Unique Village : ఇళ్ల పైకప్పులే రోడ్లుగా మారిన వింత గ్రామం... ఎక్కడుందో తెలుసా?

ఉత్తర ఇరాన్‌లోని మసులేహ్ అనే పర్వత గ్రామం చాలా ప్రత్యేకమైనది. ఇక్కడ రోడ్లు, కార్లు, బైక్స్ ఉండవు... ఒక ఇంటి పైకప్పే మరో ఇంటికి దారి. కొన్నిసార్లు మేఘాలతో కప్పబడిన ఉండే ఈ ఊరు అచ్చం అద్భుత లోకంలా ఉంటుంది.

ఈ ఊరు చాలా స్పెషల్ గురూ..!

ఒక ఊరిని ఊహించుకోండి.. అక్కడ రోడ్లు లేవు. కార్లు కనిపించవు. ట్రాఫిక్ సిగ్నల్స్, హారన్ల శబ్దాలు అసలే ఉండవు. మరి ప్రజలు ఎలా ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి వెళ్తారు? సమాధానం తెలిస్తే మీరు ఆశ్చర్యపోవాల్సిందే. అక్కడ ఇళ్ల పైకప్పులే రోడ్లుగా మారిపోతాయి! ఒక ఇంటి పైకప్పు మీదుగా నడుచుకుంటూ వెళ్తే.. అదే మరో ఇంటికి దారి అవుతుంది.

ఇది ఏదో సినిమాలో చూపించిన కల్పిత ప్రపంచం కాదు. నిజంగానే ఇలాంటి గ్రామం ఉంది. అదే ఇరాన్‌లోని మసులేహ్ (Masuleh). ఉత్తర ఇరాన్‌లోని గిలాన్ ప్రావిన్స్‌లో, అల్బోర్జ్ పర్వత ప్రాంతంలో కొండ వాలుపై నిర్మించబడిన ఈ చారిత్రక గ్రామం.. ప్రకృతి, సంప్రదాయ నిర్మాణం, స్థానిక జీవనశైలి కలిసిపోయిన అరుదైన ప్రదేశంగా గుర్తింపు పొందింది. దాదాపు వెయ్యేళ్ల చరిత్ర ఉన్న ఈ ప్రాంతం.. నేటికీ తన ప్రత్యేక రూపాన్ని కాపాడుకుంటోంది.

కొండపై మెట్లలా కనిపించే ఇళ్లు

మసులేహ్‌ను ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టేది అక్కడి నిర్మాణ శైలి. సాధారణంగా మనం ఒక గ్రామాన్ని చూస్తే ఇళ్ల మధ్య రోడ్లు, వీధులు, సందులు కనిపిస్తాయి. కానీ మసులేహ్‌లో పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నం. కొండ వాలు చాలా ఎక్కువగా ఉండటంతో ఇళ్లను నేలపై వరుసగా కాకుండా.. ఒకదానిపై మరొకటి మెట్ల మాదిరిగా నిర్మించారు.

కింది స్థాయిలో ఉన్న ఇంటి పైకప్పు.. దాని కంటే ఎత్తులో ఉన్న ఇంటికి ఆవరణగా లేదా నడిచే ప్రదేశంగా మారుతుంది. ఇలా ఇళ్లు, పైకప్పులు, మెట్లు, చిన్న దారులు అన్నీ ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానమై ఉంటాయి. అందుకే మసులేహ్‌ను చూసినప్పుడు కొండపై ఒక పెద్ద మెట్ల పట్టణాన్ని నిర్మించినట్లుగా అనిపిస్తుంది.

ఈ గ్రామంలో కార్లు ఎందుకు తిరగవు?

