Hyderabad: మార్చి నాటికి క‌రోనా త‌ర‌హా ప‌రిస్థితులు.. మ‌ళ్లీ లాక్‌డౌన్ తప్ప‌దా.?

Hyderabad: క‌రోనా స‌మ‌యంలో ప్ర‌జ‌లంతా ఇళ్ల‌కు ప‌రిమిత‌మైన విష‌యం తెలిసిందే. అయితే ప్ర‌స్తుతం నెల‌కొన్న వాతావ‌ర‌ణ ప‌రిస్థితుల‌తో క‌రోనా లాంటి రోజులు వ‌చ్చే అవ‌కాశాలు ఉన్నాయా.? అంటే.. ప్ర‌స్తుత ప‌రిస్థితులు చూస్తుంటే అవున‌నే స‌మాధానం వ‌స్తోంది.

హైదరాబాద్‌ను వెంటాడుతున్న నీటి సమస్య..

తెలంగాణ రాజధాని హైదరాబాద్ గత కొన్నేళ్లుగా ఐటీ, రియల్ ఎస్టేట్, వాణిజ్య రంగాల్లో వేగంగా విస్తరిస్తోంది. నగరం పెరుగుతున్న కొద్దీ తాగునీటి అవసరాలు కూడా భారీగా పెరుగుతున్నాయి. మరోవైపు, ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు కురవకపోవడం, భూగర్భ జలాలపై అధికంగా ఆధారపడటం నీటి లభ్యతను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. మ‌రీ ముఖ్యంగా ప్ర‌స్తుత ఎల్‌నినో ప్ర‌భావం భారీగా ప‌డే అవ‌కాశం క‌నిపిస్తోంది. సాధారణంగా వేసవి ప్రారంభమయ్యే సమయానికి నీటి వినియోగం పెరుగుతుంది. అపార్ట్‌మెంట్లు, గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు, ఐటీ కార్యాలయాలు, వాణిజ్య సముదాయాల్లో ఈ అవసరం మరింత ఎక్కువగా ఉంటుంది. ప్రస్తుతం కొన్ని ప్రాంతాల్లో బోర్ల నుంచి నీరు అందకపోవడం, ట్యాంకర్ల కోసం ఎదురుచూడాల్సి రావడం సమస్య తీవ్రతను తెలియజేస్తున్నాయి. ప్రస్తుత పరిస్థితులు కొనసాగితే మార్చి, ఏప్రిల్ నెలల్లో నీటి సరఫరాపై మరింత ఒత్తిడి ఏర్పడవచ్చు. ముఖ్యంగా సొంత బోర్లపై ఆధారపడే నివాస సముదాయాలు ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లు చేసుకోవాల్సిన పరిస్థితి రావచ్చు. అయితే మార్చి నాటికి నగరమంతటా నీటి సరఫరా నిలిచిపోతుందని చెప్ప‌లేం కానీ ఇబ్బందులు త‌ప్ప‌వ‌ని మాత్రం చెప్పడంలో సందేహం లేదు.

భూగర్భ జలాలు పాతాళానికి.. ట్యాంకర్లపైనే ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి

