Expiry Date: ఓ 50 ఏళ్ల క్రితం ఆహార పదార్థాలపై ఎక్స్పైరీ డేట్ అనేది ఉండేది కాదు. కానీ ప్రస్తుతం పెరుగు ప్యాకెట్ మొదలు అన్నింటిపై ఎక్స్పైరీ డేట్ ఉంటోంది. కేవలం తేదీ దాటిందనే కారణంతో ఏటా కోట్ల రూపాయల విలువైన ఆహారం చెత్తలోకి వెళ్తోంది.
మన పూర్వీకుల కాలంలో ఆహార పదార్థాలపై ఎలాంటి గడువు తేదీలు ఉండేవి కావు. పాలు వాసన చూస్తే పులిసిపోయాయో లేదో తెలిసేది. ఆహారం రుచి, వాసన, రంగు, ఆకృతిని బట్టి అది తినడానికి పనికొస్తుందా లేదా అనేది నిర్ణయించేవారు. అయితే 20వ శతాబ్దంలో పరిస్థితులు మారాయి. ఆహార పదార్థాలు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించడం మొదలైంది. దుకాణాల్లో రోజుల తరబడి నిల్వ ఉండేవి. లక్షలాది మందికి ప్యాక్ చేసి ఆహారం విక్రయించడం మొదలైంది. దీంతో ఆహారం ఎంతకాలం నాణ్యంగా ఉంటుంది? ఎంతకాలం నిల్వ చేయవచ్చు? అనే విషయాలను వినియోగదారులకు తెలియజేయాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. అలాగే ఆహార తయారీ సంస్థలు తమ ఉత్పత్తుల నాణ్యతను ఒక ప్రమాణంలో ఉంచేందుకు తేదీలను ఉపయోగించడం మొదలుపెట్టాయి. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. ప్యాకెట్పై ఉండే ప్రతి తేదీ ‘ఈ తేదీ తర్వాత ఆహారం విషంగా మారుతుంది’ అని చెప్పదు.
25
బెస్ట్ బీఫోర్, యూజ్ బై, సెల్ బై వీటి మధ్య తేడా ఏంటి.?
ప్యాకెట్పై కనిపించే తేదీల్లో చాలా మందికి గందరగోళం కలిగించేది వాటి అర్థమే. ముఖ్యంగా బెస్ట్ బీఫోర్, యూజ్ బై, సెల్ బై అనే పదాలకు వేర్వేరు అర్థాలు ఉంటాయి.
Best Before:
ఇది ప్రధానంగా ఆహారం నాణ్యతకు సంబంధించిన తేదీ. ఈ తేదీ దాటిన తర్వాత ఆహారం రుచి, వాసన, ఆకృతి లేదా తాజాదనం కొంత తగ్గవచ్చు. అయితే సరైన విధంగా నిల్వ చేసి ఉంటే, కొన్ని ఆహార పదార్థాలు ఈ తేదీ దాటిన తర్వాత కూడా తినడానికి పనికొచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
Use By:
ఇది మాత్రం మరింత జాగ్రత్తగా చూడాల్సిన తేదీ. ముఖ్యంగా త్వరగా పాడయ్యే మాంసం, చేపలు, కొన్ని పాల ఉత్పత్తులు వంటి ఆహారాల్లో ఈ తేదీకి ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ఈ తేదీ దాటిన తర్వాత హానికరమైన బ్యాక్టీరియా పెరిగే ప్రమాదం ఉండొచ్చు.
Sell By:
ఇది ఎక్కువగా దుకాణాల కోసం ఉపయోగించే తేదీ. ఒక ఉత్పత్తిని షెల్ఫ్పై ఎంతకాలం ఉంచాలి అనే దానికి ఇది సూచన. ఇది తప్పనిసరిగా వినియోగదారుడు ఆ తేదీ తర్వాత ఆహారం తింటే ప్రమాదం అని అర్థం కాదు. అందుకే ప్యాకెట్పై తేదీ కనిపించగానే దాన్ని మొత్తం ‘ఎక్స్పైర్ అయిపోయింది’ అని భావించడం సరైనది కాదు. ఆ తేదీ ఏ విషయాన్ని సూచిస్తుందో ముందుగా తెలుసుకోవాలి.
35
కంపెనీలు ఈ తేదీలను ఎలా నిర్ణయిస్తాయి.?
