Bank Rules: ఖాతాదారుడు మ‌ర‌ణిస్తే అకౌంట్‌లో డ‌బ్బులు ఏమ‌వుతాయి.? ఆర్బీఐ రూల్స్ ఏం చెబుతున్నాయిa

Bank Rules: బ్యాంక్ అకౌంట్ ఉన్న వ్య‌క్తి అనుకోకుండా మరణించిన సందర్భంలో ఖాతాలో ఉన్న డబ్బు ఏమ‌వుతుంద‌న్న సందేహం రావ‌డం సాధార‌ణం. అయితే ఈ డ‌బ్బు ఎవ‌రికి చెందుతుంద‌న్న విష‌యంలో నామినీ కీలక పాత్ర పోషిస్తారు. 

Image Credit : Gemini AI

నామినీ నమోదు ఎందుకు అవసరం?

బ్యాంకు ఖాతాలో నామినీ ఉంటే ఖాతాదారుడు మరణించిన తర్వాత డబ్బు బదిలీ ప్రక్రియ సులభంగా పూర్తవుతుంది. కుటుంబ సభ్యుల మధ్య తలెత్తే వివాదాలు తగ్గడమే కాకుండా, వారసత్వానికి సంబంధించిన అనవసర చట్టపరమైన సమస్యలు కూడా నివారించవచ్చు. ప్రస్తుతం చాలా బ్యాంకులు ఖాతాదారులను నామినీ వివరాలు తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలని సూచిస్తున్నాయి. ఒక వ్యక్తి తన ఖాతాకు ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది నామినీలను కూడా ఎంపిక చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

Image Credit : ChatGPT

నామినీ డబ్బులు తీసుకోవడానికి కాలపరిమితి ఉందా?

ఖాతాదారుడు మరణించిన తర్వాత నామినీ ఎంతకాలంలో డబ్బులు క్లెయిమ్ చేయాలనే అంశంపై చాలామందికి స్పష్టత ఉండదు. వాస్తవానికి, నామినీ డబ్బులు తీసుకోవడానికి కచ్చితమైన గడువును బ్యాంకింగ్ నియమాలు నిర్దేశించలేదు. అంటే ఖాతాదారుడు మరణించిన కొన్ని నెలల తర్వాత అయినా, కొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత అయినా నామినీ బ్యాంకును సంప్రదించి తన హక్కును వినియోగించుకోవచ్చు. కేవలం ఆలస్యంగా వచ్చారనే కారణంతో బ్యాంకు క్లెయిమ్‌ను తిరస్కరించే అవకాశం ఉండదు. అయితే అవసరమైన పత్రాలు అందుబాటులో ఉన్న సమయంలోనే క్లెయిమ్ ప్రక్రియ పూర్తి చేయడం సులభంగా ఉంటుందని ఆర్థిక నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

Image Credit : getty

చాలా సంవత్సరాలు క్లెయిమ్ చేయకపోతే ఏమవుతుంది?

కొన్ని సందర్భాల్లో ఖాతాదారుడు మరణించిన విషయం తెలిసినా, నామినీ చాలా కాలం పాటు డబ్బులు క్లెయిమ్ చేయకపోవచ్చు. అలా సంవత్సరాల తరబడి ఖాతాలో ఎలాంటి లావాదేవీలు జరగకపోతే ఆ ఖాతా నిర్వీర్య ఖాతా (Inoperative Account)గా మారుతుంది. ఇలాంటి క్లెయిమ్ చేయని డిపాజిట్లను బ్యాంకులు చివరికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆధ్వర్యంలోని డిపాజిటర్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ అవేర్‌నెస్ ఫండ్ (DEAF)కు బదిలీ చేస్తాయి. అయితే డబ్బు ఆ ఫండ్‌కు వెళ్లిపోయిందంటే హక్కు కోల్పోయినట్లు కాదు. నామినీ సరైన ఆధారాలు సమర్పించి తర్వాత కూడా ఆ మొత్తాన్ని తిరిగి పొందవచ్చు.

Image Credit : getty

క్లెయిమ్ చేసేందుకు అవసరమైన పత్రాలు ఏమిటి?

నామినీ డబ్బులు పొందాలంటే బ్యాంకులో ప్రత్యేక క్లెయిమ్ దరఖాస్తు సమర్పించాలి. దానికి కొన్ని ముఖ్యమైన పత్రాలు అవసరం అవుతాయి.

* ఖాతాదారుడి మరణ ధ్రువీకరణ పత్రం (Death Certificate)

* నామినీ గుర్తింపు పత్రాలు (ఆధార్, పాన్ తదితరాలు)

* బ్యాంకు ఖాతా వివరాలు

* పాస్‌బుక్ లేదా ఇతర ఖాతా సంబంధిత పత్రాలు

* అవసరమైతే సాక్షుల ధృవీకరణ

పత్రాలు పరిశీలించిన తర్వాత బ్యాంకు క్లెయిమ్‌ను ధృవీకరించి నగదు విడుదల ప్రక్రియ ప్రారంభిస్తుంది.

Image Credit : our own

కుటుంబ సభ్యులు తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం

చాలా కుటుంబాల్లో నామినీ నమోదు చేయకపోవడం లేదా నామినీ వివరాల గురించి ఇతరులకు తెలియకపోవడం వల్ల డబ్బులు పొందడంలో ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. అందుకే ప్రతి ఖాతాదారుడు తన బ్యాంకు ఖాతాలో నామినీ వివరాలు సక్రమంగా నమోదు చేసి, ఆ విషయాన్ని కుటుంబ సభ్యులకు కూడా తెలియజేయడం మంచిది. అలా చేస్తే అనుకోని పరిస్థితుల్లో కుటుంబ సభ్యులు బ్యాంకుల చుట్టూ తిరగాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఖాతాలోని డబ్బు సరైన వ్యక్తికి త్వరగా చేరడంతో పాటు చట్టపరమైన వివాదాలు కూడా తగ్గుతాయి.