నగరంలో నీటి కొరతకు ప్రధాన కారణాల్లో భూగర్భ జలాల తగ్గుదల ఒకటి. వర్షాలు తక్కువగా కురవడంతో భూమిలోకి చేరే నీటి పరిమాణం తగ్గుతోంది. అదే సమయంలో నివాస, వాణిజ్య అవసరాల కోసం బోర్ల నుంచి నిరంతరం నీటిని తోడటం సమస్యను మరింత పెంచుతోంది. కాంక్రీట్ నిర్మాణాలు పెరగడం వల్ల వర్షపు నీరు భూమిలోకి ఇంకే అవకాశాలు కూడా తగ్గుతున్నాయి. కుత్బుల్లాపూర్, శేరిలింగంపల్లి, కూకట్‌పల్లి వంటి ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాల లభ్యతపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కొన్ని చోట్ల బోర్లు ఎండిపోవడంతో నివాసితులు నీటి ట్యాంకర్లను ఆశ్రయిస్తున్నారు. సాధారణంగా డిమాండ్ తక్కువగా ఉండే కాలంలోనే ట్యాంకర్ల అవసరం పెరుగుతుండటం వేసవిపై అనుమానాలు రేకెత్తిస్తోంది. మరోవైపు, నగరానికి నీటిని అందించే సింగూరు, మంజీరా, ఉస్మాన్‌సాగర్, హిమాయత్‌సాగర్ వంటి జలవనరుల నిల్వలపై కూడా దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఉంది. కృష్ణా, గోదావరి ప్రాజెక్టుల ద్వారా సరఫరా, అందుబాటులో ఉన్న ఇతర వనరుల వినియోగం, నీటి పునర్వినియోగం వంటి చర్యలు పరిస్థితిని కొంతవరకు చక్కదిద్దగలవు. అయినప్పటికీ, పెరుగుతున్న డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా సరఫరా అందించడం కీలక సవాలుగా మారవచ్చు.

కరోనా రోజులు మళ్లీ వస్తాయా? ఐటీ కంపెనీల్లో వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్ చర్చ

నీటి సమస్య తీవ్రరూపం దాలిస్తే నగరంలోని ఐటీ ఉద్యోగుల దైనందిన జీవితంపైనా ప్రభావం పడే అవకాశముంది. ముఖ్యంగా పెద్ద సంఖ్యలో ఉద్యోగులు పనిచేసే కార్యాలయాలు, టెక్ పార్కులు, ఐటీ కారిడార్లలో నీటి అవసరాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఉద్యోగులతో పాటు కార్యాలయాల నిర్వహణ, క్యాంటీన్లు, పారిశుద్ధ్య అవసరాలకు నిరంతర నీటి సరఫరా తప్పనిసరి. ఒకవేళ కొన్ని ప్రాంతాల్లో నీటి సరఫరా తీవ్రంగా దెబ్బతింటే, ఉద్యోగుల సౌకర్యాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని కంపెనీలు ప్రత్యామ్నాయ ఏర్పాట్లను పరిశీలించే అవకాశం ఉంటుంది. అవసరాన్ని బట్టి హైబ్రిడ్ విధానం, ఇంటి నుంచే పనిచేసే అవకాశం లేదా కార్యాలయానికి వచ్చే రోజుల సంఖ్యను తగ్గించడం వంటి నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు.

పాఠశాలల్లో పని గంటలు పెంపు.. ముందస్తు వేసవి సెలవులకు సంకేతమా?

నీటి సమస్య నేపథ్యంలో విద్యాసంస్థల నిర్వహణపైనా చర్చ మొదలవుతోంది. హైదరాబాద్‌లోని కొన్ని పాఠశాలలు సిలబస్‌ను త్వరగా పూర్తి చేసేందుకు రోజువారీ పని వేళలను గంటపాటు పొడిగించినట్లు సమాచారం. ఈ పరిణామం విద్యార్థులు, తల్లిదండ్రుల్లో కొత్త సందేహాలకు తావిస్తోంది. సిలబస్‌ను ముందుగానే పూర్తి చేసి వేసవి సెలవులను కూడా త్వరగా ప్రకటించేందుకు పాఠశాలలు సిద్ధమవుతున్నాయా? అనే ప్రశ్నలు వినిపిస్తున్నాయి.

పాఠశాలలు ముందస్తుగా సెలవులు ప్రకటించాలంటే కేవలం సిలబస్ పూర్తి చేయడం ఒక్కటే ప్రాతిపదిక కాదు. విద్యా సంవత్సరం క్యాలెండర్, పరీక్షల షెడ్యూల్, విద్యాశాఖ మార్గదర్శకాలు, పాఠశాలల నిర్వహణకు సంబంధించిన ఇతర అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల పని వేళలను పొడిగిస్తున్నారనే కారణంతోనే ముందస్తు వేసవి సెలవులు ఖరారయ్యాయని భావించలేం.

