Telugu Saying: తెలుగు భాషలోని సామెతలు మన పూర్వీకుల అనుభవాలకు అద్దం పడతాయి. ఒక మనిషి స్వభావం, కుటుంబ పరిస్థితి, సమాజ తీరును చక్కగా చెప్పగలిగే శక్తి వాటికి ఉంటుంది. అలాంటి సామెతల్లో “లోకువ మొగుడికి నూకల జావ” ఒకటి. ఈ సామెత అసలు అర్థం ఏంటో చూద్దాం.
తెలుగు భాషలో సామెతలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. మన పూర్వీకులు తమ జీవిత అనుభవాలను, మనుషుల స్వభావాలను, సమాజంలోని పరిస్థితులను అతి తక్కువ పదాల్లో, ఎంతో లోతైన అర్థంతో చెప్పడానికి సామెతలను ఉపయోగించేవారు. అలాంటి అర్థవంతమైన సామెతల్లో “లోకువ మొగుడికి నూకల జావ” ఒకటి. వినడానికి కొంచెం సరదాగా అనిపించినా, ఈ సామెత వెనుక మనుషుల మధ్య ఉండే విలువ, గౌరవం, చులకన భావనలకు సంబంధించిన ఒక ముఖ్యమైన సందేశం దాగి ఉంది. అసలు ఈ సామెత అర్థం ఏంటి? ఎలాంటి సందర్భంలో ఉపయోగిస్తారో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
25
సామెత అసలు అర్థం
“లోకువ” అంటే చులకనగా చూడటం, తక్కువగా భావించడం లేదా పెద్దగా విలువ ఇవ్వకపోవడం. “నూకల జావ” అంటే బియ్యం నూకలతో తయారుచేసే పలుచటి జావ. పూర్వకాలంలో నూకల జావ ఎంతో చౌకగా, సాదాసీదాగా లభించే ఆహారం. ముఖ్యంగా ఇంట్లో ఉన్న వనరులు పరిమితంగా ఉన్నప్పుడు ఇలాంటి ఆహారాన్ని తయారుచేసుకునేవారు. ఈ రెండు భావాలను కలిపితే “ఎవరినైతే చులకనగా భావిస్తారో, వారికి తక్కువ విలువైనది దక్కుతుంది” అనే వ్యంగ్యార్థం వస్తుంది.
35
సామెతలో దాగి ఉన్న సత్యం
అయితే ఈ సామెత కేవలం ఫుడ్ గురించి చెప్పింది కాదు. దీని అసలు ఉద్దేశం మనుషులను ఎలా చూస్తున్నామనే దానిపై ఉంటుంది. ఒక వ్యక్తిని కుటుంబంలోనో, సమాజంలోనో, పని ప్రదేశంలోనో తక్కువగా భావిస్తే, అతనికి ఇచ్చే గౌరవం కూడా తగ్గిపోతుంది. అతని అవసరాలను పట్టించుకోకుండా, “ఇతనికి ఇంత చాలు” అనే ధోరణితో వ్యవహరిస్తారు. అలాంటి పరిస్థితిని వ్యంగ్యంగా చెప్పడానికి “లోకువ మొగుడికి నూకల జావ” అనే సామెతను ఉపయోగిస్తారు.
మన రోజువారీ జీవితంలో కూడా ఈ సామెతకు ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. ఒక కుటుంబంలో పెద్ద కొడుకుకి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చి, చిన్నవాడి మాటలను ఎవరూ పట్టించుకోకపోవచ్చు. ఒక ఆఫీసులో కష్టపడి పనిచేసే ఉద్యోగిని గుర్తించకుండా, అతని శ్రమను సాధారణంగా తీసుకుని, మరొకరికి మాత్రం ఎక్కువ ప్రశంసలు, అవకాశాలు ఇవ్వవచ్చు. స్నేహితుల మధ్య కూడా ఒక వ్యక్తిని ఎప్పుడూ తక్కువగా అంచనా వేసి, అతని అభిప్రాయానికి విలువ ఇవ్వకుండా ఉంటే, అలాంటి సందర్భంలో ఈ సామెతను ఉపయోగించవచ్చు.
55
నేటి కాలంలో..
ఈ సామెతను నేటి కాలంలో ఉపయోగించేటప్పుడు దాని నేపథ్యాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. పాతకాలంలో ఆహారం, ఆర్థిక పరిస్థితులు, కుటుంబ వ్యవస్థలు, సామాజిక సంబంధాలు వేరుగా ఉండేవి. ఇప్పుడు పరిస్థితులు మారాయి. అయినప్పటికీ మనుషులను తక్కువగా చూడటం, వారి సామర్థ్యాలను అంచనా వేయకపోవడం, గౌరవంలో తేడా చూపించడం వంటి విషయాలు ఇప్పటికీ కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. అందుకే ఈ సామెత చెప్పే ప్రధాన భావం నేటికీ వర్తిస్తుంది.
