ఇంట్లో త‌క్కువ ఖ‌ర్చుతో వండుకోవ‌చ్చు.. అయినా బ‌య‌ట తిన‌డానికి వేలు ఖ‌ర్చు చేస్తారు ఎందుకు.?

Food: ఇంట్లో వండుకుంటే త‌క్కువ ఖ‌ర్చు, మంచి నాణ్య‌త‌. అయినా చాలా మంది డబ్బులతో బ‌య‌ట ఫుడ్ తిన‌డానికి ఆస‌క్తి చూపిస్తుంటారు. అయితే ఇది కేవలం ఆకలి తీర్చుకోవడం కోసం తీసుకునే నిర్ణయం కాదని, దీని వెనుక ప‌లు శాస్త్రీయ కార‌ణాలు కూడా ఉంటాయ‌ని మీకు తెలుసా?

కేవలం ఆహారం కొనడం కాదు.. అనుభవాన్ని కూడా

బిహేవిరియ‌ల్ సైకాల‌జీ ప్రకారం, మనుషులు ప్రతి కొనుగోలు నిర్ణయాన్ని కేవలం డబ్బు ఆధారంగా తీసుకోరు. దానివల్ల కలిగే అనుభూతిని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. రెస్టారెంట్‌కు వెళ్లినప్పుడు అందమైన వాతావరణం, సంగీతం, స్నేహితులు లేదా కుటుంబ సభ్యులతో గడిపే సమయం, కొత్త రుచులను ఆస్వాదించడం వంటి అంశాలు మెదడులో ఆనందానికి సంబంధించిన డోపమైన్ అనే రసాయనాన్ని విడుదల చేస్తాయి. అందుకే బయట భోజనం అనేది కేవలం తినడం కాదు.. ఒక "అనుభవం"గా మనసు గుర్తుంచుకుంటుంది. అందుకే చాలా మంది ఖరీదైన బిల్లు వచ్చినా సంతోషంగా చెల్లిస్తారు.

సమయం కూడా డబ్బుతో సమానమే అని మెదడు భావిస్తుంది

ఇంట్లో వంట చేయాలంటే కూరగాయలు కొనాలి, శుభ్రం చేయాలి, వండాలి, తర్వాత పాత్రలు కడగాలి. ఈ ప్రక్రియకు చాలాసార్లు గంట లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. ఆర్థిక శాస్త్రంలో దీనిని "Opportunity Cost" అంటారు. అంటే ఆ సమయాన్ని మరో పనికి ఉపయోగించుకునే అవకాశం కోల్పోవడం. ఉద్యోగాలు, వ్యాపారాలు, బిజీ జీవితాలతో ఉన్నవారు "డబ్బు ఎక్కువైనా పర్వాలేదు.. సమయం ఆదా అయితే చాలు" అనే ఆలోచనతో బయట భోజనాన్ని ఎంచుకుంటారు. అంటే వారు ఆహారం కంటే సమయాన్నే కొనుగోలు చేస్తున్నట్లే.

ప్రకటనలు, సోషల్ మీడియా ప్రభావితం

ఇన్‌స్టాగ్రామ్, యూట్యూబ్, ఫేస్‌బుక్ వంటి సోషల్ మీడియాల్లో కనిపించే ఆకర్షణీయమైన ఫుడ్ వీడియోలు, రంగురంగుల ఫోటోలు మన మెదడులో వెంటనే ఆహారం తినాలనే కోరికను పెంచుతాయి. మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రంలో దీనిని "Cue-Induced Craving" అని పిలుస్తారు. అంటే ఒక దృశ్యం లేదా వాసన చూసిన వెంటనే ఆ ఆహారం కావాలనే కోరిక కలగడం. అలాగే "అందరూ అక్కడే తింటున్నారు", "ఈ రెస్టారెంట్ చాలా ఫేమస్" అనే భావన కూడా మన నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. దీనిని సోష‌ల్ ప్రూఫ్‌ అంటారు. ఇతరులు చేస్తున్న పనినే మనం కూడా చేయాలనుకోవడం మనిషి సహజ స్వభావం.

కొత్త రుచుల కోసం మెదడు ఎప్పుడూ వెతుకుతూనే ఉంటుంది

మన మెదడు కొత్తదనాన్ని ఇష్టపడుతుంది. ప్రతిరోజూ ఒకే రకమైన ఇంటి వంట తింటే కొంతమందికి విసుగు కలగడం సహజం. శాస్త్రవేత్తలు దీనిని "Novelty Seeking" అంటారు. కొత్త రుచులు, కొత్త వంటకాలు, కొత్త ప్రదేశాలు మెదడులో ఉత్సాహాన్ని పెంచుతాయి. అందుకే కొత్తగా ప్రారంభమైన రెస్టారెంట్లు, ప్రత్యేక ఆఫర్లు, కొత్త మెనూలు ప్రజలను ఆకర్షిస్తుంటాయి. ఇది కేవలం ఆకలి కాదు.. కొత్త అనుభవం పొందాలనే కోరిక.

బయట భోజనం ఇప్పుడు సామాజిక గుర్తింపులో భాగమైంది

ఈ రోజుల్లో బయట భోజనం చేయడం చాలామందికి ఒక సామాజిక కార్యకలాపంగా మారింది. పుట్టినరోజులు, వివాహ వార్షికోత్సవాలు, ఉద్యోగంలో ప్రమోషన్, స్నేహితులతో సమావేశాలు.. ఇలా ఎన్నో సందర్భాల్లో రెస్టారెంట్‌కు వెళ్లడం ఒక సంప్రదాయంగా మారింది. కొంతమంది తమ లైఫ్‌స్టైల్‌ను చూపించడానికి కూడా ఖరీదైన రెస్టారెంట్లను ఎంచుకుంటారు. దీనిని సామాజిక మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రంలో స్టేట్ సిగ్న‌లింగ్ అంటారు. అంటే మన అభిరుచి లేదా ఆర్థిక స్థితిని ఇతరులకు పరోక్షంగా తెలియజేయడం.

బయట తినడం తప్పు కాదు, కానీ సమతుల్యత అవసరం

పోషకాహార నిపుణులు చెబుతున్న ప్రకారం, అప్పుడప్పుడు బయట భోజనం చేయడం వల్ల పెద్దగా సమస్య ఉండదు. కానీ తరచూ బయట తినడం వల్ల అధిక ఉప్పు, నూనె, చక్కెర, కేలరీలు శరీరంలోకి వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది. దీని వల్ల ఊబకాయం, మధుమేహం, రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత సమస్యల ప్రమాదం పెరగవచ్చు. అందుకే ఎక్కువ రోజులు ఇంటి వంటనే తీసుకుని, ప్రత్యేక సందర్భాల్లో మాత్రమే బయట భోజనం చేస్తే ఆరోగ్యానికి, ఆర్థిక పరిస్థితికి రెండింటికీ మేలు జరుగుతుంది.