మసులేహ్‌లో కార్లు, బైక్ లు ఉండవు… గ్రామంలోని ఇరుకైన దారుల్లోకి వాహనాలు వెళ్లడం సాధ్యం కాదు. వాహనాల రాకపోకలకు అనుకూలంగా రోడ్లు లేకపోవడంతో ఈ గ్రామం ప్రధానంగా నడకపైనే ఆధారపడుతుంది. ఎత్తుపల్లాలు, అనేక మెట్లు, ఇరుకైన దారులు అక్కడి రవాణా వ్యవస్థను మిగతా పట్టణాల కంటే పూర్తిగా భిన్నంగా మార్చేశాయి.

దీంతో మసులేహ్‌లో అడుగుపెట్టిన వారికి నగరాల్లో కనిపించే ట్రాఫిక్ రద్దీ, హారన్ల శబ్దాలు కనిపించవు. కొండ గాలి, పచ్చని అడవులు, పొగమంచు, పాత ఇళ్ల మధ్య నడుస్తూ గ్రామాన్ని ఆస్వాదించాల్సిందే. వస్తువులను తరలించడానికి స్థానికులు చిన్న చక్రాల బండ్లు, చేతి బండ్లు వంటి మార్గాలను ఉపయోగిస్తారు.

వెయ్యేళ్లకు చేరువైన చరిత్ర

మసులేహ్ చరిత్ర చాలా పురాతనమైనది. UNESCO వరల్డ్ హెరిటేజ్ సెంటర్‌లోని వివరాల ప్రకారం.. ఈ చారిత్రక పట్టణానికి సుమారు 800 నుంచి 1,000 ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది. పాత మసులేహ్ ప్రాంతానికి సంబంధించిన ఆధారాలు కూడా ఈ ప్రాంతం శతాబ్దాలుగా మానవ నివాసానికి కేంద్రంగా ఉన్నట్లు సూచిస్తున్నాయి.

పాత నివాస ప్రాంతం ప్రస్తుత మసులేహ్‌కు కొంత దూరంలో ఉండేది. కాలక్రమంలో అక్కడి ప్రజలు ప్రస్తుత ప్రాంతానికి తరలివచ్చారు. వ్యాపారం, చేతివృత్తులు, లోహ పరిశ్రమ వంటి కార్యకలాపాలతో ఈ ప్రాంతం గతంలో ప్రాధాన్యం సంపాదించింది. చారిత్రకంగా ఇరాన్ ఉత్తర ప్రాంతంలోని వాణిజ్య మార్గాలతోనూ మసులేహ్‌కు సంబంధం ఉన్నట్లు అధ్యయనాలు పేర్కొంటున్నాయి.

ప్రకృతికి తగ్గట్టే ఇళ్ల నిర్మాణం

మసులేహ్ నిర్మాణం కేవలం చూడటానికి అందంగా ఉండటమే కాదు.. అక్కడి భౌగోళిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఏర్పడింది. కొండ వాలుపై ఉన్న ప్రాంతంలో సమతల భూమి పరిమితంగా ఉండటంతో ఇళ్లను నిలువు దిశలో, మెట్ల మాదిరిగా నిర్మించడం ఒక సహజ పరిష్కారంగా మారింది.

ఇళ్ల నిర్మాణంలో స్థానికంగా లభించే మట్టి, కలప, రాయి వంటి పదార్థాలను ఉపయోగించారు. కొండ ఆకృతిని మార్చకుండా దానికి అనుగుణంగా నిర్మాణాలను అమర్చడం వల్ల గ్రామం మొత్తం ప్రకృతిలో భాగంగానే కనిపిస్తుంది. UNESCO కూడా మసులేహ్ నిర్మాణం పర్వత వాలుకు అనుగుణంగా ఏర్పడిన టెర్రస్ తరహా ప్రణాళికగా పేర్కొంది.

