Indian Railway: రైల్వే ట్రాక్‌లను గమనిస్తే పట్టాల కింద, చుట్టూ కంకర రాళ్లు కనిపిస్తాయి. అదే మెట్రో రైలు పట్టాలను పరిశీలిస్తే చాలా చోట్ల రాళ్లు లేకుండా నిర్మించిన ట్రాక్‌లు కనిపిస్తాయి. ఇంత‌కీ రెండు రకాల ట్రాక్‌ల నిర్మాణంలో ఉన్న తేడాలేంటో తెలుసుకుందాం
సాధారణ రైల్వే ట్రాక్‌ల కింద పరచే కంకర రాళ్లను 'ట్రాక్ బ్యాలస్ట్' (Track Ballast) అంటారు. రైలు ప్రయాణించే సమయంలో పట్టాలపై భారీ బరువు పడుతుంది. ఆ బరువు వల్ల పట్టాలు కదలకుండా, వాటి స్థానం మారకుండా ఉండేందుకు ఈ రాళ్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. రైల్వే పట్టాల కింద అడ్డంగా అమర్చే కాంక్రీట్ లేదా చెక్క దిమ్మెలను స్లీపర్లు (Sleepers) అంటారు. ఇవి పట్టాల మధ్య సరైన దూరాన్ని కొనసాగించడంతోపాటు రైలు బరువును సమానంగా పంపిణీ చేయడంలో సహాయపడతాయి. స్లీపర్ల చుట్టూ, కింద ఉండే బ్యాలస్ట్ వాటికి గట్టి ఆధారాన్ని అందిస్తుంది. రైలు వేగంగా ప్రయాణించినప్పుడు ఏర్పడే కంపనాలను తగ్గించడంలోనూ ఈ నిర్మాణం ఉపయోగపడుతుంది.
25
ఏవి ప‌డితే వాటిని ఉపయోగించరు..
రైల్వే ట్రాక్‌ల కోసం సాధారణంగా గట్టి రాళ్లను నిర్దిష్ట పరిమాణాల్లో చిన్న ముక్కలుగా తయారు చేసి ఉపయోగిస్తారు. గుండ్రంగా, నునుపుగా ఉండే గులకరాళ్లకు బదులుగా పదునైన అంచులు, అసమాన ఆకారాలు కలిగిన రాళ్లను ఎంచుకుంటారు. ఇలాంటి రాళ్లు ఒకదానితో మరొకటి గట్టిగా ఇరుక్కుని ఉండటంతో ట్రాక్ కదలికలను నియంత్రించడంలో సహాయపడతాయి. రైలు నిరంతరం ప్రయాణించడం వల్ల పట్టాలపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఆ సమయంలో ట్రాక్ నిర్మాణం స్థిరంగా ఉండేందుకు బ్యాలస్ట్ అవసరమవుతుంది. అయితే కాలక్రమంలో ఈ రాళ్లు అరిగిపోవచ్చు లేదా వాటి అమరిక దెబ్బతినవచ్చు. అందుకే రైల్వే సిబ్బంది ఎప్పటికప్పుడు ట్రాక్‌లను పరిశీలించి, అవసరమైతే రాళ్లను సరిచేస్తారు లేదా కొత్తవి వేస్తారు.
35
రాళ్లతో రైల్వే ట్రాక్‌కు కలిగే ప్రయోజనాలేంటి?
ట్రాక్ బ్యాలస్ట్ వల్ల రైల్వే లైన్లకు అనేక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. రైలు బరువును పట్టాల నుంచి స్లీపర్లకు, అక్కడి నుంచి నేలకు పంపిణీ చేయడంలో ఇది సహాయపడుతుంది. రైలు ప్రయాణించే సమయంలో ఏర్పడే కంపనాలు, కదలికల ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుంది. వర్షం కురిసినప్పుడు నీరు ట్రాక్ చుట్టూ నిలిచిపోకుండా బయటకు వెళ్లేందుకు కూడా రాళ్ల మధ్య ఖాళీలు ఉపయోగపడతాయి. దీనివల్ల ట్రాక్ కింద నేలలో నీరు నిలిచి నిర్మాణం బలహీనపడే ప్రమాదం తగ్గుతుంది. అంతేకాదు, ట్రాక్ చుట్టూ కలుపు మొక్కలు పెరగడాన్ని కొంతవరకు నియంత్రించడంలో బ్యాలస్ట్ ఉపయోగపడుతుంది. రాళ్లు ఉండటం వల్ల రైల్వే లైన్ల నిర్వహణ కూడా సులభమవుతుంది. అయితే ఇవి రైలు శబ్దాన్ని పూర్తిగా అడ్డుకోవు. శబ్దం తగ్గడంలో రైలు రూపకల్పన, ట్రాక్ నిర్మాణం, పరిసరాల్లో ఏర్పాటు చేసే ఇతర సాంకేతిక వ్యవస్థలు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి.
మెట్రో రైలు మార్గాల్లో అనేక చోట్ల 'బ్యాలస్ట్‌లెస్ ట్రాక్' (Ballastless Track) విధానాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఇందులో కంకర రాళ్లకు బదులుగా కాంక్రీట్ స్లాబ్ లేదా ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన దృఢమైన పునాదిపై పట్టాలను అమర్చుతారు. ఈ నిర్మాణం పట్టాలకు స్థిరమైన ఆధారాన్ని అందిస్తుంది. పట్టాల అమరికలో అవసరమైన ఖచ్చితత్వాన్ని కొనసాగించడానికి కూడా ఇది ఉపయోగపడుతుంది. ముఖ్యంగా నగరాల్లో ఎత్తైన వంతెనలపై, సొరంగాల్లో మెట్రో మార్గాలను నిర్మించేటప్పుడు ఈ విధానం అనుకూలంగా ఉంటుంది. కంకర రాళ్లు లేకపోవడం వల్ల వాటిని తరచుగా సరిచేయాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. అయితే మెట్రో మార్గాలన్నీ ఒకే రకంగా ఉండవు. కొన్ని మెట్రో మార్గాల్లో, ముఖ్యంగా బయటివైపు ఉన్న కొన్ని విభాగాల్లో, బ్యాలస్ట్‌తో కూడిన ట్రాక్‌లను కూడా ఉపయోగించవచ్చు.
55
సాధారణ రైల్వే ట్రాక్‌లు, మెట్రో ట్రాక్‌ల మధ్య ప్రధాన తేడా ఇదే!
సాధారణ రైల్వే మార్గాలు, మెట్రో మార్గాల మధ్య తేడా రాళ్లు ఉండటం లేదా లేకపోవడం మాత్రమే కాదు. వాటి నిర్మాణం, వినియోగం, నిర్వహణ అవసరాలు కూడా భిన్నంగా ఉంటాయి. సాధారణ రైల్వే లైన్లలో బ్యాలస్ట్, స్లీపర్లు, పట్టాలు కలిసి పనిచేస్తూ రైలు బరువును మోస్తాయి. మెట్రోలో బ్యాలస్ట్‌లెస్ ట్రాక్‌ను ఉపయోగించినప్పుడు కాంక్రీట్ పునాది, ప్రత్యేక ఫాస్టెనింగ్ వ్యవస్థలు పట్టాలను స్థిరంగా ఉంచుతాయి. మెట్రో మార్గాల్లో రైళ్ల బరువు, వేగం, కంపనాలు, వంతెనలు లేదా సొరంగాల్లో అందుబాటులో ఉండే స్థలం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ట్రాక్‌ను రూపొందిస్తారు.
