US Israel Iran Conflict : హర్మూజ్ దెబ్బ.. భారత్లో పెట్రోల్ రూ. 200 దాటుతుందా?
US Israel Iran Conflict : అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడుల నేపథ్యంలో హర్మూజ్ జలసంధి మూసివేత ముప్పు పొంచి ఉంది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాపై దీని ప్రభావం, పెరగనున్న ధరల గురించి పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
Oil Prices : హర్మూజ్ జలసంధి.. ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు ఇది ఎందుకు కీలకం?
అంతర్జాతీయ రాజకీయ రంగస్థలం మీద యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. శనివారం ఇరాన్పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడులు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు గుండెకాయ వంటి హర్మూజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) మూసివేతకు దారితీసేలా కనిపిస్తున్నాయి. ఒకవేళ ఈ జలసంధి గుండా రవాణా ఆగిపోతే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు సరఫరా నిలిచిపోయి ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం ఖాయం. అసలు ఈ హర్మూజ్ జలసంధి ప్రాముఖ్యత ఏంటి? ఇరాన్ దీనిని ఎందుకు మూసివేయాలని చూస్తోంది? భారత ఎగుమతిదారులపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉండబోతోంది? అన్న అంశాలను గమనిస్తే..
ఏమిటీ హర్మూజ్ జలసంధి? దీని భౌగోళిక ప్రాముఖ్యత ఏంటి?
హర్మూజ్ జలసంధి ఓమన్, ఇరాన్ దేశాల మధ్య ఉన్న ఒక ఇరుకైన సముద్ర మార్గం. ఇది ఉత్తరాన ఉన్న పర్షియన్ గల్ఫ్ను, దక్షిణాన ఉన్న గల్ఫ్ ఆఫ్ ఓమన్, అరేబియా సముద్రంతో కలుపుతుంది. దీని వెడల్పు అత్యంత ఇరుకైన చోట కేవలం 33 కిలోమీటర్లు (21 మైళ్లు) మాత్రమే ఉంటుంది. అయితే, ఓడలు ప్రయాణించే మార్గం మాత్రం ఇరువైపులా కేవలం 3 కిలోమీటర్లు (2 మైళ్లు) మాత్రమే ఉంటుంది. గల్ఫ్ దేశాల నుండి చమురును ప్రపంచానికి చేరవేసే ఏకైక సముద్ర మార్గం కావడంతో దీనికి విపరీతమైన వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత ఉంది.
ప్రపంచ చమురు మార్కెట్కు ఇది ఎందుకు ముఖ్యం?
ప్రపంచవ్యాప్త చమురు వినియోగంలో దాదాపు ఐదో వంతు ఈ జలసంధి గుండానే ప్రయాణిస్తుంది. వోర్టెక్సా గణాంకాల ప్రకారం, గత ఏడాది సగటున రోజుకు 20 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ముడి చమురు, కండెన్సేట్, ఇంధనాలు ఈ మార్గం ద్వారా రవాణా అయ్యాయి. ఒపెక్ (OPEC) సభ్య దేశాలైన సౌదీ అరేబియా, ఇరాన్, యూఏఈ, కువైట్, ఇరాక్ తమ ఎగుమతులను ప్రధానంగా ఆసియా దేశాలకు ఈ మార్గం ద్వారానే పంపిస్తాయి. అలాగే, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఎల్ఎన్జీ ఎగుమతిదారు అయిన ఖతర్, తన గ్యాస్ రవాణాను దాదాపు పూర్తిగా ఈ జలసంధి పైనే ఆధారపడి కొనసాగిస్తుంది.
ఇరాన్ ముప్పు.. చమురు ధరలపై ప్రభావం
అమెరికా తన అణ్వాయుధ కేంద్రాలపై దాడులు చేసిన నేపథ్యంలో, ఇరాన్ ఈ జలసంధిని మూసివేస్తామని హెచ్చరిస్తోంది. ఐక్యరాజ్యసమితి నిబంధనల ప్రకారం విదేశీ నౌకలకు ఇన్నోసెంట్ ప్యాసేజ్ కింద అనుమతి ఇవ్వాల్సి ఉన్నప్పటికీ, ఇరాన్ ఈ ఒప్పందాన్ని ఇంకా ఆమోదించలేదు. ఒకవేళ ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని ఒక్క రోజు మూసివేసినా, ముడి చమురు ధర బ్యారెల్కు 120 నుండి 150 డాలర్లకు చేరుతుందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఫిబ్రవరిలో ఇప్పటికే చమురు ధరలు ఏడు నెలల గరిష్ఠానికి చేరుకున్నాయి. ఇరాన్ తన తీర ప్రాంతం నుండి క్షిపణులు, డ్రోన్లు లేదా సముద్రపు గనుల ద్వారా నౌకల రాకపోకలను అడ్డుకునే అవకాశం ఉంది.
ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు ఉన్నాయా? రక్షణ చర్యలు ఏమిటి?
ఈ ముప్పును ముందే ఊహించిన సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషించాయి. సౌదీ అరేబియా తన 746 మైళ్ల ఈస్ట్-వెస్ట్ పైప్లైన్ ద్వారా రోజుకు 5 మిలియన్ బ్యారెళ్లను రెడ్ సీ తీరానికి తరలించగలదు. యూఏఈ కూడా హబ్షాన్-ఫుజైరా పైప్లైన్ ద్వారా రోజుకు 1.5 మిలియన్ బ్యారెళ్లను హర్మూజ్ జలసంధితో సంబంధం లేకుండా ఎగుమతి చేయగలదు. అయితే, కువైట్, ఖతర్, బహ్రెయిన్ వంటి దేశాలకు ఈ జలసంధి తప్ప మరో మార్గం లేదు. ప్రస్తుతం బహ్రెయిన్ కేంద్రంగా పనిచేసే అమెరికా ఐదవ నౌకాదళం ఈ ప్రాంతంలో వాణిజ్య నౌకలకు రక్షణ కల్పిస్తోంది.
భారత ఎగుమతిదారుల ఆందోళన.. పెరగనున్న ఖర్చులు
ఈ ఉద్రిక్తతలు భారత ఎగుమతిదారులను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి. ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఎక్స్పోర్ట్ ఆర్గనైజేషన్స్ (FIEO) అధ్యక్షుడు ఎస్.సి. రల్హాన్ మాట్లాడుతూ, ఈ వివాదం వల్ల లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు, ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంలు పెరుగుతాయని పేర్కొన్నారు. ఒకవేళ రెడ్ సీ లేదా హర్మూజ్ మార్గాలు మూసుకుపోతే, నౌకలు కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ మీదుగా చుట్టు తిరిగి వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. దీనివల్ల ప్రయాణ సమయం 15 నుండి 20 రోజులు పెరుగుతుంది. అపారెల్ ఎక్స్పోర్ట్ ప్రమోషన్ కౌన్సిల్ ఛైర్మన్ ఎ. శక్తివేల్ మాట్లాడుతూ, ఐరోపా, అమెరికాకు వెళ్లే దుస్తుల ఎగుమతులు ఆలస్యమవుతాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఇది భారత రూపాయి విలువపై కూడా ఒత్తిడి పెంచే అవకాశం ఉంది. అలాగే, పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు భారీగా పెరిగే అవకాశముంది.
