
శీతాకాలం వచ్చిందంటే చాలు.. దేశవ్యాప్తంగా పర్యాటక సందడి మొదలవుతుంది. చల్లని వాతావరణంలో కొత్త ప్రాంతాలను సందర్శించడంతోపాటు అక్కడి సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, కళలు, ఆహార విశేషాలను ఆస్వాదించాలనుకునే వారికి నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు అద్భుతమైన సమయం. రాజస్థాన్లో ఒంటెల జాతర నుంచి నాగాలాండ్లో గిరిజన సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే హార్న్బిల్ ఫెస్టివల్ వరకు ఎన్నో ప్రత్యేక వేడుకలు పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటాయి. ఒడిశాలో ప్రాచీన ఆలయాల నేపథ్యంగా శాస్త్రీయ నృత్య ప్రదర్శనలు, జైపూర్లో అంతర్జాతీయ సాహిత్య ఉత్సవం, గుజరాత్లో రంగురంగుల గాలిపటాల పండుగ శీతాకాల ప్రయాణానికి కొత్త అనుభూతులను అందిస్తాయి.
రాజస్థాన్లోని పుష్కర్ పట్టణంలో జరిగే ఒంటెల జాతర దేశీయ, అంతర్జాతీయ పర్యాటకులను ఆకర్షించే ప్రసిద్ధ వేడుకల్లో ఒకటి. పుష్కర్ మేళాగా పేరొందిన ఈ ఉత్సవంలో పశువుల కొనుగోలు, అమ్మకాలతోపాటు రాజస్థానీ జానపద సంస్కృతి, సంగీతం, సంప్రదాయ మార్కెట్లు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి.
ఒంటెలను అలంకరించి ప్రదర్శించడం, మీసాల పోటీలు, సంప్రదాయ వేషధారణలు, ఇతర వినోద కార్యక్రమాలు సందర్శకులకు ఆసక్తికర అనుభవాన్ని అందిస్తాయి. స్థానిక జీవనశైలిని దగ్గరగా చూడాలనుకునే వారికి ఈ జాతర మంచి అవకాశం. సమీపంలోని పుష్కర్ సరస్సు, బ్రహ్మ ఆలయాన్ని కూడా సందర్శించవచ్చు.
ఎప్పుడు వెళ్లాలి?
2026లో పుష్కర్ జాతర నవంబర్ 17 నుంచి 24 వరకు జరగనున్నట్లు అందుబాటులో ఉన్న షెడ్యూల్ పేర్కొంటోంది. ప్రయాణానికి ముందు అధికారిక పర్యాటక సమాచారంతో తేదీలను నిర్ధారించుకోవడం మంచిది. జాతర ప్రాంగణానికి దగ్గరగా వసతి ఏర్పాటు చేసుకుంటే కార్యక్రమాలను సులభంగా వీక్షించవచ్చు. ఉదయం వేళల్లో సందర్శిస్తే స్థానిక కార్యకలాపాలు, ఫొటోగ్రఫీకి అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని ఆస్వాదించవచ్చు.
నాగాలాండ్ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను ఒకే వేదికపై పరిచయం చేసే వేడుక హార్న్బిల్ ఫెస్టివల్. కోహిమా సమీపంలోని కిసామా హెరిటేజ్ విలేజ్లో నిర్వహించే ఈ ఉత్సవాన్ని ‘ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఫెస్టివల్స్’ అని కూడా పిలుస్తారు. రాష్ట్రంలోని వివిధ తెగల జీవనశైలి, సంప్రదాయ దుస్తులు, కళలు, సంగీతం, నృత్యాలను తెలుసుకునేందుకు ఇది ప్రత్యేక అవకాశం.
ఈ వేడుకలో సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలతోపాటు హస్తకళల విక్రయాలు, స్థానిక వంటకాలు, క్రీడా పోటీలు, సంగీత కార్యక్రమాలు ఉంటాయి. నాగాలాండ్తోపాటు ఈశాన్య భారతంలోని కళాకారుల ప్రతిభను ఆస్వాదించవచ్చు. స్థానిక హస్తకళలు, సంప్రదాయ ఆహారంపై ఆసక్తి ఉన్నవారికి ఈ పండుగ ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉంటుంది. 2026 హార్న్బిల్ ఫెస్టివల్ డిసెంబర్ 1 నుంచి 10 వరకు నిర్వహించనున్నట్లు నాగాలాండ్ పర్యాటక శాఖ సమాచారం పేర్కొంటోంది. పర్యాటకుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉన్నందున హోటళ్లు, రవాణా సదుపాయాలను ముందుగానే బుక్ చేసుకోవాలి. కొండ ప్రాంతాల్లో ప్రయాణానికి అదనపు సమయం కేటాయించడం మంచిది.
