Train: ఒక రైలు ఎప్పుడు రిటైర్ అవుతుంది? రిటైరయ్యాక ఆ ఇంజిన్, బోగీలను ఏం చేస్తారు?

Train: రైళ్లకు కూడా రిటైర్మెంట్ ఉంటుంది. రైలుబోగీలు, ఇంజిన్లు బాగున్నంతకాలమే అది నడుస్తుంది. అయితే రైలు బోగీలు, ఇంజిన్ల ఆయుర్ధాయం ఎంతో తెలుసా? రిటైర్ అయిన బోగీలను, ఇంజిన్లు ఏం చేస్తారు?

రైలు బోగీల జీవితకాలం ఎంత?

భారతీయ రైల్వేలో ప్రయాణికులను గమ్యస్థానాలకు చేర్చే రైలు బోగీలు, ఇంజిన్లకు నిర్ణీత కాలపరిమితి ఉంటుంది. రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం సాంప్రదాయ నీలం రంగు ఐసీఎఫ్ కోచ్‌ల సగటు ఆయుర్దాయం 25 సంవత్సరాలు. ఆధునిక సాంకేతికతతో తయారైన ఎరుపు రంగు ఎల్‌హెచ్‌బీ బోగీలు సుమారు 30 నుంచి 35 సంవత్సరాల వరకు సేవలందిస్తాయి. అదే విధంగా డీజిల్, ఎలక్ట్రిక్ రైలు ఇంజిన్లు కూడా సాధారణంగా 30 నుంచి 35 ఏళ్లపాటు నడుస్తాయి. ఈ సమయం పూర్తయిన వెంటనే అధికారులు వాటిని నిరుపయోగంగా పక్కన పడేయరు. సాంకేతిక నిపుణుల బృందం ఆ బోగీల దృఢత్వాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి తదుపరి వినియోగంపై నిర్ణయం తీసుకుంటుంది.

రైలు బోగీలను ఇలా మార్చేస్తారు

ప్రయాణికుల రవాణా నుంచి రిటైర్ అయినప్పటికీ పటిష్టంగా ఉన్న కోచ్‌లకు రైల్వే శాఖ రెండో జీవితాన్ని ఇస్తుంది. సీట్లు, ఫ్యాన్లు, లైట్లు తొలగించి, కిటికీలను మూసివేసి ఎన్ఎమ్‌జీ పేరుతో సరుకు రవాణా బోగీలుగా మారుస్తారు. వీటిని కార్లు, ద్విచక్ర వాహనాలు, ట్రాక్టర్లను దేశవ్యాప్తంగా సరఫరా చేయడానికి మరో ఐదు నుంచి పది సంవత్సరాల వరకు సమర్థంగా ఉపయోగిస్తారు. మరికొన్ని బోగీలను ప్రమాద సహాయక రైళ్లుగా, ట్రాక్ మరమ్మతులు చేసే సిబ్బంది విడిది కేంద్రాలుగా కేటాయిస్తారు. ఇటీవల కాలంలో పలు ప్రధాన నగరాల్లో పాత కోచ్‌లను ఆకర్షణీయమైన థీమ్ రెస్టారెంట్లుగా మార్చి ఆహార ప్రియులను ఆకట్టుకుంటున్నారు. చారిత్రక ప్రాధాన్యం కలిగిన ఇంజిన్లను రైల్వే మ్యూజియంలలో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా భద్రపరుస్తారు.

పూర్తిగా పాడైతే

పూర్తిగా పాడైపోయిన, మరమ్మతులకు వీలులేని బోగీలు, ఇంజిన్లను ప్రత్యేక వర్క్‌షాపులకు తరలిస్తారు. అక్కడ పునర్వినియోగానికి పనికివచ్చే చక్రాలు, స్ప్రింగ్‌లు, విలువైన విడిభాగాలను వేరు చేస్తారు. మిగిలిన ఇనుము, స్టీల్ వంటి లోహ వ్యర్థాలను ఈ-వేలం విధానంలో స్క్రాప్ వ్యాపారులకు విక్రయిస్తారు. ఈ పద్ధతి ద్వారా రైల్వే శాఖకు భారీగా ఆదాయం సమకూరుతుంది. ఇలా రైలు ఇంజిన్, బోగీ ప్రతి భాగం జీవితకాలం ముగిసిన తర్వాత కూడా ఏదో ఒక రూపంలో ఉపయోగపడుతూ వ్యవస్థకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తుంది.