Largest River in South: దక్షిణ భారత దేశంలో అతిపెద్ద నది గోదావరి నది. దీనిని దక్షిణ గంగ అని కూడా పిలుస్తారు. గోదావరి నది ఎక్కడ పుట్టింది? దీని ప్రాముఖ్యత, ప్రత్యేకతలు ఏంటో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
దక్షిణ భారత గంగ గోదావరి నది వెనుక ఉన్న అసలు రహస్యాలు ఇవే
దక్షిణ భారత దేశంలో అతిపెద్ద నది అంటే ముందుగా గుర్తుకు వచ్చే పేరు గోదావరి. దీన్ని దక్షిణ గంగ లేదా గంగ ఆఫ్ ది సౌత్ అని కూడా పిలుస్తారు. ద్వీపకల్ప భారతదేశంలో పొడవు, బేసిన్ విస్తీర్ణం, నీటి ప్రవాహం పరంగా గోదావరి అతిపెద్ద నది. ఇది సుమారు 1,465 కిలోమీటర్ల మేర ప్రవహిస్తూ.. అనేక భారతీయ రాష్ట్రాల వ్యవసాయం, తాగునీరు, సంస్కృతి, ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.
26
గోదావరి నది ఎక్కడ పుట్టింది?
గోదావరి నది మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ సమీపంలో ఉన్న త్రయంబకేశ్వర్ వద్ద పశ్చిమ కనుమలలో పుడుతుంది. అక్కడి నుంచి ఈ నది తూర్పు దిశగా దక్కన్ పీఠభూమి మీదుగా ప్రవహించి చివరకు బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది. దీని ప్రయాణం మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, ఒడిశా రాష్ట్రాల గుండా సాగుతుంది. ఈ భౌగోళిక విస్తృతి గోదావరిని భారతదేశంలోనే అత్యంత ముఖ్యమైన నదీ వ్యవస్థలలో ఒకటిగా మారుస్తోంది.
36
గోదావరిని దక్షిణ గంగ అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
దక్షిణాదిలో దీనికి ఉన్న మతపరమైన, సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత కారణంగా గోదావరిని దక్షిణ గంగ అంటారు. ఉత్తర భారతదేశంలో గంగా నదిని ఎంత పవిత్రంగా భావిస్తారో, ఇక్కడ గోదావరిని కూడా కోట్ల మంది భక్తులు అలాగే కొలుస్తారు. దీని ఒడ్డున అనేక ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రాలు ఉన్నాయి. ప్రతి 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి వచ్చే జ్యోతిష్య చక్రం ప్రకారం నిర్వహించే గోదావరి పుష్కరాలలో భారీ సంఖ్యలో భక్తులు పాల్గొంటారు. ఈ సమయంలో నదిలో స్నానం చేయడం అత్యంత పవిత్రమైనదిగా భావిస్తారు.
గోదావరి అత్యంత అద్భుతమైన లక్షణాలలో ఒకటి దాని విశాలమైన డ్రైనేజీ బేసిన్. ఇది సుమారు 312,812 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది భారతదేశ భౌగోళిక విస్తీర్ణంలో దాదాపు 10 శాతం ఉంటుంది. ఈ నది తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి పెద్ద ప్రాంతాలలో వ్యవసాయానికి ప్రధాన ఆధారం. దీని నీటిని సాగునీరు, తాగునీరు, పరిశ్రమలు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి కోసం ఉపయోగిస్తున్నారు. ప్రాణహిత, ఇంద్రావతి, మంజీర, శబరి, పూర్ణ, ప్రవర వంటి అనేక ఉపనదులు దీనికి ఉన్నాయి. వీటిలో ప్రణహిత అతిపెద్ద ఉపనదిగా గుర్తింపు పొందింది.
56
గోదావరి డెల్టా: ఒక అత్యంత సారవంతమైన వ్యవసాయ ప్రాంతం
ఈ నది బంగాళాఖాతాన్ని సమీపించే సమయంలో అనేక పాయలుగా విడిపోయి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పెద్ద డెల్టాను ఏర్పరుస్తుంది. ఈ ప్రాంతం దాని సారవంతమైన నేల, విస్తృతమైన వ్యవసాయ కార్యకలాపాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. గోదావరి డెల్టా వరి సాగుకు చాలా ముఖ్యం. ఇది రైతులకు అండగా నిలుస్తూ రాష్ట్ర వ్యవసాయ ఉత్పత్తికి ఎంతగానో తోడ్పడుతోంది. నది తెచ్చే ఒండ్రుమట్టి నేలను సారవంతం చేయడానికి సహాయపడుతుంది.
66
గోదావరి నది ప్రధాన ఆనకట్టలు, నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు ఇవే
గోదావరి నదిపై అనేక ప్రధాన నీటి పారుదల ప్రాజెక్టులు ఉన్నాయి. మహారాష్ట్రలో ఉన్న జైకావాడి డ్యామ్ సాగునీరు, తాగునీటి అవసరాలను తీరుస్తుంది. తెలంగాణలో శ్రీరామసాగర్ ప్రాజెక్ట్ ఒక ప్రధాన సాగునీటి ప్రాజెక్ట్. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రాజమహేంద్రవరం సమీపంలో ఉన్న ధవళేశ్వరం బ్యారేజ్ గోదావరి డెల్టాలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అలాగే పోలవరం ప్రాజెక్ట్ సాగునీరు, తాగునీరు, ఇతర అవసరాల కోసం రూపొందించిన బహుళ ప్రయోజన ప్రాజెక్ట్.
