భాద్రపద శుద్ధ చవితినాడు వినాయక మండలం తూర్పు ఆకాశంలో ఉదయిస్తుంది. కావుననే ఆరోజున వినాయక వ్రతం చేసు కుంటాం. 21 పత్రాలు.

1. మాచీపత్రం : దీనిని మాచిపత్రి అంటారు. దీని కషాయం దద్దుర్లు తగ్గించడానికి పనిచేస్తుంది. కుష్టువ్యాధిని కూడా నివారిస్తుంది.

2. బృహతీపత్రం : దీనిని వాకుడాకు అంటారు. ఇది ఉబ్బసం, శ్వాసకోసం, క్షయ మొదలైన వాటిని తగ్గించడానికి వాడతారు.

3. బల్వపత్రం : దీనిని మారేడు పత్రి అంటారు. ఇది శివునికి మిక్కిలి ప్రీతి పాత్రమైనది. దీని పండ్ల గుజ్జు బంకలా ఉంటుంది. చాటలకు పూయడానికి వాడతారు.

4. గరిక : ఇది ఎత్తుగా పెరిగే గడ్డి. ఇది ముఖ్యంగా గ్రహణం సమయంలో ఉపయోగిస్తారు. దీనిలో చాలా రకాల ఓషధీ గుణాలు ఉన్నాయి.

5. దుత్తూరు పత్రం : దీనిని ఉమ్మెత ఆకు అంటారు. ఇందులో నల్ల ఉమ్మెత్త చాలా శ్రేష్ఠం. ఇది గడ్డలకు వాడడం వలన అవి పగిలిపోయి చీము కారిపోవడానికి ఉపకరిస్తుంది.

6. బదరీ పత్రం : దీనిని రేగి ఆకు పాంరు. ఇది జీర్ణకోశ వ్యాధులను నివారించడంలో ఉపయోగపడుతుంది. రక్త దోషాలను నివారిస్తుంది.

7. అపామార్గ పత్రం : దీనిని ఉత్తరేణి ఆకు అంటారు. ఇది పిం జబ్బులకు మంచి మందులా ఉపయోగపడతుంది.

8. తులసీ పత్రం : దీనిలో విష్ణు తులసి, కృష్ణ తులసి అని ఉంటాయి. ఇది అజీర్ణవ్యాధులకు, కడుపునొప్పికి, చర్మ రోగాలను నివారించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

9. చూతపత్రం : గృహాలంకరణ మొదలు, సర్వమంగళ కార్యాలలో దీనిని తోరణంగా ఉపయోగిస్తారు. దీనినే మామిడాకు అంటారు.

10. కరవీర పత్రం : దీనినే గన్నేరు ఆకు అంటారు. ఇది కంతులను కరిగిస్తుంది. గడ్డలను రానీయకుండా చేస్తుంది.

11. విష్ణుక్రాంత : ఇది గడ్డి నేలల పైకి పాకుతూ పెరుగుతుంది. దీని కషాయం పైత్య జ్వరాలకు ఉపయోగిస్తారు.

12. దాడిమీపత్రం : దీనిని దానిమ్మ పత్రం అంటారు. ఇది వగరుగా ఉండే మంచి ఔషధం. జీర్ణకోశ వ్యాధుల్లో దీనిని ఉపయోగిస్తారు.

13. దేవదారు పత్రం : దీని లేత చిగుళ్ళు మేహశాంతిని కలిగిస్తాయి.

14. మరువక పత్రం : దీనిని మరువం అని కూడా అంటారు. స్త్రీలు తలలో పూలతోపాటుగా మాలగా కట్టి దీనిని ధరిస్తారు.

15. సింధూర పత్రం : దీనిని వావిలాకు అంటారు. దీని కషాయం జ్వరాలకు, కీళ్ళవాపులకు ఉపయోగిస్తారు.

16. జాజి ఆకులు : ఇవి వాతానికి, పైత్యానికి ముందుగా ఉపయోగపడుతాయి. జీర్ణాశయ మలాశయ రోగాలకు చక్కి మందు.

17. గండకీ పత్రం : దీనిని వినాయక పత్రం అని కూడా అంటారు. ఇది కొన్ని ప్రత్యేక ప్రదేశాలలో మాత్రమే లభిస్తుంది.

18. శమీపత్రం : దీనినే జమ్మి ఆకు అని అంటారు. ఇది కఫాన్ని హరిస్తుంది. కుష్టువ్యాధి నివారణకు ఉపయోగపడుతుంది. ఈ ఆకునే విజయదశమి రోజున బంగారం అనే పేరుతో పిలిచి అందరికీ ఇచ్చి నమస్కారం చేస్తారు.

19. అశ్వత్థ పత్రం : దీనిని రావి ఆకు అంటారు. ఇది జ్వరాలకు, నోటి పూతలకు మందుగా ఉపయోగపడుతుంది.

20. అర్జున పత్రం : దీనిని మద్దియాకు అంటారు. ఇది చెవి నొప్పులను తగ్గిస్తుంది. దీని ఆకుల రసం రుమాటిక్‌  నొప్పులకు ఉపయోగిస్తారు.

21.అర్కపత్రం : దీనిని జిల్లేడు అని అంటారు. దీని ఆకులతో క్టుటిన విస్తరిలో భోజనం చేస్తే విషాన్ని హరిస్తుందని ఆయుర్వేద గ్రంథం చెబుతోంది. తగిన వైద్యుని సలహా లేకుండా జిల్లేడు ఆకులను అజాగ్రత్తగా వాడతారు.

పూజలో ఉపయోగించే ఈ 21 పత్రాలు మంచి ఔషధీయ గుణాలు ఉన్నాయనడంలో ఎలాటి సందేహంలేదు.  ఆనాటి మన సామాజిక స్థితుగతులను జ్ఞప్తికి తీసుకుంటే ఈ పత్రాల ప్రాధాన్యం తెలుస్తుంది. పూర్వం రోజుల్లో చెరువులు, బావులు, నదులు వర్షాధారం. ఇవి మాత్రమే అందరికీ అందుబాటులో ఉండేవి. అక్కడక్కడ నదులే కదా ! ఈ జలాశయాల్లోని నీళ్ళు శుభ్రపడానికి ఉపయోగపడే విధంగా వినాయక పూజకు ఈ 21 ఔషధీ పత్రాలను నిర్ణయించి వాటిని జలాశయాల్లో నిమజ్జనం జరిగే విధంగా పూజా విధానాలను రూపొందించారు.

వీటిలో గరిక చాల ప్రధానమైనది. ఈ గరిక గురించిన వివరాలు తరువాత ....

ఏషియానెట్ రీడర్‌లకు అందరికీ వినాయక చవితి శుభాకాంక్షలు.