లోక్ సభలో ప్రైవేట్ బిల్లు ప్రవేశపెట్టిన కాంగ్రెస్ ఎంపీ మనీష్ తివారీ.. అందులో ఏం ఉందంటే.. ?

దేశంలో గుర్తింపు పొందిన అన్ని రాజకీయ పార్టీల్లో అంతర్గతంగా జరిగే ఎన్నికలను పర్యవేక్షించేందుకు ఈసీకి అధికారం ఇవ్వాలని కోరుతూ లోక్ సభలో కాంగ్రెస్ ఎంపీ ఓ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. రాజకీయ పార్టీల పనితీరు పారదర్శకంగా, జవాబుదారీతనంగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉందని అన్నారు. 

కాంగ్రెస్ ఎంపీ మనీస్ తివారీ లోక్ సభలో శనివారం ఓ ప్రైవేట్ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. దేశంలోని అన్ని రిజిస్టర్డ్ రాజకీయ పార్టీల అంతర్గత పనితీరును నియంత్రించడానికి, పర్యవేక్షించడానికి, పర్యవేక్షించడానికి భారత ఎన్నికల సంఘాన్ని (ఈసీఐ) సన్నద్ధం చేయాలని అందులో కోరారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ.. భారత ప్రజాస్వామ్య నమూనా పనితీరులో చాలా తీవ్రమైన బలహీనత ఉందని, అదే మన ప్రజాస్వామ్య నిర్మాణానికి తోడ్పడేది రాజకీయ పార్టీల పనితీరు అని ఆయన అన్నారు. ఈ రాజకీయ పార్టీల అంతర్గత పనితీరు, నిర్మాణాలు చాలా అపారదర్శకంగా ఉన్నాయని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. రాజకీయ పార్టీల పనితీరును పారదర్శకంగా, జవాబుదారీగా, నియమ ఆధారితంగా మార్చాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపారు. 

తివారీ ఈ బిల్లును రాజ్యాంగ (సవరణ) చట్టం- 2022 గా అభివర్ణించారు. రాజకీయ పార్టీల అంతర్గత పనితీరుకు సంబంధించిన ఆదేశాలను పాటించడంలో విఫలమైతే, జాతీయ,  రాష్ట్ర పార్టీలుగా గుర్తింపును వెనక్కి తీసుకోవడానికి, ఎన్నికల గుర్తులు (రిజర్వేషన్ మరియు కేటాయింపు ఆర్డర్) 1968 లోని సెక్షన్ 16-ఎ కింద తగిన చర్యలు తీసుకోవడానికి ఈసీఐకి ఈ బిల్లు అధికారం ఇస్తుందని చెప్పారు. 

ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రత, స్వయంప్రతిపత్తికి సంబంధించి పెరుగుతున్న ఆందోళన గురించి తివారీ తన బిల్లులో ప్రస్తావించారు. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్లను ప్రధానమంత్రి, ప్రతిపక్ష నాయకుడితో కూడిన ప్యానెల్ ద్వారా నియమించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.

‘‘ కమిషన్ నిష్పాక్షికత, సమగ్రతను కాపాడేందుకు ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్లను భారత ప్రధాని, కేంద్ర హోంమంత్రి, లోక్ సభలో ప్రతిపక్ష నేత లేదా ఫ్లోర్ లీడర్, రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష నేత లేదా ఫ్లోర్ లీడర్, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి, సుప్రీంకోర్టుకు చెందిన ఇద్దరు సీనియర్ న్యాయమూర్తులతో కూడిన ప్యానెల్ నియమించడం అత్యవసరం.’’ అని ఆయన బిల్లులో పేర్కొన్నారు. 

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఎన్నికల కమిషనర్లకు ఆరేళ్లు, ప్రాంతీయ కమిషనర్లకు మూడేళ్లు చొప్పున నిర్ణీత కాలపరిమితి విధించాలని తివారీ విజ్ఞప్తి చేశారు. పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత ఎన్నికల సంఘంలోని ఈ సభ్యులు ఏ ప్రభుత్వ లేదా న్యాయ కార్యాలయంలో తిరిగి నియమించడానికి అర్హులు కాదని పరిగణించాలని ఈ బిల్లు పేర్కొంది. కాగా.. జీ -23 అసమ్మతి బృందంలో భాగమైన సీనియర్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు మనీష్ తివారీ సెప్టెంబర్ లో జరిగిన ఆ పార్టీ అధ్యక్ష పదవికి పోటీ నుండి వైదొలిగారు. 

సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల నియామకంపై లోక్ సభలో చర్చ జరుగుతున్న సమయంలో మనీష్ తివారీ ఈ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. కార్యనిర్వాహక, న్యాయవ్యవస్థ మధ్య శాంతియుత సంబంధాలు ఉండాలని పిలుపునిచ్చారు. న్యాయ నియామక సమస్యలపై చేసిన ప్రకటనలకు సంబంధించిన విషయాలను చర్చించడానికి లోక్ సభలో వాయిదా తీర్మాన నోటీసు అందజేశారు.

కేంద్రంలోని అధికార పార్టీకి చెందిన సభ్యులు, మంత్రులు కాకుండా ప్రతిపక్ష పార్టీల సభ్యులు, ఇతర పార్టీల సభ్యులు లోక్ సభలో గానీ, రాజ్యసభలో గానీ ప్రవేశపెట్టే బిల్లును ప్రైవేటు బిల్లు అంటారు. ఇలాంటి బిల్లులకు ఇప్పటి వరకు ఆమోదం లభించలేదు.