మబ్బుల్లో మాయమయ్యే గ్రామం

మసులేహ్ ప్రత్యేకత కేవలం ఇళ్ల నిర్మాణంతో ముగియదు. ఉత్తర ఇరాన్‌లోని గిలాన్ ప్రాంతం తేమతో కూడిన వాతావరణం, పచ్చని కొండలు, అడవులకు ప్రసిద్ధి. కాస్పియన్ సముద్రం వైపు నుంచి వచ్చే తేమతో కూడిన గాలి అల్బోర్జ్ పర్వతాలను తాకడంతో ఈ ప్రాంతంలో మబ్బులు, పొగమంచు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.

అందుకే కొన్ని సమయాల్లో మసులేహ్ మొత్తం మేఘాల్లో తేలుతున్నట్లుగా కనిపిస్తుంది. పసుపు లేదా మట్టి రంగులో కనిపించే ఇళ్లు పొగమంచు మధ్య నుంచి బయటకు తొంగిచూడటం.. ఫొటోగ్రాఫర్లకు, ప్రకృతి ప్రేమికులకు ప్రత్యేక అనుభూతిని ఇస్తుంది.

పైకప్పులే దారులు

మసులేహ్‌లో ఇళ్ల నిర్మాణం వల్ల ‘ప్రైవేట్ స్పేస్’, ‘పబ్లిక్ స్పేస్’ మధ్య ఉండే సాధారణ విభజన కూడా కొంత భిన్నంగా కనిపిస్తుంది. ఒక ఇంటి పైకప్పు మరో ఇంటి కుటుంబ సభ్యులకు దారి లేదా ఆవరణగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ విధంగా అనేక ఇళ్లు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉంటాయి.

ఇరుకైన మెట్లు, చిన్న సందులు, పైకప్పుల మీదుగా వెళ్లే దారులు కలిసి ఒక ప్రత్యేకమైన నడక మార్గాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. అందుకే మసులేహ్‌ను సాధారణంగా ‘స్టెప్ప్డ్ విలేజ్’ లేదా మెట్లలా ఎదిగిన గ్రామంగా అభివర్ణిస్తారు.

మార్కెట్‌లో స్థానిక సంస్కృతి సందడి

మసులేహ్‌లో పర్యాటకులకు మరో ఆకర్షణ స్థానిక మార్కెట్. చారిత్రకంగా వ్యాపార కార్యకలాపాలకు ప్రాధాన్యం ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో ఇప్పటికీ బజార్ స్థానిక జీవనంలో ముఖ్యమైన స్థానం కలిగి ఉంది. ఇక్కడ చేతితో తయారు చేసే వస్తువులు, స్థానిక కళాకృతులు, వస్త్రాలు, సంప్రదాయ ఉత్పత్తులు వంటి వాటిని చూడొచ్చు. స్థానిక చేతివృత్తులు కేవలం పర్యాటకుల కోసం నిర్వహించే వ్యాపారం మాత్రమే కాకుండా.. ఈ ప్రాంత సంస్కృతి, జీవన విధానానికి కూడా ప్రతిబింబంగా ఉంటాయి.

మసులేహ్‌ను సందర్శించే వారికి అక్కడి స్థానిక ఆహారం కూడా మరో అనుభవం. గిలాన్ ప్రాంతపు వంటకాలు ఇరాన్‌లో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందాయి. టీ, స్థానిక రొట్టెలు, స్వీట్లు, పండ్లతో తయారు చేసే లవాషక్ (Lavashak) వంటి రుచులను పర్యాటకులు ఆస్వాదిస్తారు.

పర్వత ప్రాంతపు చల్లని వాతావరణం, చిన్న టీ దుకాణాలు, స్థానిక ఆహారం, కొండల మధ్య నుంచి కనిపించే ప్రకృతి దృశ్యాలు.. ఇవన్నీ కలిపి మసులేహ్ ప్రయాణాన్ని కేవలం ఒక సందర్శన కాకుండా ప్రత్యేకమైన అనుభవంగా మారుస్తాయి.

