పందులు బురదలో ఎందుకు దొర్లుతాయి? ఇష్టమా..అవసరమా?
''పంది బురద మెచ్చు పన్నీరు మెచ్చునా'' అనేది తెలుగు సామెత. అసలు పంది బురదను ఇష్టపడుతుందా? లేక బురదలో ఉండటం దాని అవసరమా? అసలు రీజన్ ఏంటో తెలుసుకుందాం...

పంది బురదలో ఎందుకు దొర్లుతుంది?
గ్రామాలు, చిన్నచిన్న పట్టణాలో పందులు బురద గుంటల్లో దొర్లడం, బర్రెలు నీటి గుంటల్లో ఈదుతూ కనిపించడం సాధారణంగా చూస్తుంటాం. బురదలోనే కాదు.. కొన్నిసార్లు మురికి నీటిలోనూ పందులు శరీరాన్ని పూర్తిగా తడుపుకుంటాయి. వాటిని చూసినప్పుడు చాలామందికి ఒక సందేహం వస్తుంది... మిగతా జంతువుల్లా శుభ్రంగా ఉండకుండా పందులు బురదలో ఎందుకు దొర్లుతాయి? వాటికి మురికిగా ఉండటమే ఇష్టమా? అని.
అయితే నిజానికి పందులు బురదలో దొర్లడానికి అపరిశుభ్రతతో సంబంధం కంటే, వాటి శరీర నిర్మాణం, ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ, చర్మ సంరక్షణ వంటి ముఖ్యమైన కారణాలే ఎక్కువగా ఉంటాయి. కేవలం పందులే కాదు బర్రెలు కూడా ఎండలో ఉన్నప్పుడు బురదలో దొర్లడం లేదా నీటిలో ఎక్కువసేపు ఉండటం మనం చూస్తుంటాం. మరి ఈ రెండు జంతువులు బురదను ఆశ్రయించడానికి కారణాలు ఒకటేనా? వాటి శరీరాలు వేడెక్కకుండా ఉండటానికి బురద ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతుంది? ఈ అలవాటు వల్ల వాటికి ఎలాంటి ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి?
పందులు బురదలో బొర్లడానికి ప్రధాన కారణం ఇదే..
పందులు బురదలో దొర్లడానికి అత్యంత ముఖ్యమైన కారణం శరీరాన్ని చల్లగా ఉంచుకోవడం. మనుషులకు చెమట పట్టడం వల్ల శరీరంలోని వేడి బయటకు వెళ్లిపోతుంది. కానీ పందులకు చెమట గ్రంథులు చాలా పరిమితంగా పనిచేస్తాయి. అందువల్ల మనుషుల మాదిరిగా చెమటను విడుదల చేసి శరీరాన్ని సమర్థంగా చల్లబరుచుకోలేవు. ముఖ్యంగా ఎండ తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు పందుల శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది. అలాంటి సమయంలో నీటిలోకి వెళ్లడం, తడి నేలపై పడుకోవడం, బురదలో బొర్లడం ద్వారా శరీరాన్ని చల్లబరుచుకుంటాయి.
బురదలోని తేమ ఆవిరిగా మారుతున్నప్పుడు కొంత వేడిని తీసుకెళ్తుంది. దీంతో పందుల శరీరానికి ఉపశమనం కలుగుతుంది. అయితే బురదలో దొర్లడం ఒక్కటే శరీరాన్ని చల్లబరుచుకునే మార్గం కాదు. నీడలో ఉండటం, నీరు తాగడం, గాలి ప్రసరణ ఉన్న ప్రదేశంలో విశ్రాంతి తీసుకోవడం కూడా ముఖ్యమే.
బురద పందులకు సహజ సన్స్క్రీన్
పందుల చర్మంపై వెంట్రుకలు తక్కువగా ఉండే ప్రాంతాలు ఉంటాయి. అందువల్ల నేరుగా సూర్యరశ్మి తగిలినప్పుడు వాటి చర్మం వేడెక్కే అవకాశం ఉంటుంది. బురదలో దొర్లినప్పుడు చర్మంపై ఏర్పడే మట్టి పొర కొంతవరకు సూర్యకిరణాల ప్రభావాన్ని తగ్గించగలదు. ముఖ్యంగా తేలికపాటి రంగు చర్మం ఉన్న పందులకు ఇది ఉపయోగకరంగా ఉండవచ్చు. అందుకే బురదను పందులకు ఒక రకమైన సహజ రక్షణ పొరగా అభివర్ణిస్తారు. అయితే ఇది మనుషులు ఉపయోగించే సన్స్క్రీన్కు పూర్తిస్థాయి ప్రత్యామ్నాయం కాదు. బురద పొర ఎంతవరకు రక్షణ కల్పిస్తుందనేది దాని మందం, తేమ, మట్టి స్వభావం, సూర్యరశ్మి తీవ్రత వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
చర్మంపై ఉండే పురుగుల నుంచి రక్షణ లభిస్తుందా?
