీ ఛోర్ దివస్
పంజాబ్‌లోని సిక్కు సమాజానికి దీపావళి సమయంలో బందీ ఛోర్ దివస్ ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంటుంది. సిక్కుల ఆరవ గురువు గురు హర్‌గోబింద్ సాహిబ్‌ జైలు నుంచి విడుదలైన సందర్భాన్ని ఈ పండుగ గుర్తుచేస్తుంది. అమృత్‌సర్‌లోని స్వర్ణ దేవాలయాన్ని దీపాలతో అలంకరించి, ప్రార్థనలు నిర్వహిస్తారు. ఈ వేడుక సిక్కుల చరిత్రలో స్వేచ్ఛ, న్యాయానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన సందర్భంగా భావిస్తారు.
జైనులకు దీపావళి ఎందుకు ప్రత్యేకం?
దీపావళికి హిందూ సంప్రదాయాలతో పాటు జైన మతంలోనూ ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. జైన సంప్రదాయం ప్రకారం, 24వ తీర్థంకరుడైన మహావీరుడు దీపావళి రోజున నిర్వాణం పొందారు. అందుకే ఈ రోజును ఆయన ఆధ్యాత్మిక విముక్తిని స్మరించుకునే సందర్భంగా జైనులు భావిస్తారు. ఈ విధంగా ఒకే పండుగకు వేర్వేరు మతాల్లో భిన్నమైన చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక అర్థాలు ఉన్నాయి.