శాస్త్రీయ నృత్యాలను ఇష్టపడేవారికి ఒడిశాలోని కోణార్క్ డాన్స్ ఫెస్టివల్ మంచి ఎంపిక. కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం నేపథ్యంగా జరిగే ఈ వేడుకలో దేశంలోని ప్రముఖ నృత్య కళారూపాలకు చెందిన కళాకారులు ప్రదర్శనలు ఇస్తారు. ఒడిస్సీ, భరతనాట్యం, కథక్, కూచిపూడి, మణిపురి, మోహినీయాట్టం వంటి నృత్య సంప్రదాయాలను ఒకే వేదికపై ఆస్వాదించే అవకాశం లభిస్తుంది.
ప్రాచీన ఆలయ నిర్మాణ శైలి, సాయంత్రపు వాతావరణం, కళాకారుల నృత్య ప్రదర్శనలు కలసి ఈ వేడుకకు ప్రత్యేకతను తీసుకొస్తాయి. పగటిపూట సూర్య దేవాలయాన్ని సందర్శించి, సాయంత్రం నృత్య ప్రదర్శనలను వీక్షించవచ్చు. అదే సమయంలో సమీపంలోని చంద్రభాగా బీచ్, ఇసుక శిల్ప కళా ప్రదర్శనలను కూడా ప్రయాణ ప్రణాళికలో చేర్చుకోవచ్చు. ఈ ఉత్సవం సాధారణంగా డిసెంబర్ 1 నుంచి 5 వరకు జరుగుతుంది. 2026 తేదీలను ప్రయాణానికి ముందు ఒడిశా పర్యాటక శాఖ ద్వారా నిర్ధారించుకోవాలి. భువనేశ్వర్ విమానాశ్రయం కోణార్క్కు చేరుకునేందుకు ప్రధాన మార్గం. పూరీ, భువనేశ్వర్లను కూడా కలిపి పర్యటన రూపొందించుకుంటే ప్రయాణం మరింత ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.
పుస్తకాలు, రచనలు, చర్చలపై ఆసక్తి ఉన్నవారిని ఆకర్షించే ప్రముఖ అంతర్జాతీయ వేడుక జైపూర్ లిటరేచర్ ఫెస్టివల్. ప్రతి ఏడాది వివిధ దేశాల రచయితలు, కవులు, చరిత్రకారులు, జర్నలిస్టులు, ఆలోచనాపరులు ఈ వేదికపై తమ అభిప్రాయాలను పంచుకుంటారు. సాహిత్యంతోపాటు చరిత్ర, రాజకీయాలు, శాస్త్రసాంకేతిక రంగం, సమాజం, సమకాలీన అంశాలపై చర్చలు జరుగుతాయి. కొత్త పుస్తకాలను పరిచయం చేసుకోవడం, రచయితలతో సంభాషణలు వినడం, విభిన్న అభిప్రాయాలను తెలుసుకోవడం ఈ ఉత్సవంలోని ప్రత్యేకతలు.
పుస్తక ప్రియులు మాత్రమే కాకుండా కొత్త ఆలోచనలను తెలుసుకోవాలనుకునే వారికి కూడా ఇది ఆసక్తికర అనుభవాన్ని అందిస్తుంది. జైపూర్ పర్యటనలో భాగంగా నగరంలోని చారిత్రక కోటలు, రాజభవనాలు, పాత బజార్లను సందర్శించవచ్చు. ప్యాజ్ కచోరీ, దాల్ బాటీ చూర్మా వంటి రాజస్థానీ వంటకాలను రుచి చూడవచ్చు. జైపూర్ లిటరేచర్ ఫెస్టివల్ 2027 ఎడిషన్ జనవరి 14 నుంచి 18 వరకు నిర్వహించనున్నట్లు అధికారిక వెబ్సైట్లో పేర్కొన్న షెడ్యూల్ తెలిపింది. కార్యక్రమాల జాబితా, రిజిస్ట్రేషన్ వివరాలు ముందుగానే తెలుసుకోవాలి. ఆసక్తి ఉన్న చర్చలను ఎంపిక చేసుకుని వాటి మధ్య తగిన విరామం ఉండేలా ప్రణాళిక రూపొందించుకోవడం మంచిది.