పందులు బురదలో దొర్లడానికి మరో కారణం చర్మ సంరక్షణ. వాటి చర్మంపై ఈగలు, దోమలు, ఇతర కీటకాలు వాలడం వల్ల ఇబ్బంది కలగవచ్చు. బురదలో దొర్లడం, ఆ తర్వాత శరీరంపై ఉన్న మట్టిని రుద్దుకోవడం వల్ల కొన్ని కీటకాల ఇబ్బంది తగ్గవచ్చు. చర్మంపై ఏర్పడే మట్టి పొర కీటకాలు నేరుగా చర్మాన్ని చేరకుండా కొంతవరకు అడ్డుపడవచ్చు.
అయితే బురదలో దొర్లడం వల్ల అన్ని రకాల పరాన్నజీవులు పూర్తిగా తొలగిపోతాయని అనుకోవడం సరికాదు. కొన్ని పరాన్నజీవులు చర్మంలోనే ఉండవచ్చు. కలుషితమైన బురదలో దొర్లితే చర్మ సమస్యలు లేదా ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది. అందువల్ల పందులకు బురదలో దొర్లడం సహజమైన ప్రవర్తనే అయినప్పటికీ, అవి ఉండే పరిసరాలు శుభ్రంగా ఉండటం కూడా అంతే ముఖ్యం.
పందులు మురికిని ఇష్టపడతాయా?
పందులు బురదలో కనిపిస్తాయనే కారణంతో వాటిని అపరిశుభ్రమైన జంతువులుగా భావించడం పూర్తిగా సరైనది కాదు. నిజానికి పందులు తమ నివాస ప్రాంతంలో విశ్రాంతి తీసుకునే ప్రదేశాన్ని, మలవిసర్జన చేసే ప్రదేశాన్ని వేర్వేరుగా ఉంచుకునే స్వభావం కలిగి ఉంటాయి. తగినంత స్థలం, అనుకూలమైన వాతావరణం ఉన్నప్పుడు ఈ ప్రవర్తన మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
బురదలో దొర్లడం వాటి సహజ అవసరాల్లో ఒకటి. శరీరాన్ని చల్లబరుచుకోవడానికి, చర్మాన్ని రక్షించుకోవడానికి అవి అలా చేస్తాయి. అయితే మురికిగా కనిపించే నీరు లేదా బురదలోనే ఉండాలని పందులు ప్రత్యేకంగా ఇష్టపడతాయని చెప్పలేం. అందుబాటులో ఉన్న వాతావరణం, ఉష్ణోగ్రత, నీటి సౌకర్యం వంటి అంశాలు వాటి ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేస్తాయి.
పందులు, బర్రెలు బురదలో దొర్లడానికి కారణాలు ఒకటేనా?
రెండు జంతువులూ బురదను ఆశ్రయించడానికి ప్రధాన కారణం శరీరాన్ని చల్లగా ఉంచుకోవడమే అయినప్పటికీ, వాటి అవసరాల్లో కొన్ని తేడాలు ఉన్నాయి. పందులు బురదలో దొర్లడం ద్వారా శరీర ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించుకోవడంతో పాటు చర్మాన్ని సూర్యరశ్మి ప్రభావం నుంచి కొంతవరకు రక్షించుకుంటాయి. బర్రెలు మాత్రం ముఖ్యంగా వేడి నుంచి ఉపశమనం పొందడానికి నీటిలో లేదా బురదలో ఎక్కువసేపు ఉంటాయి. వాటి శరీర నిర్మాణం, చర్మ లక్షణాలు ఈ ప్రవర్తనకు కారణమవుతాయి.
అయితే ఈ రెండు జంతువులూ బురదను ఆశ్రయించే విధానం వాతావరణం, అందుబాటులో ఉన్న నీరు, ఉష్ణోగ్రత వంటి పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. నీరు లేదా బురద అందుబాటులో లేకపోతే నీడలో ఉండటం, విశ్రాంతి తీసుకోవడం వంటి ఇతర మార్గాల ద్వారా కూడా వేడి నుంచి ఉపశమనం పొందేందుకు ప్రయత్నిస్తాయి.
బురదలో దొర్లడం వల్ల ఏమైనా ప్రమాదాలున్నాయా?
సహజంగా బురదలో దొర్లడం ఈ జంతువులకు ఉపయోగకరమైనప్పటికీ, కలుషితమైన నీరు లేదా మట్టిలో ఉండటం వల్ల కొన్ని సమస్యలు తలెత్తవచ్చు. హానికరమైన బ్యాక్టీరియా, పరాన్నజీవులు ఉండే ప్రదేశాల్లో పందులు, బర్రెలు తిరిగితే చర్మ సమస్యలు లేదా ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
అందువల్ల పశువులను పెంచేవారు శుభ్రమైన నీటిని అందించడం, నీడ కల్పించడం, నివాస ప్రాంతాలను పరిశుభ్రంగా ఉంచడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా బర్రెలకు వేసవిలో తగినంత నీరు, వేడి నుంచి ఉపశమనం పొందేందుకు అనుకూలమైన వసతులు కల్పించడం అవసరం. పందులకు కూడా శుభ్రమైన పరిసరాలు, సరైన సంరక్షణ అందించాలి.

