పువ్వు నేలపైన, కాయ నేల లోపల.. ఇది దుంప కాదు పండు, ఏదో తెలుసా?
సాధారణంగా భూమిపై పెరిగేవి కాయలు, పండ్లు… భూమిలోపల పెరిగేవి దుంపలు. కానీ ఓ పంట భూమిలోపల పెరుగుతుంది… కానీ ఇది దుంప కాదు పండు. ఈ పంట గురించి ఆసక్తికర విషయాలు ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
ఈ పంట చాలా స్పెషల్ గురూ...
సాధారణంగా మొక్కలకు పూలు పూస్తాయి.. ఆ పూల నుంచే కాయలు, పండ్లు ఏర్పడతాయి. అయితే చాలా మొక్కల్లో పువ్వు ఎక్కడ పూస్తుందో అక్కడే కాయలు కూడా అభివృద్ధి చెందుతాయి. కానీ ఓ మొక్క విషయంలో మాత్రం ప్రకృతి అందుకు భిన్నమైన ఏర్పాటే చేసింది. ఈ మొక్కకు పువ్వులు భూమిపైన పూస్తే.. వాటి నుంచి ఏర్పడే కాయలు మాత్రం భూమి లోపల పెరుగుతాయి. పైగా కాయలు ఏర్పడే వరకు మొక్క ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రక్రియను అనుసరిస్తుంది. అదే వేరుశనగ పంట.
మన ఇళ్లలో వేరుశనగలు (పల్లీలు), పల్లీపట్టీలు వంటి రూపాల్లో తరచూ తినే ఈ గింజలు భూమి లోపల ఎలా తయారవుతాయో తెలుసా? పువ్వు నుంచి కాయ ఏర్పడే ప్రక్రియలో మొక్క ఎలాంటి మార్పులకు లోనవుతుంది? అసలు వేరుశనగ కాయలు నేలలోనే ఎందుకు పెరుగుతాయి? దీని వెనుక ఉన్న ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ కారణాలను తెలుసుకుందాం.
వేరుశనగ మొక్క ప్రత్యేకత ఇదే
వేరుశనగను శాస్త్రీయంగా అరాకిస్ హైపోజియా (Arachis hypogaea). ఇది పప్పుధాన్యాల కుటుంబానికి చెందిన మొక్క. సాధారణంగా వేరుశనగ మొక్క భూమిపైన పెరుగుతుంది.... ఆకులు, కొమ్మలు విస్తరిస్తాయి. మొక్కకు పసుపు రంగులో అందమైన చిన్న పువ్వులు పూస్తాయి... ఇక్కడే దీని ప్రత్యేకత మొదలవుతుంది.
మొక్కకు పువ్వులు పూసి, పరాగసంపర్కం జరిగి ఫలదీకరణ పూర్తయిన తర్వాత కాయలు ఏర్పడే ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. అయితే ఇతర మొక్కల్లా కొమ్మలపైనే కాయలు అభివృద్ధి చెందవు. వేరుశనగలో పువ్వు కాడ కిందికి పెరిగి మట్టిలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఆ తర్వాతే భూమి లోపల వేరుశనగ కాయ అభివృద్ధి చెందుతుంది.
పువ్వు నుంచి భూమిలోకి వెళ్లే కాడ
వేరుశనగ మొక్కకు పసుపు రంగులో చిన్న చిన్న పువ్వులు పూస్తాయి. వీటిలోనే మగ, ఆడ పునరుత్పత్తి భాగాలు ఉంటాయి. పువ్వు వికసించిన తర్వాత సాధారణంగా అదే పువ్వులో పరాగసంపర్కం, ఫలదీకరణ జరుగుతాయి. ఫలదీకరణ పూర్తయిన వెంటనే పువ్వు అడుగు భాగంలో ఉన్న అండాశయం నుంచి ఒక ప్రత్యేకమైన కాడలాంటి నిర్మాణం పెరగడం ప్రారంభమవుతుంది. దీనినే శాస్త్రీయంగా పెగ్ (Peg) లేదా గైనోఫోర్ (Gynophore) అని పిలుస్తారు.
ఈ పెగ్ మొదట మొక్కపైకి కాకుండా కిందివైపు పెరుగుతుంది. గురుత్వాకర్షణకు అనుగుణంగా కిందికి వంగుతూ మట్టివైపు ప్రయాణిస్తుంది. చివరకు నేలను తాకి, మట్టిలోకి చొచ్చుకుపోతుంది. ఈ పెగ్ చివరి భాగంలోనే భవిష్యత్తులో వేరుశనగ కాయ ఏర్పడుతుంది.
