Mexican Jumping Beans: సాధారణంగా విత్తనాలు నేలపై పడితే కదలకుండా ఉంటాయి. కానీ కొన్ని విత్తనాలను ఎండలో పెడితే చాలు.. అవి వాటంతట అవే కదులుతూ, ఎగురుతూ కనిపిస్తాయి. చల్లని ప్రదేశంలోకి తీసుకెళ్లగానే వాటి కదలిక ఆగిపోతుంది. దీనికి కారణం ఏంటో తెలుసా?
ఈ ప్రత్యేకమైన విత్తనాలను మెక్సికన్ జంపింగ్ బీన్స్ (Mexican Jumping Beans) అని పిలుస్తారు. పేరు వింటే ఇవి బీన్స్ రకానికి చెందినవని అనిపించవచ్చు. కానీ నిజానికి ఇవి ఒక ప్రత్యేకమైన పొదకు చెందిన విత్తనాలు. వీటిలో చిన్న తెల్లని పురుగు లార్వా దశలో ఉంటుంది. ఈ లార్వా చేసే కదలికల వల్లే విత్తనాలు వాటంతట అవే కదులుతున్నట్లు కనిపిస్తాయి. సాధారణంగా విత్తనాలు గాలి వీచినప్పుడు లేదా బయట నుంచి ఏదైనా తగిలినప్పుడు కదులుతాయి. కానీ ఈ విత్తనాల విషయంలో అలా కాదు. వీటి లోపల ఉన్న లార్వా తన శరీరాన్ని కదిలిస్తూ విత్తనానికి తగలడం వల్ల అవి కదులుతాయి. అందుకే వీటిని చూసినవారు ఆశ్చర్యపోతుంటారు. అయితే ఈ కదలిక వెనుక ప్రధాన కారణం ఉష్ణోగ్రతతో పాటు లార్వా ప్రవర్తన.
25
ఎండలో పెట్టగానే విత్తనాలు ఎందుకు కదులుతాయి?
ఈ విత్తనాలను ఎండలో ఉంచినప్పుడు వాటి ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా నేరుగా సూర్యరశ్మి పడే ప్రదేశంలో నేల, విత్తనం రెండూ వేడెక్కుతాయి. ఈ వేడి లోపల ఉన్న లార్వాకు ఇబ్బందిగా మారవచ్చు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో లార్వా తన శరీరాన్ని మెలితిప్పుతూ, విత్తనం లోపలి గోడలకు పదేపదే తగులుతుంది. దీంతో విత్తనం కదులుతుంది. కొన్నిసార్లు చిన్నగా దూకినట్లు కూడా కనిపిస్తుంది. వాస్తవానికి లార్వా ఇలా చేయడానికి ప్రధాన కారణం వేడి నుంచి తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించడమే. విత్తనం లోపల ఉన్నప్పటికీ, బయట ఉష్ణోగ్రతలో వచ్చే మార్పులు దాని ప్రవర్తనపై ప్రభావం చూపుతాయి. అందుకే ఈ విత్తనాలను ఎండలో ఉంచినప్పుడు వాటి కదలికలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.
35
చల్లని ప్రదేశంలోకి తీసుకెళ్లగానే ఎందుకు ఆగిపోతాయి?
ఎండలో చురుగ్గా కదిలే ఈ విత్తనాలను నీడలో లేదా చల్లని ప్రదేశంలో ఉంచితే వాటి కదలికలు తగ్గిపోతాయి. దీనికి కారణం లోపల ఉన్న లార్వాకు కలిగే ఉష్ణోగ్రత మార్పు. వేడి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు లార్వా తన శరీరాన్ని కదిలిస్తూ స్పందిస్తుంది. చల్లని ప్రదేశంలోకి తీసుకెళ్లినప్పుడు ఆ వేడి తగ్గుతుంది. దీంతో లార్వా కదలికలు నెమ్మదిస్తాయి లేదా కొంతసేపు ఆగిపోతాయి. ఫలితంగా విత్తనం కూడా కదలకుండా ఉంటుంది. అయితే ప్రతి సందర్భంలోనూ విత్తనం వెంటనే కదలడం ఆగిపోవాలని లేదు. ఉష్ణోగ్రత, లార్వా చురుకుదనం, విత్తనం పరిస్థితి వంటి అంశాల ఆధారంగా కదలికల్లో మార్పులు ఉండవచ్చు. మొత్తానికి, ఈ విత్తనాల కదలికలకు లోపల ఉన్న లార్వా చేసే కదలికలే కారణం.
ఈ విత్తనాల్లో ఉండే లార్వాపై ఉష్ణోగ్రతతో పాటు వెలుతురు ప్రభావం గురించి కూడా పరిశోధనలు జరిగాయి. అమెరికాలోని బింగ్హామ్టన్ యూనివర్సిటీ పరిశోధనల్లో వివిధ రంగుల వెలుతురుకు లార్వా భిన్నంగా స్పందించే అంశాన్ని పరిశీలించారు. పరిశోధనల్లో ఎరుపు రంగు వెలుతురులో లార్వా చురుగ్గా కదిలినట్లు, ఊదా రంగు వెలుతురులో దాని కదలికలు తగ్గినట్లు గుర్తించారు. అయితే ఈ స్పందనను అర్థం చేసుకోవడానికి వెలుతురు తీవ్రత, ప్రయోగ పరిస్థితులు వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. విత్తనం పైభాగం గట్టిగా ఉండటంతో బయట నుంచి పడే వెలుతురులో కొంత మాత్రమే లోపలికి చేరుతుంది. అయినప్పటికీ, లోపల ఉన్న లార్వా కొన్ని మార్పులకు స్పందించగలదని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. చిన్న విత్తనం లోపల ఉన్న జీవి చుట్టూ జరిగే మార్పులకు ఎలా స్పందిస్తుందో తెలుసుకోవడం శాస్త్రవేత్తలకు ఆసక్తికరమైన అంశం.
55
విత్తనం దెబ్బతింటే ఏమవుతుంది? చివరకు లార్వా ఏమవుతుంది?
ఈ విత్తనాల పైపొర దెబ్బతింటే లోపల ఉన్న లార్వా కదలికలపై ప్రభావం పడవచ్చు. విత్తనం గట్టితనం తగ్గడం లేదా దాని నిర్మాణం దెబ్బతినడం వల్ల లార్వా గతంలో మాదిరిగా కదలలేకపోవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో లార్వా స్రవించే పట్టులాంటి పదార్థం విత్తనం లోపలి భాగాన్ని బలోపేతం చేయడంలో సహాయపడుతుంది. అయితే విత్తనానికి జరిగిన నష్టాన్ని బట్టి దాని ప్రభావం మారుతుంది. ఇక ఈ లార్వా జీవిత చక్రం కూడా ఆసక్తికరంగానే ఉంటుంది. ఇది కొన్ని నెలలపాటు విత్తనం లోపల జీవిస్తూ, అప్పుడప్పుడు కదులుతుంది. ఎదుగుదల పూర్తయ్యాక విత్తనం లోపలే కోశదశలోకి వెళ్తుంది. ఆ తర్వాత చిమ్మటగా మారి బయటకు వస్తుంది. ఇది సీతాకోకచిలుక కాదు, చిమ్మట జాతికి చెందిన కీటకం.