UNESCO జాబితాలోనూ మసులేహ్

మసులేహ్ చారిత్రక ప్రాధాన్యానికి మరో గుర్తింపు కూడా ఉంది. ‘The Historical City of Masouleh’ పేరుతో ఈ ప్రాంతం UNESCO వరల్డ్ హెరిటేజ్ సెంటర్ టెంటేటివ్ లిస్ట్‌లో ఉంది. UNESCO వివరాల ప్రకారం.. ఇక్కడి టెర్రస్ తరహా పట్టణ నిర్మాణం, పర్వత వాలుకు అనుగుణంగా ఏర్పడిన ఇళ్లు, సహజ పరిసరాలతో కలిసిపోయిన సంప్రదాయ నిర్మాణం దీనికి ప్రత్యేక విలువను ఇస్తున్నాయి. అంటే మసులేహ్ కేవలం అందమైన పర్యాటక గ్రామం మాత్రమే కాదు.. ఇరాన్‌ చారిత్రక నిర్మాణ వారసత్వంలోనూ ప్రత్యేకమైన ప్రాంతం.

ప్రకృతి, మనిషి కలిసి నిర్మించిన ఊరు

మసులేహ్‌ను చూస్తే ఆధునిక పట్టణ నిర్మాణానికి పూర్తిగా భిన్నమైన ఆలోచన కనిపిస్తుంది. ఇక్కడ ముందుగా రోడ్డు వేసి దాని చుట్టూ ఇళ్లు నిర్మించలేదు. ఉన్న కొండను, దాని వాలును, వాతావరణాన్ని అర్థం చేసుకుని దానికి తగ్గట్టుగా నివాసాలను ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.

అందుకే ఇక్కడి ఇళ్లు కొండకు అడ్డంగా నిలబడిన నిర్మాణాల్లా కాకుండా.. కొండలోనే భాగంగా పెరిగిన ఇళ్లలా కనిపిస్తాయి. ఒక ఇంటి పైకప్పు మరొకరికి దారి కావడం, మెట్లు వీధులుగా మారడం, ఇళ్లు ఒకదానికొకటి అనుసంధానమవడం.. ఇవన్నీ శతాబ్దాల క్రితమే స్థానికులు ప్రకృతికి అనుగుణంగా రూపొందించుకున్న నిర్మాణ పరిజ్ఞానానికి ఉదాహరణగా నిలుస్తాయి.

ఒకసారి చూస్తే మర్చిపోలేని పర్వత గ్రామం

ప్రపంచంలో ఎన్నో అందమైన పర్యాటక ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. కానీ మసులేహ్ వాటిలో ప్రత్యేకంగా నిలిచేది దాని అందం కంటే అందాన్ని సృష్టించిన విధానం వల్ల. ఇక్కడ రోడ్లు లేకపోవడం ఒక లోపంగా కాకుండా.. గ్రామ నిర్మాణంలోనే భాగంగా మారింది. కార్లు లేకపోవడం అసౌకర్యంగా కాకుండా.. నిశ్శబ్దానికి కారణమైంది. పైకప్పులు కేవలం ఇళ్లను కప్పే నిర్మాణాలు కాకుండా.. ప్రజలు నడిచే దారులుగా మారాయి.

పొగమంచులో కప్పుకున్న కొండలు, పచ్చని అడవులు, మెట్లలా కనిపించే ఇళ్లు, స్థానిక మార్కెట్లు, సంప్రదాయ వంటకాలు, వందల ఏళ్ల చరిత్ర.. ఇవన్నీ కలిసి మసులేహ్‌ను ఇరాన్‌లోని ప్రత్యేకమైన పర్వత గమ్యస్థానంగా నిలబెట్టాయి. ఇక్కడ దారి అంటే తప్పనిసరిగా రోడ్డు కావాల్సిన అవసరం లేదు.. కొన్నిసార్లు ఒక ఇంటి పైకప్పే మరో ఇంటికి దారి అవుతుంది!