భార‌త‌దేశంలో తొలిసారి విద్యుత్ ఎక్క‌డొచ్చింది.? అప్ప‌ట్లో క‌రెంట్ బిల్లు ఎంత ఉండేది

Electricity History: నేటి రోజుల్లో విద్యుత్ లేకుండా మన జీవితాన్ని ఊహించుకోవడం కూడా కష్టమే. అయితే ఒక‌ప్పుడు దేశంలో క‌రెంట్ ఉండేది కాదు. ఇంత‌కీ దేశంలో తొలిసారిగా విద్యుత్ ఎక్క‌డ అందుబాటులోకి వ‌చ్చిందో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

భారతదేశంలో మొదటిసారిగా ఎక్కడ విద్యుత్ వెలిగింది?

భారతదేశంలో విద్యుత్ వినియోగ చరిత్రకు కోల్‌కతాతో ప్రత్యేక సంబంధం ఉంది. బ్రిటిష్ పాలన సమయంలో కోల్‌కతా దేశంలోని ప్రధాన పరిపాలనా, వాణిజ్య కేంద్రాల్లో ఒకటిగా ఉండేది. 1879 జూలై 24న పీడబ్ల్యూ ఫ్లెరీ అండ్ కంపెనీ కోల్‌కతాలో విద్యుత్ వెలుగులను ప్రజలకు ప్రదర్శించినట్లు చారిత్రక కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఆ రోజుల్లో విద్యుత్ అనేది సాధారణ ప్రజలకు పూర్తిగా కొత్త విషయం. నూనె, వత్తి లేకుండానే ఒక బల్బు నుంచి ప్రకాశవంతమైన వెలుగు రావడం చూసి చాలామంది ఆశ్చర్యపోయేవారు. అప్పటివరకు రాత్రిపూట వెలుతురు కోసం దీపాలు, లాంతర్లపైనే ఆధారపడిన ప్రజలకు విద్యుత్ ఒక అద్భుతంలా కనిపించింది. ఈ ప్రదర్శనతో భారతదేశంలో విద్యుత్ వినియోగంపై ఆసక్తి పెరగడం ప్రారంభమైంది.

దేశంలో మొదటిసారిగా విద్యుత్ బల్బు ఎక్కడ వెలిగింది?

విద్యుత్‌ను తొలిసారిగా ప్రదర్శించడం ఒక ఎత్తయితే, దానిని వాణిజ్య, పారిశ్రామిక అవసరాలకు ఉపయోగించడం మరో ఎత్తు. 1880ల ప్రారంభంలో భారతదేశంలో విద్యుత్ వినియోగం క్రమంగా విస్తరించడం మొదలైంది. కోల్‌కతాలోని పరిశ్రమలు, వాణిజ్య సంస్థలు కొత్త సాంకేతికతను ఉపయోగించుకోవడానికి ఆసక్తి చూపించాయి.

విద్యుత్ వెలుగులు అందుబాటులోకి రావడంతో కర్మాగారాల్లో రాత్రి వేళల్లోనూ పనులు నిర్వహించే అవకాశం ఏర్పడింది. గతంలో పగటి వెలుతురుపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడిన పరిశ్రమలకు ఇది ఉపయోగకరంగా మారింది. అయితే, దేశంలో మొట్టమొదటి విద్యుత్ బల్బు వెలిగిన నిర్దిష్ట భవనం, తేదీకి సంబంధించి వివిధ చారిత్రక కథనాల్లో తేడాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల కోల్‌కతాలో విద్యుత్ వినియోగం ప్రారంభమైన కాలాన్ని, ఒకే భవనంలో మొదటి బల్బు వెలిగిన సందర్భాన్ని వేర్వేరుగా చూడాలి.

కోల్‌కతాలోనే మొదట విద్యుత్ వినియోగం ఎందుకు పెరిగింది?

బ్రిటిష్ పాలనలో కోల్‌కతా రాజకీయ, పరిపాలనా, వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఉండేది. పెద్ద వ్యాపార సంస్థలు, పరిశ్రమలు, బ్రిటిష్ అధికారుల కార్యాలయాలు అక్కడ ఎక్కువగా ఉండటంతో కొత్త సాంకేతికతను ప్రవేశపెట్టడానికి అనుకూల పరిస్థితులు ఉండేవి. కోల్‌కతాలో విద్యుత్ వినియోగం ప్రారంభమైన తర్వాత ఇతర ప్రధాన నగరాలకూ ఈ సాంకేతికత విస్తరించింది. ముంబై వంటి వాణిజ్య నగరాల్లోనూ విద్యుత్ దీపాల వినియోగం పెరిగింది. వీధులకు విద్యుత్ దీపాలు ఏర్పాటు చేయడం వల్ల రాత్రిపూట రాకపోకలు, వ్యాపార కార్యకలాపాలకు సౌలభ్యం ఏర్పడింది. తర్వాత విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలు ఏర్పడటంతో ఈ రంగం మరింత అభివృద్ధి చెందింది. 1897లో డార్జిలింగ్ సమీపంలోని సిద్రాపాంగ్‌లో జలవిద్యుత్ కేంద్రం ప్రారంభమవడం భారత విద్యుత్ చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలిచింది. నీటి ప్రవాహం ద్వారా విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే ఈ కేంద్రం, దేశంలో జలవిద్యుత్ అభివృద్ధికి మార్గం చూపింది.

