Rent House: అద్దె ఇంట్లో ఎన్ని సంవత్సరాలు ఉంటే కిరాయిదారుడికి ఆ ఇల్లు సొంతమవుతుంది?

Rent House: అద్దె ఇంట్లో ఉంటున్నవారు ఎన్నాళ్లు ఆ ఇంట్లో అద్దెకు ఉంటే ఆ ఇల్లు సొంతమవుతుంది? చట్టాలు ఏం చెబుతున్నాయి? అద్దెకున్న ఇల్లు కిరాయిదారుడికి ఎప్పుడు సొంతమవుతుంది?

అద్దె ఇంటి రూల్

సమాజంలో ఒక అపోహ బలంగా ఉంది. ఒక ఇంట్లో లేదా స్థలంలో ఒక వ్యక్తి ఎక్కువ కాలం అద్దెకు ఉంటే అది కొన్నాళ్లకు కిరాయిదారుడికి సొంతమవుతుందని అనుకుంటారు. ఒక అద్దె ఇంట్లో లేదా స్థలంలో ఎవరైనా సుదీర్ఘకాలం పాటు, ముఖ్యంగా 12 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం నివసిస్తే ఆ ఆస్తి ఆటోమేటిక్‌గా వారి సొంతమైపోతుందని చాలామంది నమ్ముతుంటారు. కానీ, భారతీయ చట్టాల ప్రకారం ఇది పూర్తిగా అవాస్తవం. చట్టపరంగా చూస్తే, ఎంత కాలం గడిచినా కేవలం అద్దెకు ఉండటం ద్వారా ఆ ఇల్లు కిరాయిదారుడికి ఎప్పటికీ సొంతం కాదు.

ఆస్తి కిరాయిదారుడిది ఎప్పుడవుతుంది?

ఒక కిరాయిదారుడు ప్రతినెల క్రమం తప్పకుండా అద్దె చెల్లిస్తూ, యజమానితో కుదుర్చుకున్న అద్దె ఒప్పందం (Rental Agreement) ప్రకారం ఆ ఇంట్లో ఉంటున్నంత కాలం, అతను కేవలం ఆస్తిని అనుభవించేవాడే అవుతాడు తప్పా.. దానికి యజమాని కాలేడు. ఎన్ని దశాబ్దాలు గడిచినా ఈ స్థితిలో ఎలాంటి మార్పు ఉండదు. యజమానికి ఆస్తిపై ఉన్న సర్వాధికారాలు అలాగే ఉంటాయి. అయితే, చాలామందిలో ఈ 12 సంవత్సరాల అపోహ ఎందుకు వస్తుందంటే, భారతీయ పరిమితి చట్టం ఒక ప్రత్యేక నిబంధన ఉంది. ఈ నిబంధన ప్రకారం, ఒక ఆస్తి మరొకరి సొంతం కావాలంటే కొన్ని అత్యంత కఠినమైన, అసాధారణమైన షరతులు నెరవేరాలి. అవేంటంటే, ఆ ఇల్లు తనదేనని కిరాయిదారుడు యజమానికి, అందరికీ బహిరంగంగా, స్పష్టంగా సవాల్ చేయాలి. అంతేకాకుండా, యజమానికి ఎటువంటి అద్దె చెల్లించకుండా, యజమాని అనుమతి లేదా ప్రమేయం లేకుండా కనీసం 12 సంవత్సరాలు నిరంతరం ఆ ఆస్తిని తన ఆధీనంలో ఉంచుకోవాలి. ముఖ్యంగా, యజమానికి తన ఆస్తి ఆక్రమణకు గురైందని తెలిసి కూడా, ఆ 12 సంవత్సరాల కాలంలో ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోకపోతే అది కిరాయిదారుడికి సొంతమవుతుంది.

అంత సులువు కాదు

ఈ షరతులన్నీ ఒక సాధారణ కిరాయిదారుని విషయంలో ఎప్పుడూ వర్తించవు. ఎందుకంటే కిరాయిదారుడు ఎప్పుడూ యజమాని హక్కులను అంగీకరిస్తూనే అద్దె చెల్లిస్తుంటాడు. కాబట్టి సాధారణ అద్దెదారులు ఎంతకాలం ఒకే ఇంట్లో ఉన్నా వారికి యాజమాన్య హక్కులు వచ్చే ప్రసక్తే లేదు. సరైన సమయంలో లేదా యజమాని కోరినప్పుడు ఆ ఇల్లు ఖాళీ చేసి ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత కిరాయిదారులపై ఎప్పుడూ ఉంటుంది.