భూమిలోనే వేరుశనగ ఉత్పత్తి జరిగేది
వేరుశనగ మొక్కలో జరిగే ఈ ప్రక్రియలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే.. పెగ్ భూమిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాతే కాయ అభివృద్ధి వేగంగా మొదలవుతుంది. పెగ్ చివరన ఉన్న ఫలదీకరణ చెందిన అండాశయం క్రమంగా పెరుగుతూ కాయ ఆకారాన్ని సంతరించుకుంటుంది. మొదట చాలా చిన్నగా ఉండే ఈ భాగం రోజులు గడిచేకొద్దీ పరిమాణంలో పెరుగుతుంది. దాని చుట్టూ గట్టి పొర ఏర్పడి మనం చూసే వేరుశనగ పొట్టు తయారవుతుంది. ఆ పొట్టు లోపల ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విత్తనాలు అభివృద్ధి చెందుతాయి. మనం పల్లీలు అని పిలిచే గింజలే ఈ విత్తనాలు.
అంటే మనం తినే వేరుశనగలు మొక్క వేర్లకు అంటుకుని ఏర్పడే దుంపలు కావు. పువ్వులో ఫలదీకరణ చెందిన అండాశయం నుంచి ఏర్పడే పండ్లు. ఇవి భూమి లోపల పెరగడం వేరుశనగ పంటలో కనిపించే ప్రత్యేకమైన లక్షణం.
వేరుశనగ కాయలు నేలలోనే ఎందుకు పెరుగుతాయి?
వేరుశనగలో పువ్వులు భూమిపైన పూసినా, కాయలు మాత్రం భూమి లోపలే అభివృద్ధి చెందుతాయి. ఈ ప్రత్యేకమైన పునరుత్పత్తి విధానాన్ని శాస్త్రీయంగా జియోకార్పీ (Geocarpy) అంటారు. అంటే మొక్క పండ్లు లేదా కాయలు నేల లోపల ఏర్పడటం అన్నమాట.
పెగ్ మట్టిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత అక్కడి చీకటి, తేమ, నేలలోని పరిస్థితులు కాయ అభివృద్ధికి అనుకూలంగా ఉంటాయి. పెగ్ భూమిలోకి చొచ్చుకుపోకపోతే సాధారణంగా కాయ సరిగ్గా అభివృద్ధి చెందదు. అందుకే వేరుశనగ సాగులో నేల గట్టిగా ఉండకుండా, పెగ్ సులభంగా లోపలికి వెళ్లేలా మట్టి వదులుగా ఉండటం ముఖ్యం.
ఈ విధానం ద్వారా మొక్క తన విత్తనాలను భూమి లోపల అభివృద్ధి చేస్తుంది. తద్వారా అవి బయట ఉండే కొన్ని ప్రతికూల పరిస్థితుల నుంచి రక్షణ పొందే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రకృతిలో వేరుశనగ మొక్కకు ఏర్పడిన ఈ ప్రత్యేకమైన అనుసరణ శాస్త్రవేత్తలకు కూడా ఆసక్తికరమైన అంశం.
ఒక మొక్కకు వందల పువ్వులు.. కానీ అన్నీ కాయలుగా మారవు!
వేరుశనగ మొక్క పెరిగే కొద్దీ కొమ్మలపై అనేక పువ్వులు పూస్తాయి. అయితే పూసిన ప్రతి పువ్వు కాయగా మారుతుందని చెప్పలేం. ఫలదీకరణ జరగడం, పెగ్ సక్రమంగా అభివృద్ధి చెందడం, నేలలోకి ప్రవేశించడం వంటి అంశాలపై కాయల ఉత్పత్తి ఆధారపడి ఉంటుంది.
మొక్క ఆరోగ్యంగా ఉండటం, నేలలో తగినంత తేమ ఉండటం, కాల్షియం వంటి పోషకాలు అందుబాటులో ఉండటం కూడా కాయల అభివృద్ధికి తోడ్పడతాయి. పెగ్ నేలలోకి వెళ్లిన తర్వాత కాయ పరిమాణం పెరిగి, లోపల విత్తనాలు పూర్తిస్థాయిలో తయారవుతాయి. వేరుశనగ కాయలన్నీ ఒకేసారి తయారుకావు. పువ్వులు వేర్వేరు సమయాల్లో పూయడం వల్ల ఒకే మొక్కపై వివిధ దశల్లో ఉన్న కాయలు కనిపిస్తాయి.
వేరుశనగ పంట పూర్తిగా ఎదిగి, కాయలు పరిపక్వతకు చేరుకున్న తర్వాత రైతులు కోత చేపడతారు. సాధారణంగా ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారడం పంట కోతకు సిద్ధమవుతున్నదనే సంకేతాల్లో ఒకటి. అప్పుడు మొక్కను భూమి నుంచి జాగ్రత్తగా పెకిలిస్తారు.
మొక్కను బయటకు తీసినప్పుడు దాని వేర్ల దగ్గర, నేలలో అభివృద్ధి చెందిన వేరుశనగ కాయలు కనిపిస్తాయి. వాటిని మొక్క నుంచి వేరు చేసి ఎండబెడతారు. ఆ తర్వాత మార్కెట్‌కు తరలిస్తారు. మనం మార్కెట్‌లో కొనుగోలు చేసే పచ్చి వేరుశనగలు, వేయించిన పల్లీలు ఇలా రైతులు పండించే పంట నుంచే వస్తాయి.
