
ప్రతి ఒక్కరూ పిల్లలను చాలా ఈజీగా జడ్జ్ చేసేస్తూ ఉంటారు. తోటి పిల్లలతో పోల్చుతూ ఉంటారు. ఏదైనా రంగు డ్రెస్ సెలక్ట్ చేసుకుంటే.. నువ్వు నలుపు కదా.. ఈ రంగు నప్పదని ఇంట్లో వాళ్లే ఈజీగా అనేస్తూ ఉంటారు. ఇక.. కొంచెం ఫుడ్ ఎక్కువగా తింటే.. ఇప్పటికే చాలా లావుగా ఉన్నావ్.. ఇంత ఎక్కువ తినొద్దు అని అంటూ ఉంటారు. ఇంట్లో వాళ్లు, బంధువులు ఈ మాటలన్నీ చాలా సింపుల్ గా అనేస్తారు. కానీ.. అవి పిల్లలను మానసికంగా కృంగదీస్తాయని సైకాలజిస్టులు చెబుతున్నారు.
బాడీ షేమింగ్, కలర్ డిస్క్రిమినేషన్ అనేవి పిల్లల సున్నితమైన మనసులపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. ఇతరులు చేసే కామెంట్స్ వారి ఎదుగుదలపై, ఆలోచనా విధానంపై ఎలా ప్రభావితం చూపుతాయో.. సైకాలజిస్టులు ఏం చెబుతున్నారో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం...
పిల్లలు తమ గురించి తాము ఒక అభిప్రాయానికి రావడానికి ఇతరుల మాటలే ఆధారం. దీనినే సైకాలజీలో Looking Glass self అంటారు.
ఎవరైనా పిల్లల్ని లావుగా ఉన్నావ్, లేదా నల్లగా ఉన్నావ్ అని వెక్కిరించినప్పుడు.. పిల్లలు తమను తాము తక్కువగా చేసి చూసుకోవడం మొదలుపెడతారు. ఫలితంగా.. అద్దంలో చూసుకున్నప్పుడల్లా.. తమలో లోపాలను మాత్రమే వెతుక్కుంటారు. ‘నేను అందంగా లేను, నాకు ఏదీ సరిపోదు’ అనే భావన వారిలో బలంగా నాటుకుపోతుంది.
2. అంతర్గత వేదన (Internalization)
సైకాలజీలో దీనిని Internalized Oppression అంటారు. అంటే, సమాజం లేదా తోటివారు అన్న నెగిటివ్ మాటలను పిల్లలు నిజమని నమ్మేస్తారు. "నేను తెల్లగా ఉంటేనే అందరూ ప్రేమిస్తారు" లేదా "నేను సన్నగా ఉంటేనే నాకు గుర్తింపు వస్తుంది" అని పొరపాటుగా భావిస్తారు. ఫలితంగా.. ఇది వారి సహజ సిద్ధమైన ప్రతిభను అణచివేస్తుంది. వారు తమ శరీరాన్ని తామే అసహ్యించుకోవడం మొదలుపెడతారు.
3. సామాజిక ఆందోళన (Social Anxiety & Withdrawal)
నలుగురిలోకి వెళ్తే ఎక్కడ ఎగతాళి చేస్తారో అనే భయం వారిని వెంటాడుతుంది. ఫలితంగా స్కూల్ ఫంక్షన్స్ లో పాల్గొనకపోవడం, కొత్త స్నేహితులను చేసుకోకపోవడం, ఫోటోలు దిగడానికి ఇష్టపడకపోవడం వంటివి చేస్తారు. ఒంటరితనానికి అలవాటు పడతారు.
బాడీ షేమింగ్కు గురైన పిల్లల్లో ఈటింగ్ డిజార్డర్స్ (Eating Disorders) వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. దీని కారణంగా వారు సన్నగా మారాలని తిండి తినడం మానేస్తూ ఉంటారు. లేదంటే.. మానసిక ఒత్తిడి తట్టుకోలేక ఎక్కువగా తినేస్తూ ఉంటారు. ఫలితంగా ఇది వారి శారీరక ఎదుగుదలను దెబ్బతీయడమే కాకుండా, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యానికి దారితీస్తుంది.
5. వర్ణ వివక్ష - గుర్తింపు సంక్షోభం (Identity Crisis)
చర్మం రంగు ఆధారంగా వివక్ష ఎదుర్కొన్నప్పుడు పిల్లలు తమ సంస్కృతిని లేదా మూలాలను తక్కువగా చూడవచ్చు. కేవలం రంగు వల్లే తనకు అవకాశాలు రావట్లేదని లేదా తను అందరికీ దూరంగా ఉంటున్నానని బాధపడతారు. ఫలితంగా ఇది వారిలో తీవ్రమైన అసూయ లేదా వైరాగ్యాన్ని నింపుతుంది.
సైకాలజీ ప్రకారం, బాల్యంలో ఇటువంటి వివక్షను ఎదుర్కున్న పిల్లలు పెద్దయ్యాక ఒక రకంగా మారిపోతారు. వారిలో కొన్ని లక్షణాలు క్లియర్ గా కనపడతాయి.
అతిగా సర్దుకుపోవడం (People Pleasing): ఇతరుల మెప్పు కోసం తనను తాను మార్చుకోవడానికి నిరంతరం ప్రయత్నిస్తారు.
సంబంధాల్లో సమస్యలు: భాగస్వామి తనను నిజంగా ప్రేమిస్తున్నారా లేదా కేవలం జాలి చూపిస్తున్నారా అనే సందేహం వారిని పీడిస్తుంది.
డిప్రెషన్: చిన్నప్పటి గాయాలు (Childhood Trauma) మానిపోకపోతే, అది పెద్దయ్యాక తీవ్రమైన కుంగుబాటుకు దారితీస్తుంది.
తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు ఏం చేయాలి?
వైవిధ్యాన్ని గౌరవించడం నేర్పాలి: లోకంలో మనుషులు రకరకాల రంగుల్లో, ఆకృతుల్లో ఉంటారని, ప్రతి ఒక్కరిలో ఒక ప్రత్యేకత ఉంటుందని వివరించాలి.
బాహ్య సౌందర్యం కంటే వ్యక్తిత్వం ముఖ్యం: "నువ్వు ఎలా కనిపిస్తున్నావన్నది కాదు, నీ ప్రవర్తన ఎలా ఉందన్నదే ముఖ్యం" అనే విషయాన్ని పిల్లల మనసులో బలంగా నాటాలి.
ప్రోత్సాహం: పిల్లల ప్రతిభను (చదువు, ఆటలు, కళలు) గుర్తించి మెచ్చుకోవడం వల్ల వారిలో ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది.