Right to Protest India: నిరసన తెలపడం ప్రాథమిక హక్కా? రాజ్యాంగం ఏం చెబుతోంది? చట్టాలు, ఆంక్షలు ఏంటి?
Right to Protest India: ధర్నా చేస్తే అరెస్ట్ చేస్తారా? నిరసనలపై రాజ్యాంగం, పోలీసు చట్టాలు ఏం చెబుతున్నాయి? భారత్లో నిరసన తెలిపే హక్కు, ఆర్టికల్ 19 నియమాలు, పోలీసుల ఆంక్షలు, బలప్రయోగ నిబంధనలు, సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పుల వివరాలు ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
దేశ రాజధాని ఢిల్లీ ప్రస్తుతం నిరసనలు, ఆందోళనలతో వేడెక్కింది. ఈ ఏడాది మే నెలలో జరిగిన NEET-UG పరీక్ష పేపర్ లీక్ కావడం తీవ్ర కలకలం రేపింది. ఈ ఘటన తర్వాత కనీసం 21 మంది విద్యార్థులు ఆత్మహత్యలకు పాల్పడటం గమనార్హం. గత నెల చివర్లో రీ-టెస్ట్ నిర్వహించినప్పటికీ ఆందోళనలు తగ్గలేదు.
సోషల్ మీడియాలో వ్యంగ్య ప్లాట్ఫామ్గా మొదలైన 'కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ' (CJP) నేతృత్వంలో వేలాది మంది యువకులు ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ 'సంసద్ మార్చ్' చేపట్టారు. వారిని అడ్డుకునేందుకు పోలీసులు లాఠీచార్జ్ చేయాల్సి వచ్చింది. దీనిపై విపక్షాలు తీవ్ర స్థాయిలో మండిపడుతున్నాయి.
మరోవైపు పంజాబ్, హర్యానా, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, తెలంగాణ, తమిళనాడు తదితర రాష్ట్రాలకు చెందిన వేలాది మంది రైతులు మంగళవారం 'కిసాన్ ఘాట్' వద్ద మహాపంచాయత్ నిర్వహించారు. ప్రతిపాదిత భారత్-అమెరికా వర్తక ఒప్పందం దేశంలోని వ్యవసాయం, పాడి పరిశ్రమ రంగాలను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తుందని రైతులు ఆరోపిస్తున్నారు. రైతులను అడ్డుకోవడానికి పోలీసులు ఢిల్లీ సరిహద్దులను మూసివేసి, వాణిజ్య భద్రతా చర్యలను అమలు చేశారు. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో భారత్లో నిరసన తెలపడం చట్టపరమైన హక్కా? దానికి ఉన్న పరిమితులు, పోలీసుల అధికారాలు ఏంటి అనేది ఇప్పుడు హాట్ టాపిక్గా మారింది.