భారతదేశంలో ఓ పంటను అనుమతి లేకుండా సాగుచేయడం నేరం… అయితే అదే పంటను ఎలాంటి అనుమతి లేకుండా మార్కెట్లో యధేచ్చగా విక్రయిస్తుంటారు. ఇంతకీ ఆ పంట ఏదో తెలుసా..?
మన దేశంలో కొన్ని పంటలను రైతులు స్వేచ్ఛగా సాగు చేయవచ్చు. మరికొన్ని పంటల సాగుపై మాత్రం ప్రభుత్వం ప్రత్యేక ఆంక్షలు విధిస్తుంది. అలాంటి పంటల్లో ఒకటి గసగసాలు (Opium Poppy). ఈ పంట నుంచి నల్లమందు వంటి మాధకద్రవ్య పదార్థాన్ని పొందవచ్చు... కాబట్టి దీని సాగును ప్రభుత్వం కఠినంగా నియంత్రిస్తుంది. అయితే ఇదే మొక్క నుంచి లభించే గసగసాలను ఆహార పదార్థాల్లో ఉపయోగిస్తుంటారు. దీంతో ఒక ఆసక్తికరమైన సందేహం తలెత్తుతుంది. గసగసాల పంటను అనుమతి లేకుండా పండించడం నేరమైతే, వాటిని మార్కెట్లో విక్రయించడం ఎలా సాధ్యమవుతుంది? దీని వెనుక ఉన్న చట్టపరమైన నిబంధనలు, సాగుకు సంబంధించిన వివరాలను తెలుసుకుందాం.
25
గసగసాల పంటపై ఆంక్షలు ఎందుకు?
గసగసాల మొక్క శాస్త్రీయ నామం Papaver somniferum. ఈ మొక్క నుంచి నల్లమందు (Opium) లభిస్తుంది. నల్లమందులో మార్ఫిన్ వంటి ఔషధ గుణాలున్న పదార్థాలు ఉంటాయి. వీటిని వైద్య రంగంలో నొప్పి నివారణ వంటి అవసరాలకు ఉపయోగిస్తారు. అయితే ఇదే మొక్క నుంచి లభించే కొన్ని పదార్థాలు మాదకద్రవ్యాల తయారీలోనూ ఉపయోగపడతాయి.
ఈ కారణంగా గసగసాల సాగు, నల్లమందు ఉత్పత్తి, సంబంధిత పదార్థాల నిల్వ, రవాణా, విక్రయాలపై ప్రభుత్వం ప్రత్యేక నియంత్రణలు విధించింది. అనుమతులు లేకుండా ఈ పంటను సాగు చేయడం సాధారణ వ్యవసాయ కార్యకలాపంగా పరిగణించబడదు. అందుకే రైతులు ప్రభుత్వ నిబంధనలను తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
35
లైసెన్స్ లేకుండా సాగు చేస్తే నేరమేనా?
భారతదేశంలో Narcotic Drugs and Psychotropic Substances (NDPS) చట్టం, 1985 ప్రకారం నల్లమందు గసగసాల సాగుపై నియంత్రణ ఉంటుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా, అనుమతి పొందిన ప్రాంతాల్లో మాత్రమే లైసెన్స్‌తో ఈ పంటను పండించవచ్చు.
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ నార్కోటిక్స్ (CBN) ఈ సాగుకు సంబంధించిన లైసెన్సింగ్, పర్యవేక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. లైసెన్స్ పొందిన రైతులు కూడా ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన భూమి, సాగు విధానం, దిగుబడి సేకరణ, ఇతర షరతులకు లోబడి వ్యవహరించాలి. అనుమతి లేకుండా సాగు చేయడం లేదా నిబంధనలను ఉల్లంఘించడం చట్టపరమైన చర్యలకు దారితీయవచ్చు.
ఇక్కడే అసలు విషయం ఉంది. గసగసాల మొక్క నుంచి లభించే అన్ని పదార్థాలపై ఒకే రకమైన నిషేధం ఉండదు. వంటల్లో ఉపయోగించే గసగసాలు (Poppy Seeds), నల్లమందు (Opium) రెండూ ఒకటే కావు. గసగసాలను ఆహార పదార్థాల్లో ఉపయోగిస్తారు. వీటిని చట్టబద్ధమైన వనరుల నుంచి సేకరించి, వర్తించే నిబంధనలకు అనుగుణంగా విక్రయించవచ్చు. అయితే నల్లమందు ఉత్పత్తి, విక్రయాలపై ప్రత్యేక చట్టపరమైన నియంత్రణలు ఉంటాయి.
అందువల్ల గసగసాలు మార్కెట్లో అమ్ముతున్నారనే కారణంతో వాటిని పండించే ప్రతి ఒక్కరికీ అనుమతి ఉందని భావించకూడదు. అలాగే గసగసాల విక్రయానికి అనుమతి ఉందని చెప్పి నల్లమందు పంటను ఎవరైనా స్వేచ్ఛగా సాగు చేయవచ్చని కూడా అనుకోకూడదు. సాగు, ఉత్పత్తి, విక్రయాలకు వర్తించే చట్టాలు, నిబంధనలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి.
55
దేశంలో ఏ రాష్ట్రాల్లో గసగసాల సాగుకు అనుమతి ఉంది?
భారతదేశంలో నల్లమందు ఉత్పత్తి కోసం గసగసాల సాగుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ప్రాంతాల్లో మాత్రమే అనుమతి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లోని ఎంపిక చేసిన ప్రాంతాల్లో ఈ సాగు జరుగుతోంది. అర్హులైన రైతులకు సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ నార్కోటిక్స్ (CBN) లైసెన్సులు జారీ చేస్తుంది.
లైసెన్స్ పొందిన రైతులు పండించిన నల్లమందును కూడా ప్రభుత్వానికి అప్పగించాల్సి ఉంటుంది. దిగుబడిని సేకరించడం, దాని నాణ్యతను పరిశీలించడం, రైతులకు చెల్లింపులు చేయడం వంటి ప్రక్రియలు ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణలో జరుగుతాయి. ఈ విధానం ద్వారా వైద్య, శాస్త్రీయ అవసరాలకు అవసరమైన నల్లమందు ఉత్పత్తిని నియంత్రిస్తారు.
మొత్తంగా చెప్పాలంటే..
గసగసాల మొక్క నుంచి నల్లమందు లభిస్తుందనే కారణంతో దాని సాగుపై భారత ప్రభుత్వం కఠినమైన నియంత్రణలు విధించింది. అయితే ఆహారంలో ఉపయోగించే గసగసాల విక్రయం, నల్లమందు ఉత్పత్తి, విక్రయాలు ఒకే విధమైన చట్టపరమైన అంశాలు కావు. అందుకే అనుమతి లేకుండా నల్లమందు గసగసాల పంటను సాగు చేయడం నేరం కావచ్చు.. కానీ చట్టబద్ధమైన వనరుల నుంచి లభించిన గసగసాలను నిబంధనలకు అనుగుణంగా విక్రయించడం మాత్రం సాధ్యమే. ఇదే ఈ అంశంలో తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం.