గాలిపటాలను ఆకాశంలో ఎగురవేస్తూ పండుగను ఆస్వాదించాలనుకునేవారికి గుజరాత్లోని ఉత్తరాయణ్ వేడుక ప్రత్యేక ఆకర్షణ. మకర సంక్రాంతి సందర్భంగా అహ్మదాబాద్ సహా పలు ప్రాంతాల్లో ఇళ్ల మేడలు, బహిరంగ ప్రదేశాలు రంగురంగుల గాలిపటాలతో సందడిగా మారతాయి. అంతర్జాతీయ గాలిపటాల పండుగలో వివిధ దేశాల నుంచి వచ్చిన గాలిపటాల ప్రదర్శకులు పాల్గొంటారు. ప్రత్యేక ఆకృతులు, భారీ పరిమాణాలు, వినూత్న డిజైన్లతో రూపొందించిన గాలిపటాలు సందర్శకులను ఆకట్టుకుంటాయి. అహ్మదాబాద్లోని సబర్మతి రివర్ఫ్రంట్ ఈ వేడుకలకు ప్రముఖ వేదికగా నిలుస్తుంది.
ఈ పండుగలో గాలిపటాలే కాకుండా స్థానిక ఆహారానికి కూడా ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. నువ్వుల మిఠాయిలు, చిక్కీ, ఉండియూ, జిలేబీ వంటి వంటకాలను ఆస్వాదించవచ్చు. కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో కలిసి గాలిపటాలు ఎగురవేయడం, సంప్రదాయ వంటకాలను పంచుకోవడం ఈ వేడుకలో భాగం. మకర సంక్రాంతి సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించడాన్ని సూచించే పండుగగా సంప్రదాయ హిందూ సౌర క్యాలెండర్లో ప్రాధాన్యం పొందింది. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ఇదే కాలాన్ని పంటల పండుగలుగా కూడా జరుపుకుంటారు. తమిళనాడులో పొంగల్, అస్సాంలో మాఘ్ బిహు వంటి వేడుకలు ఈ కాలానికి ప్రత్యేకతను తీసుకొస్తాయి.
అహ్మదాబాద్లో 2027 అంతర్జాతీయ గాలిపటాల పండుగ జనవరి 10 నుంచి 14 వరకు సబర్మతి రివర్ఫ్రంట్లో నిర్వహించనున్నట్లు షెడ్యూల్ పేర్కొంటోంది. పండుగ సమయంలో వసతికి డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. ముందుగానే హోటల్ బుక్ చేసుకోవాలి. గాలిపటాలు ఎగురవేసేటప్పుడు పదునైన లేదా గాజు పూత ఉన్న దారాలను ఉపయోగించకుండా జాగ్రత్త పడాలి. ఇవి మనుషులకు, పక్షులకు తీవ్ర గాయాలు కలిగించవచ్చు.
శీతాకాల ప్రయాణానికి పండుగలే ప్రత్యేక ఆకర్షణ
నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు భారత్లో పర్యటించాలనుకునేవారికి ఈ ఐదు ఉత్సవాలు విభిన్న అనుభవాలను అందిస్తాయి. పుష్కర్లో రాజస్థానీ సంప్రదాయాలు, నాగాలాండ్లో గిరిజన సంస్కృతి, కోణార్క్లో శాస్త్రీయ నృత్యాలు, జైపూర్లో సాహిత్య చర్చలు, గుజరాత్లో గాలిపటాల సందడి.. ఇలా ఒక్కో పండుగ ఒక్కో ప్రత్యేక ప్రపంచాన్ని పరిచయం చేస్తుంది. ప్రయాణ తేదీలు, వసతి, రవాణా వివరాలను అధికారిక వనరులతో ముందుగానే నిర్ధారించుకుని ప్రణాళిక రూపొందించుకుంటే శీతాకాల సెలవులను మరింత సంతోషంగా గడపవచ్చు.