అరుణాచల్ సరిహ‌ద్దులో 60,000 మెగావాట్ల చైనా డ్యామ్.. ఆందోళ‌న‌లో భార‌త్ !

Arunachal Pradesh: ఈశాన్య భార‌తం సమీపంలో చైనాకు చెందిన‌ 60,000 మెగావాట్ల డ్యామ్ భారతదేశంలో ప్రమాద ఘంటికలు మోగిస్తోంది.  అరుణాచల్ ప్రదేశ్ సమీపంలోని యార్లంగ్ త్సాంగ్పోపై చైనా 60,000 మెగా వాట్ల సామర్థ్యం గల ఆనకట్ట నిర్మించింది. ఇప్పుడు ఇది భారతదేశం సహా సరిహద్దు దేశాలను ఆందోళ‌న‌లో ప‌డేసింది.  

Brahmaputra River Water: ఈశాన్య భార‌త సమీపంలో చైనాకు చెందిన‌ 60,000 మెగావాట్ల డ్యామ్ భారతదేశంలో ప్రమాద ఘంటికలు మోగిస్తోంది.  అరుణాచల్ ప్రదేశ్ సమీపంలోని యార్లంగ్ త్సాంగ్పోపై చైనా 60,000 మెగా వాట్ల సామర్థ్యం గల ఆనకట్ట నిర్మించింది. ఇప్పుడు ఇది భారతదేశాన్ని ఆందోళ‌న‌లో ప‌డేసింది. దీని ద్వారా చైనా బ్ర‌హ్మ‌పుత్ర న‌ద‌ది నీటిని మ‌ళ్లించే అవ‌కాశాలు ఉన్నాయ‌నే నివేదిక‌లు ఆందోళ‌న‌ను పెంచుతున్నాయి. 

వివ‌రాల్లోకెళ్తే.. యార్లంగ్ త్సాంగ్పో నదిపై చైనా 60,000 మెగావాట్ల ఆనకట్టను నిర్మిస్తోందని విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ వర్గాలు తెలిపాయి. నిర్మాణంలో ఉన్న ఆనకట్ట అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌కు సమీపంలో ఉన్న మెడోగ్ సరిహద్దులో ఉంది. చైనాలో ఈ డ్యామ్ నిర్మాణంపై భారత్ ఆందోళన చెందుతోంది. డ్యామ్ నిర్మాణం తర్వాత బ్రహ్మపుత్ర నది నీటిని చైనా మళ్లించవచ్చని ఆ వర్గాలు తెలిపాయి. అంతే కాదు ఈ డ్యామ్ నుంచి నీటిని ఆపడం వల్ల వరదలు వచ్చే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. చైనా డ్యామ్ వల్ల అరుణాచల్ ప్రదేశ్, అస్సాంలలో నీటి కొరత లేదా వరదల వంటి పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చని వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. భారతదేశం మాత్రమే కాదు, డ్యామ్ నిర్మాణం బంగ్లాదేశ్‌ను కూడా ప్రభావితం చేయగలదని విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ వ‌ర్గాలు పేర్కొన్నాయి. ఎలాంటి పరిస్థితినైనా ఎదుర్కొనేందుకు భారత్ సిద్ధంగా ఉందని ఆ వర్గాలు తెలిపాయి. "భారతదేశం కూడా నిల్వ సామర్థ్యంతో అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో అనేక డ్యామ్‌లను సిద్ధం చేస్తోంది" అని సంబంధిత వ‌ర్గాలు తెలిపాయి. 

1951 లో, పీపుల్స్ రిపబ్లిక్లో అంతర్భాగం చేయడానికి చైనా టిబెట్ ను అధికారికంగా ఆక్రమించి విలీనం చేసినప్పుడు, అది ప్రధాన నదీ వ్యవస్థలపై చైనా నియంత్రణను పొందింది. అలాగే, ఆసియా నీటి పటాన్ని నియంత్రించడంలో ఆధిపత్య శక్తిగా మారింది. టిబెట్ ఎత్తైన ప్రాంతాలలో ఉద్భవించే ఏదైనా నదిపై మరొక ఆనకట్టను నిర్మించాలని చైనా యోచిస్తున్న ప్రతిసారీ భారతదేశంతో సహా దాని దక్షిణ పొరుగు దేశాలను కలవరపెడుతోంది. పాకిస్తాన్, భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, మయన్మార్, లావోస్, వియత్నాంలలో ప్రవహించే సింధు, బ్రహ్మపుత్ర, ఇర్రావాడి, సాల్వీన్, యాంగ్జీ, మెకాంగ్ నదులన్నీ చైనాలోని టిబెట్ స్వయంప్రతిపత్తి ప్రాంతంలో ఉద్భవిస్తాయి. ఇప్పుడు చైనా వ‌రుస‌గా స‌రిహ‌ద్దు ప్రాంతాల్లో ఆన‌క‌ట్ట‌లు నిర్వ‌హించ‌డంపై భార‌త్ స‌హా అనేక దేశాలు ఆందోళ‌న వ్య‌క్తం చేస్తున్నాయి. 

రెండు దక్షిణాసియా దేశాలు, ప్ర‌పంచంలో రెండు అత్యంత శ‌క్తివంత‌మైన భారతదేశం- చైనాల మ‌ధ్య చాలా కాలంగా స‌రిహ‌ద్దులో వివాదాలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఇటీవ‌లి కాలంలో తరచుగా పరస్పరం సంఘర్షణలకు గురవుతున్నాయి. మ‌రీ ముఖ్యంగా ఇటీవలి తవాంగ్ ఘర్షణ రేఖ ఆఫ్ యాక్చువల్ కంట్రోల్ (LAC), బ్రహ్మపుత్ర ట్రాన్స్-నేషనల్ నదిని నిర్వహించేటప్పుడు ప్రాంతీయ సహకారం వంటి అంశాల‌కు సంబంధించి వివాదాలు త‌రచుగా స‌మ‌స్య‌ల సవాలును విసురుతున్నాయి. బ్రహ్మపుత్ర నదిపై ఏదైనా నీటి అవస్థాపన అభివృద్ధి అనేది ప్రాదేశిక సరిహద్దుల రూపంగా, వారి పెరుగుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలకు శక్తి వనరుగా పనిచేసే ముఖ్యమైన నదిపై నియంత్రణ యంత్రాంగంగా పరిగణించబడుతుంది. కాబ‌ట్టి ఆయా ప్రాంతాల్లో ఆన‌క‌ట్ట‌ల నిర్మాణం అనేది ప్ర‌ధాన అంశంగా ఉంటుంది. అలాగే, ప్ర‌దేశిక దేశాల‌ను సైతం ప్ర‌భావితం చేసేదిగా ఉంటుంది.