Final Rituals: వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత నిర్వహించే అంత్యక్రియలు కూడా కుటుంబ సభ్యులు ఆచారబద్ధంగా పూర్తి చేస్తారు. అంత్యక్రియలు ముగిసిన కొన్ని రోజులకు కుటుంబ సభ్యులు గుండు చేయించుకోవడం చూసే ఉంటాం. అయితే దీని వెనకాల ఉన్న అసలు కారణం ఏంటో తెలుసా.?
హిందూ సంప్రదాయాల్లో మరణం తర్వాత కుటుంబ సభ్యులు కొంతకాలం ప్రత్యేక నియమాలను పాటిస్తారు. దీనిని సాధారణంగా సూతకం లేదా అశౌచ కాలంగా పేర్కొంటారు. ఈ సమయంలో కొన్ని కుటుంబాల్లో పూజలు, శుభకార్యాలు, వేడుకలకు దూరంగా ఉంటారు. మరణించిన వ్యక్తికి సంబంధించిన అంత్యక్రియలు, తదుపరి కర్మలను నిర్ణీత పద్ధతిలో నిర్వహిస్తారు. సాధారణంగా 10వ రోజు, 11వ రోజు, 12వ రోజు, 13వ రోజు వంటి సందర్భాల్లో కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి. వీటిలో శిరోముండనం కూడా కొన్ని సంప్రదాయాల్లో భాగంగా ఉంటుంది.
25
జుట్టు తీయడం వెనుక మతపరమైన నమ్మకం
మరణించిన వ్యక్తితో ఉన్న అనుబంధాన్ని విడిచిపెట్టి, ఆయన ఆత్మకు తదుపరి ప్రయాణం కలగాలని కోరుతూ కొన్ని ఆచారాలు పాటిస్తారు. అందులో భాగంగానే తల వెంట్రుకలు తొలగించడాన్ని కొందరు చూస్తారు. జుట్టును వ్యక్తి శరీరంలోని ముఖ్యమైన భాగంగా భావించి, దానిని తొలగించడం ద్వారా పాత అనుబంధాన్ని వదిలి కొత్త దశలోకి అడుగుపెట్టినట్లు ప్రతీకాత్మకంగా భావిస్తారు. అయితే జుట్టు ద్వారా ఆత్మ కుటుంబ సభ్యులను సంప్రదిస్తుంది అనే విషయానికి శాస్త్రీయ ఆధారం లేదు. ఇది ప్రధానంగా మతపరమైన విశ్వాసాలు, పురాణాల్లో కనిపించే భావనలకు సంబంధించినది.
35
శోకాన్ని వ్యక్తం చేసే ఒక సంప్రదాయంగా..
తల వెంట్రుకలు తీసుకోవడాన్ని కేవలం ఆధ్యాత్మిక ప్రక్రియగానే కాకుండా శోకాన్ని వ్యక్తం చేసే పద్ధతిగా కూడా చూడవచ్చు. గతంలో శిరోముండనం చేయించుకోవడం ద్వారా కుటుంబంలో జరిగిన మరణాన్ని సమాజానికి తెలియజేసే ఒక సంకేతంగా కూడా ఇది ఉండేది. అంతేకాదు, మరణించిన వ్యక్తి కోసం కుటుంబ సభ్యులు తమ సాధారణ అలంకరణ, సౌకర్యాలకు కొంతకాలం దూరంగా ఉంటున్నారనే భావన ఇందులో కనిపిస్తుంది. అందుకే కొన్ని సంప్రదాయాల్లో కుటుంబంలోని ప్రధాన కర్త లేదా పురుష సభ్యులు శిరోముండనం చేయించుకుంటారు.
మరణించిన శరీరంలో కొంతకాలం తర్వాత సహజంగా సూక్ష్మజీవుల చర్య పెరుగుతుంది. అంత్యక్రియల సమయంలో మృతదేహంతో ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా సంబంధం ఉండే అవకాశం కుటుంబ సభ్యులకు ఉంటుంది. గత కాలంలో నేటి స్థాయిలో శానిటేషన్, క్రిమిసంహారక పద్ధతులు అందుబాటులో ఉండేవి కావు. అందువల్ల స్నానం చేయడం, దుస్తులు మార్చుకోవడం, పరిసరాలను శుభ్రం చేయడం వంటి ఆచారాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చేవారు.
55
ప్రతి కుటుంబంలో ఇదే పద్ధతి ఉండదు
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే హిందూ సంప్రదాయాలన్నింటిలో శిరోముండనం తప్పనిసరి కాదు. ప్రాంతం, కుటుంబ ఆచారం, సంప్రదాయం, మతపరమైన విధానం ఆధారంగా అంత్యక్రియల పద్ధతులు మారుతూ ఉంటాయి. కొందరు పూర్తిగా తల వెంట్రుకలు తీసుకుంటే, మరికొందరు కొంత భాగం మాత్రమే తొలగిస్తారు. ఇంకొన్ని కుటుంబాల్లో ఈ ఆచారం అసలు ఉండకపోవచ్చు. అందువల్ల దీనిని ఒకే కారణంతో వివరించకుండా, మతపరమైన విశ్వాసం, శోక ప్రకటన, సంప్రదాయం, పాతకాలపు పరిశుభ్రత పద్ధతులు కలిసి ఏర్పడిన ఆచారంగా చూడటం సరైంది.