ప్రస్తుతం కొన్ని పాఠశాలల్లో సిలబస్‌ను త్వరగా పూర్తి చేసేందుకు పని వేళలు పెంచిన అంశాన్ని ముందస్తు సెలవులకు సంబంధించి తలెత్తుతున్న చర్చలో భాగంగా చూడాలి. హైదరాబాద్‌లోని పాఠశాలలన్నీ వేసవి సెలవులను ముందుగానే ప్ర‌క‌టించ‌నున్నాయ‌ని అన‌డానికి అధికారిక స‌మాచారం లేదు. తాజాగా బాస‌ర ట్రిపుల్ ఐటీలో ద‌స‌రా సెల‌వుల‌కు వెళ్లిన విద్యార్థుల‌ను.. ఇంటి నుంచే త‌ర‌గ‌తుల‌కు అటెండ్ అవ్వాల‌ని యాజ‌మాన్యం విద్యార్థుల‌కు స‌ర్క్యూల‌ర్ జారీ చేసిన విష‌యం తెలిసిందే.

నీటి పొదుపే కీలకం.. ప్రభుత్వ చర్యలతోనే సరిపోదు

హైదరాబాద్‌లో రాబోయే వేసవిని ఎదుర్కోవాలంటే నీటి సరఫరాను పెంచే చర్యలతో పాటు వినియోగాన్ని నియంత్రించడం కూడా అవసరం. ప్రతి ఇంట్లో నీటిని జాగ్రత్తగా వినియోగించడం, బోర్ల నుంచి అవసరానికి మించి నీటిని తోడకపోవడం, లీకేజీలను వెంటనే సరిచేయడం వంటి చిన్న చర్యలు కూడా సమష్టిగా మంచి ఫలితాలను ఇవ్వగలవు.

ఇళ్లలో వాహనాలను కడగడం, ప్రాంగణాలను శుభ్రం చేయడం వంటి అవసరాలకు తాగునీటిని అధికంగా వినియోగించకుండా ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులను అనుసరించాలి. అపార్ట్‌మెంట్లు, గేటెడ్ కమ్యూనిటీల్లో వర్షపు నీటి సంరక్షణ వ్యవస్థలను మెరుగుపరచడం, శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని తగిన అవసరాలకు తిరిగి వినియోగించడం కూడా దీర్ఘకాలికంగా ఉపయోగపడతాయి. ప్రభుత్వం, జలమండలి నీటి సరఫరా పరిస్థితిని ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షిస్తూ అవసరమైన చర్యలు చేపట్టాలి. అదే సమయంలో ప్రజలు కూడా నీటి వినియోగంలో బాధ్యతగా వ్యవహరించాలి. అలా చేస్తే వేసవిలో ఏర్పడే ఒత్తిడిని తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.

మొత్తంగా చూస్తే, హైదరాబాద్‌లో నీటి కొరతపై పెరుగుతున్న ఆందోళనలు ఐటీ ఉద్యోగుల పని విధానాలు, పాఠశాలల నిర్వహణ, కుటుంబాల దైనందిన జీవితంపై చర్చకు దారితీస్తున్నాయి. అయితే మార్చి నాటికి మరో కరోనా తరహా పరిస్థితులు వస్తాయని, ఐటీ కంపెనీలు తప్పనిసరిగా వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్ అమలు చేస్తాయని లేదా పాఠశాలలు ముందుగానే వేసవి సెలవులు ప్రకటిస్తాయని ఇప్పుడే నిర్ణయించలేం. రాబోయే నెలల్లో వర్షపాతం, జలాశయాల నిల్వలు, నీటి సరఫరా పరిస్థితి, ప్రభుత్వ నిర్ణయాలే నగరం భవిష్యత్తును నిర్ణయించనున్నాయి.