City of Bicycles: ఒకప్పుడు సైకిళ్లే సామాన్యుల ప్రధాన రవాణా సాధనంగా ఉండేవి. అయితే భారతదేశంలో ఒక నగరానికి మాత్రం సైకిళ్ల తయారీ కేంద్రంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. అందుకే ఆ నగరాన్ని 'సైకిళ్ల నగరం' అని పిలుస్తారు. ఇంతకా నగరం ఏంటంటే?
పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని లూథియానా నగరాన్ని సైకిళ్ల నగరం అని పిలుస్తారు. దేశంలో సైకిళ్ల తయారీకి అతిపెద్ద కేంద్రాల్లో ఇది ఒకటి. ఇక్కడ అనేక చిన్న, పెద్ద పరిశ్రమలు సైకిళ్లు, వాటి విడిభాగాలను తయారు చేస్తున్నాయి. దేశీయ మార్కెట్కు అవసరమైన సైకిళ్ల సరఫరాలో లూథియానా కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. అందుకే ఈ నగరానికి సైకిల్ పరిశ్రమతో ప్రత్యేక గుర్తింపు ఏర్పడింది.
25
విభజన తర్వాత మొదలైన సైకిల్ పరిశ్రమ
1947లో భారతదేశ విభజన తర్వాత లాహోర్, పరిసర ప్రాంతాల నుంచి అనేకమంది కార్మికులు, వ్యాపారవేత్తలు లూథియానాకు వలస వచ్చారు. వీరిలో చాలామందికి సైకిళ్ల తయారీ, విడిభాగాల ఉత్పత్తిలో మంచి అనుభవం ఉండేది. వారు తమ నైపుణ్యంతో పాటు పరిశ్రమల ఏర్పాటుకు అవసరమైన పరిజ్ఞానాన్ని కూడా తీసుకొచ్చారు. దీంతో లూథియానాలో క్రమంగా సైకిల్ తయారీకి సంబంధించిన చిన్న పరిశ్రమలు ప్రారంభమయ్యాయి.
35
తొలి ఫ్యాక్టరీతో పెరిగిన గుర్తింపు
1950లో మన్మోహన్ సింగ్ మర్టన్ లూథియానాలో 'ప్రభాత్' పేరుతో తొలి సైకిల్ ఫ్యాక్టరీని ప్రారంభించినట్లు చెబుతారు. ఆ తర్వాత నగరంలో మరిన్ని పరిశ్రమలు ఏర్పడ్డాయి. మొదట చిన్న స్థాయిలో ప్రారంభమైన ఈ వ్యాపారం క్రమంగా భారీ తయారీ రంగంగా అభివృద్ధి చెందింది. సైకిళ్ల తయారీతో పాటు విడిభాగాల ఉత్పత్తిలోనూ లూథియానా ప్రత్యేకతను సంపాదించింది.
సైకిళ్ల తయారీలో నాణ్యత పెరగడంతో లూథియానా పరిశ్రమలు దేశీయ మార్కెట్తో పాటు విదేశీ మార్కెట్లపైనా దృష్టి పెట్టాయి. సైకిళ్ల విడిభాగాలు, ఇతర ఉత్పత్తులను వివిధ దేశాలకు ఎగుమతి చేయడం ప్రారంభించాయి. టైర్లు, మెటల్ విడిభాగాలు, సైకిల్ అసెంబ్లీ వంటి అనుబంధ పరిశ్రమలు కూడా ఇక్కడ అభివృద్ధి చెందాయి. దీంతో లూథియానా దేశంలోనే కాకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయిలోనూ సైకిల్ తయారీ కేంద్రంగా గుర్తింపు పొందింది.
55
వేలాది మందికి ఉపాధి.. నగర ఆర్థిక వ్యవస్థకు బలం
లూథియానా సైకిల్ పరిశ్రమ నగర ఆర్థికాభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ప్రత్యక్షంగా సైకిళ్ల తయారీ పరిశ్రమల్లో పనిచేసే వారితో పాటు విడిభాగాల తయారీ, రవాణా, ప్యాకేజింగ్, విక్రయ రంగాల్లోనూ వేలాది మందికి ఉపాధి లభిస్తోంది. ఎన్నో దశాబ్దాలుగా ఈ పరిశ్రమ నగరానికి ఆర్థికంగా అండగా నిలుస్తోంది. ఆధునిక కాలంలో బైక్లు, కార్ల వినియోగం పెరిగినా సైకిళ్లకు ఉన్న డిమాండ్ కొనసాగుతోంది. అందుకే లూథియానా ఇప్పటికీ 'సైకిళ్ల నగరం'గా తన ప్రత్యేక గుర్తింపును నిలబెట్టుకుంది.