ఫాల్గుణ మాసాన్ని సర్వదేవతా వ్రత సమాహారంగా పేర్కొంటారు. చైత్రాది మాసాల క్రమంలో చిట్ట చివరిది ఫాల్గుణ మాసం. శిశిర రుతువుకు ముగింపు పలికే ఫాల్గుణ మాసంలో వచ్చే ప్రతి తిథిలోనూ ఓ వ్రతం చేస్తారు. ఫాల్గుణ నెలలో శుక్ల పక్షమి చంద్రుని ప్రకాశవంతమైన పక్షం కాలం  'ద్వాదశి' అనగా పన్నెండవ రోజు, ఇంగ్లీష్ క్యాలెండర్ అనుసరిస్తున్నవారికి ఈ తేదీ ఫిబ్రవరి మధ్య నుండి మార్చి వరకు వస్తుంది. ఫాల్గుణ శుద్ధ ద్వాదశిని నృసింహ ద్వాదశి అంటారు. 

విష్ణు భక్తులకు గోవింద ద్వాదశి చాలా ముఖ్యం. ఈ రోజున హిందూ భక్తులు విష్ణువును సంతోషకరమైన మరియు సంపన్నమైన జీవితం కోసం తన దైవిక ఆశీర్వాదం కోరుకుంటారు. విష్ణువు యొక్క 'నరసింహ' అవతారం ఈ రోజున పూజిస్తారు కాబట్టి గోవింద ద్వాదశి ని 'నరసింహ ద్వాదశి' గా కూడా జరుపుకుంటారు. ఈ పండుగ వేడుకలు పూరీలోని జగ్గనాథ్ ఆలయంలో చాలా విస్తృతంగా మరియు ముఖ్యమైనవి. గోవింద ద్వాదశి ఉత్సవాలతో పాటు ద్వారక తిరుమల వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం, తిరుమల తిరుపతి బాలాజీ ఆలయం మరియు విష్ణువు యొక్క ఇతర ప్రముఖ ఆలయాలలో కూడా ప్రసిద్ది చెందింది. 

భారతదేశంలోని దక్షిణ రాష్ట్రాలలో తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, కేరళ మరియు కర్ణాటక గోవింద ద్వాదశిని ఎంతో ఉత్సాహంతో, భక్తితో జరుపుకుంటారు. విష్ణువు  గోవింద ద్వాదశి సమయంలో ఆచారాలు: - గోవింద ద్వాదశి రోజున, గంగా, సరస్వతి, యమునా మరియు గోదావరి వంటి పవిత్ర నదులలో ఉత్సవ స్నాన వేడుక చేయడానికి భక్తులు సూర్యోదయానికి ముందే లేస్తారు. ఈ పవిత్ర నదులను సందర్శించలేకపోతే, ఈ కర్మ స్నానం ఏ సరస్సులోనైనా లేదా నదుల దగ్గర కూడా చేయవచ్చు. అయితే అలా చేస్తున్నప్పుడు భక్తులు గంగా దేవి మరియు విష్ణువు పేర్లను జపించాలి. 

ప్రత్యేకమైన హిందూ జ్యోతిష్య శాస్త్ర ప్రాముఖ్యత కారణంగా పవిత్రముగా మునిగి తేలడానికి వేలాది మంది భక్తులు గోవింద ద్వాదశి రోజున పూరి తీరంలోని మహోదాది తీర్థాన్ని సందర్శిస్తారు. భగవంతుడు విష్ణువు యొక్క 'పుండారికక్ష' రూపాన్ని గోవింద ద్వదశిపై పూజిస్తారు.  వారు పండ్లు, పువ్వులు, గంధపు పేస్ట్, నువ్వులు, మరియు ధూపం కర్రల రూపంలో ప్రభువుకు అనేక నైవేద్యాలు చేస్తారు.

ఈ రోజు భక్తులు గోవింద ద్వదశి వ్రతం అని పిలువబడే కఠినమైన ఉపవాసాలను కూడా పాటిస్తారు. ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించేవారు పూజ ఆచారాలు పూర్తి చేసిన తర్వాత ఒక్కసారి మాత్రమే తింటారు. ఈ రోజు మద్యం లేదా మాంసాహారం తినడం అనుమతించబడదు. గోవింద ద్వాదశి నాడు, భక్తులు సాయంత్రం విష్ణు దేవాలయాలను సందర్శించి అక్కడ జరిగే పూజ ఆచారాలలో పాల్గొంటారు. విష్ణువు పేరు జపించడం మరియు 'శ్రీ నరసింహ కవచం' మంత్రాన్ని పఠించడం గోవింద ద్వాదశిపై చాలా అనుకూలమైనదిగా భావిస్తారు.

గోవింద ద్వాదశిపై ముఖ్యమైన సమయాలు

సూర్యోదయం    మార్చి 06, 2020 6:47 ఉద
సూర్యాస్తమయం    మార్చి 06, 2020 6:28 అపరాహ్నం
ద్వాదశి తిది ప్రారంభమైంది    మార్చి 06, 2020 11:47 ఉద
ద్వాదశీ తిది ముగుస్తుంది    మార్చి 07, 2020 9:29 ఉదయం

ఫాల్గుణ శుద్ధ పాడ్యమినాడు భద్ర చతుష్టయం, విదియనాడు మధూకం వంటి వ్రతాలను చేస్తారు. అలాగే ఫాల్గుణ శుద్ధ చవితినాడు అవిఘ్నగణపతి వ్రతం చేస్తారు. పంచమి నాడు అనంత పంచమీవ్రతం, సప్తమినాడు ఆర్కసంపుట సప్తమీ లాంటి వ్రతాలు, అష్టమినాడు దుర్గాష్టమిగా కూడా పేరున్న లలిత కాంతీ దేవీ వ్రతం చేస్తారు. నవమి నాడు ఆనంద నవమీ వ్రతం, ఏకాదశీ నాడు అమలక (ఉసిరి), ఏకాదశి, ద్వాదశి నాడు గోవింద ద్వాదశి, చతుర్దశి రోజు మహేశ్వర వ్రతం, లలిత కాంతి వ్రతం జరుపుతుంటారు. 

అందుచేత ఫాల్గుణ మాసంలో వచ్చే నృసింహ ద్వాదశిన వైష్ణవ ఆలయాలను సందర్శించడం ద్వారా శుభఫలితాలు చేకూరుతాయి. ఫాల్గుణ శుద్ద ద్వాదశిని నృసింహ ద్వాదశి అంటారు. శ్రీ మహావిష్ణువు దశావతారాల్లో ఒకటైన నరసింహస్వామిని ఈ రోజున పూజించే వారికి అష్టైశ్వర్యాలు చేకూరుతాయి. ఇంకా ద్వాదశి నాటి గంగాస్నానం పాపనాశనమని శాస్త్ర వచనం. ఆలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు నిర్వహించడం, ఆ రోజున మహిళలు సీతామాత పూజ, విష్ణుపూజ చేస్తే సకల సంపదలు చేకూరుతాయి. విష్ణువుకు ప్రీతికరమైన ఈ మాసంలో వచ్చే నృసింహ ద్వాదశికి ముందు 12 రోజులు పయోవ్రతం ఆచరించి విష్ణుదేవుడికి క్షీరాన్నం నివేదిస్తే అభీష్టం సిద్ధిస్తుందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఇంకా ఫాల్గుణ మాసంలో గృహ నిర్మాణం చేస్తే సువర్ణ, పుత్ర లాభాలు చేకూరుతాయని పెద్దలు అంటారు.