భారతదేశంలో ఇళ్లకు, వీధులకు విద్యుత్ ఎప్పుడు వచ్చింది?

ప్రారంభంలో విద్యుత్ వినియోగం ప్రధానంగా పరిశ్రమలు, వ్యాపార సంస్థలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంపన్నుల నివాసాలకే పరిమితమైంది. ఆ తర్వాత పట్టణాల్లో వీధి దీపాలు, విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థలు క్రమంగా విస్తరించాయి. కర్ణాటకలోని కోలార్ గోల్డ్ ఫీల్డ్స్ (KGF) ప్రాంతం కూడా విద్యుత్ చరిత్రలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. బంగారు గనుల కార్యకలాపాల కారణంగా అక్కడ విద్యుత్ అవసరం ఎక్కువగా ఉండేది. గనుల్లో పనిచేసే కార్మికులు, అధికారులు, ఇతర సిబ్బంది అవసరాల కోసం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందింది.

బెంగళూరులోనూ జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి ద్వారా వీధి దీపాలకు విద్యుత్ సరఫరా చేయడం ప్రారంభమైంది. ఈ పరిణామాలు పట్టణాల్లో రాత్రిపూట వెలుతురు అందుబాటులోకి రావడానికి సహాయపడ్డాయి. అయినప్పటికీ గ్రామీణ ప్రాంతాలకు విద్యుత్ చేరడానికి మరింత సమయం పట్టింది. విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయడం, తీగలు వేయడం, పంపిణీ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడం వంటి పనులకు భారీ ఖర్చు అవసరమయ్యేది.

అప్పట్లో కరెంట్ బిల్లు ఎంత ఉండేది?

ప్రస్తుతం మనం ఉపయోగించే విద్యుత్ మీటర్లు, నెలవారీ బిల్లుల విధానం అప్పట్లో ఉన్న వ్యవస్థతో పోలిస్తే చాలా భిన్నంగా ఉండేది. ప్రారంభ దశలో విద్యుత్ ఉత్పత్తి, సరఫరా ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉండేవి. విద్యుత్ కోసం అవసరమైన పరికరాలు, తీగలు, జనరేటర్లు కూడా ఖరీదైనవే. అందువల్ల విద్యుత్‌ను ఉపయోగించుకోవడం సామాన్య కుటుంబాలకు అంత సులభంగా ఉండేది కాదు.

ముఖ్యంగా బ్రిటిష్ అధికారులు, సంపన్న వ్యాపారులు, పెద్ద పరిశ్రమలు, రాజకుటుంబాలు మాత్రమే విద్యుత్ సౌకర్యాన్ని ఎక్కువగా పొందగలిగేవి. పేద కుటుంబాలు, గ్రామీణ ప్రజలు మాత్రం కిరోసిన్ దీపాలు, నూనె దీపాలపైనే ఆధారపడేవారు. అప్పట్లో కరెంట్ బిల్లు కచ్చితంగా ఎంత ఉండేదనే విషయానికి వస్తే.. ప్రారంభ కాలంలో అన్ని ప్రాంతాల్లో ఒకే రకమైన విద్యుత్ ధర ఉండేది కాదు. సరఫరా సంస్థ, విద్యుత్ వినియోగం, కనెక్షన్ రకం ఆధారంగా ఖర్చులు మారేవి.

మొత్తంగా చూస్తే, భారతదేశంలో విద్యుత్ వినియోగం మొదట ప్రధాన నగరాలు, పరిశ్రమల నుంచి ప్రారంభమై క్రమంగా ఇతర ప్రాంతాలకు విస్తరించింది. ఒకప్పుడు సంపన్నులకు మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్న విద్యుత్, కాలక్రమేణా సాధారణ ప్రజల జీవితంలోనూ కీలక భాగంగా మారింది. ప్ర‌స్తుతం మనం సులభంగా ఉపయోగిస్తున్న విద్యుత్ వెనుక ఎన్నో దశాబ్దాల సాంకేతిక అభివృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం ఉన్నాయన్నమాట‌.