ఆహార తయారీ సంస్థలు ఒక ఉత్పత్తి ఎంతకాలం నాణ్యంగా ఉంటుందో తెలుసుకునేందుకు వివిధ పరిస్థితుల్లో పరీక్షలు నిర్వహిస్తాయి. ఉష్ణోగ్రత, ప్యాకేజింగ్, నిల్వ చేసే విధానం, ఎంతకాలం తర్వాత రుచి లేదా ఆకృతిలో మార్పు వస్తుంది వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తాయి. ఆ పరీక్షల ఆధారంగా ఒక తేదీని నిర్ణయిస్తారు. చాలా సందర్భాల్లో ఆ తేదీ అంటే ఆహారం తప్పనిసరిగా పాడయ్యే చివరి రోజు అని కాదు. ఆ తేదీ వరకు ఉత్పత్తి తమ నిర్దేశిత నాణ్యతలో ఉంటుందని కంపెనీ హామీ ఇచ్చే సమయంగా ఉండొచ్చు. చట్టపరమైన, వినియోగదారుల భద్రతకు సంబంధించిన కారణాలతో కొన్ని సంస్థలు తేదీలను కొంత ముందుగానే నిర్ణయించే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. అందువల్ల కొన్ని ఆహార పదార్థాలు ప్యాకెట్పై ఉన్న తేదీ దాటిన వెంటనే పాడైపోవాల్సిన అవసరం లేదు. ముఖ్యంగా సరిగా ప్యాక్ చేసి, తేమ రాకుండా, సరైన ఉష్ణోగ్రతలో నిల్వ చేసిన క్యాన్డ్ ఫుడ్, బియ్యం, పాస్తా, కొన్ని డ్రై ఫుడ్స్, చాక్లెట్ వంటి పదార్థాలు ఎక్కువకాలం నిల్వ ఉండగలవు. అయితే వాటి నాణ్యత మాత్రం కాలక్రమంలో తగ్గవచ్చు.
అన్ని ఆహార పదార్థాలను ఒకే విధంగా చూడకూడదు. త్వరగా పాడయ్యే ఆహార పదార్థాల విషయంలో ప్యాకెట్పై ఉన్న తేదీకి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ముఖ్యంగా తాజా మాంసం, చేపలు, పాస్చరైజ్ చేయని పాల ఉత్పత్తులు వంటి వాటిని నిల్వ చేసే విధానం, ఉష్ణోగ్రత చాలా ముఖ్యం. వీటిలో హానికరమైన బ్యాక్టీరియా పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. మరోవైపు పాస్తా, కొన్ని పొడి ఆహారాలు, చాక్లెట్, క్యాన్డ్ ఫుడ్ వంటి వాటిలో కాలం గడిచే కొద్దీ రుచి, వాసన, ఆకృతిలో మార్పులు రావచ్చు. కానీ కేవలం తేదీ దాటిందనే కారణంతో అవి వెంటనే ప్రమాదకరంగా మారిపోతాయని చెప్పలేం. ఆహారాన్ని పరిశీలించేటప్పుడు దాని వాసన, రంగు, ఆకృతి, ప్యాకెట్ ఉబ్బిపోవడం లేదా దెబ్బతినడం వంటి విషయాలను కూడా గమనించాలి. ఏదైనా అనుమానంగా అనిపిస్తే తినకుండా ఉండటమే మంచిది. ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణులు లేదా ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారి విషయంలో ఆహార భద్రత విషయంలో మరింత జాగ్రత్త అవసరం.
55
Expiry Date దాటితే వెంటనే ఆహారాన్ని పడేయాలా.?
ప్యాకెట్పై ఒక తేదీ కనిపించగానే ఆహారం విషంగా మారిపోతుందని అనుకోవడం సరైనది కాదు. అదే సమయంలో అన్ని ఎక్స్పైరీ డేట్స్ను పట్టించుకోకుండా ఉండటం కూడా మంచిది కాదు. ఆ తేదీ ఏ రకమైన తేదీ? ఆహారాన్ని ఎలా నిల్వ చేశారు? ప్యాకెట్ సరిగ్గా ఉందా? ఆహారంలో వాసన, రంగు, ఆకృతిలో మార్పులు ఉన్నాయా? అనే విషయాలను కూడా చూడాలి. అంటే ప్యాకెట్పై ఉన్న తేదీ ఒక మార్గదర్శకం మాత్రమే. ఆహారం విషంగా మారే ‘ఆన్-ఆఫ్ స్విచ్’ కాదు. అయితే త్వరగా పాడయ్యే ఆహారాల్లో భద్రతకు సంబంధించిన తేదీలను మాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
ఈ విషయాన్ని అర్థం చేసుకుంటే అవసరం లేకుండా ఆహారాన్ని వృథా చేయడం తగ్గించవచ్చు. అదే సమయంలో నిజంగా ప్రమాదం ఉండే ఆహార పదార్థాల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండొచ్చు. కాబట్టి ఇకపై ఫుడ్ ప్యాకెట్పై తేదీ కనిపించినప్పుడు భయపడకుండా.. ఆ తేదీ అర్థం ఏంటో తెలుసుకుని నిర్ణయం తీసుకోవడం మంచిది. సింపుల్గా చెప్పాలంటే.. ‘తేదీ దాటింది’ అంటే ప్రతిసారీ ‘ఆహారం పాడైంది’ అని కాదు. అలాగే ‘వాసన బాగుంది’ అంటే ప్రతిసారీ ‘సురక్షితమే’ అని కూడా కాదు. ఆహారం రకం, నిల్వ విధానం, తేదీ రకం అన్నింటినీ కలిపి చూడాలి.
