Speed Trains: గతంతో పోలిస్తే రైల్వే వ్యవస్థలో ఇప్పుడు మార్పులు జరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా రైళ్ల వేగం భారీగా పెరిగింది. భవిష్యత్తులో బుల్లెట్ రైలు రానుంది. కాగా ఇప్పటి వరకు భారత్లో అత్యంత వేగంగా వెళ్లే టాప్ 5 రైళ్ల గురించి ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
వేగవంతమైన రైళ్ల జాబితాలో వందే భారత్ ఎక్స్ప్రెస్ ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది. కొన్ని మార్గాల్లో ఈ రైలు గంటకు 160 కిలోమీటర్ల గరిష్ఠ వేగంతో నడుస్తోంది. ముఖ్యంగా ఢిల్లీ–ఆగ్రా మార్గంలోని తుగ్లకాబాద్–ఆగ్రా సెక్షన్లో ఈ వేగాన్ని అందుకుంటుంది. ట్రయల్స్ సమయంలో వందే భారత్ గంటకు 180 కిలోమీటర్ల వేగాన్ని కూడా అందుకుంది. రైలు సాంకేతికంగా గంటకు 183 కిలోమీటర్ల వరకు వెళ్లేలా రూపొందించారు. అయితే ప్రస్తుతం ట్రాక్, సిగ్నలింగ్ సామర్థ్యాలను బట్టి వాణిజ్య ప్రయాణ వేగాన్ని పరిమితం చేస్తున్నారు.
వందే భారత్లో ప్రత్యేక లోకోమోటివ్ ఉండదు. ఇది స్వయం చోదక రైలు. అంటే రైలులోని కోచ్లే ట్రాక్షన్ వ్యవస్థలో భాగంగా పనిచేస్తాయి. దీంతో స్టేషన్లో ఆగిన తర్వాత మళ్లీ త్వరగా వేగం పుంజుకుంటుంది. పాత తరహా రైళ్లతో పోలిస్తే తక్కువ స్టాపులు, వేగంగా యాక్సిలరేషన్ వంటివి ప్రయాణ సమయాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. అందుకే కేవలం గరిష్ఠ వేగం మాత్రమే కాకుండా, ఆ వేగాన్ని ఎంత సమర్థంగా ఉపయోగిస్తుందన్నది కూడా వందే భారత్ ప్రత్యేకతగా చెప్పొచ్చు.
25
నమో భారత్ – గంటకు 160 కి.మీ.
నమో భారత్ రైలు కూడా గంటకు 160 కిలోమీటర్ల వేగాన్ని అందుకుంటుంది. ఇది సాధారణ ఇండియన్ రైల్వేస్ ఎక్స్ప్రెస్ రైలు కాదు. రీజినల్ రాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ (RRTS)లో భాగం. ఢిల్లీ–మీరట్ కారిడార్ కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ఈ వ్యవస్థ వేగవంతమైన ప్రాంతీయ ప్రయాణాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ కారిడార్ సుమారు 82 కిలోమీటర్ల పొడవు ఉంటుంది. ముఖ్యంగా సాధారణ రైల్వే మార్గాలకు భిన్నంగా ప్రత్యేక ట్రాక్పై నడవడం వల్ల వేగాన్ని కొనసాగించడానికి ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుంది. లెవల్ క్రాసింగ్లు లేకపోవడం, ఇతర నెమ్మదైన రైళ్లతో ట్రాక్ పంచుకోకపోవడం వంటి అంశాలు ప్రయాణ వేగానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి. దీని సగటు వేగం సుమారు 90–100 కి.మీ.గా ఉంటుంది. ఢిల్లీ–మీరట్ ప్రయాణాన్ని వేగంగా పూర్తి చేయడం ఈ వ్యవస్థ ప్రధాన ఉద్దేశం. రోడ్డు మార్గంలో ట్రాఫిక్ పరిస్థితులపై ఆధారపడే ప్రయాణంతో పోలిస్తే రైలు ద్వారా ప్రయాణ సమయం గణనీయంగా తగ్గుతుంది. ఢిల్లీ–మీరట్ ప్రయాణం సుమారు 55 నిమిషాల్లో పూర్తయ్యేలా ఈ వ్యవస్థను రూపొందించారు.
35
గతిమాన్ ఎక్స్ప్రెస్ – గంటకు 160 కి.మీ.
భారతదేశంలో 160 కి.మీ. వేగంతో వాణిజ్యంగా నడిచిన తొలి రైళ్లలో గతిమాన్ ఎక్స్ప్రెస్ ఒకటి. 2016 ఏప్రిల్లో ఈ రైలు ప్రారంభమైనప్పుడు భారత రైల్వేలో ఇది ఒక కీలకమైన ముందడుగుగా నిలిచింది. ఢిల్లీ హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ నుంచి ఆగ్రా కాంట్ వరకు సుమారు 188 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని ఈ రైలు వేగంగా కవర్ చేస్తుంది. వందే భారత్ రాకతో గతిమాన్కు ఉన్న ప్రత్యేకత కొంత తగ్గినా, ఇది ఇప్పటికీ దేశంలోని వేగవంతమైన రైళ్లలో ఒకటిగా ఉంది. మంచి టైమ్టేబుల్, ఆన్బోర్డ్ క్యాటరింగ్ వంటి సౌకర్యాలు ఇందులో ఉన్నాయి. ఆగ్రా కాంట్ స్టేషన్ కూడా నగరంలోని ప్రముఖ ప్రాంతాలకు సులభంగా చేరుకునేలా ఉంటుంది. గతిమాన్ ఎక్స్ప్రెస్ భారత రైల్వేలో అధిక వేగంతో ప్రయాణించే రైళ్లకు ఒక కొత్త మార్గాన్ని చూపించింది. ఆ తర్వాత వచ్చిన ఆధునిక రైళ్లు మరింత మెరుగైన వేగం, సౌకర్యాలతో ప్రయాణికులకు అందుబాటులోకి వచ్చాయి.
న్యూఢిల్లీ–భోపాల్ శతాబ్ది ఎక్స్ప్రెస్ – గంటకు 150 కి.మీ.
గతిమాన్ ఎక్స్ప్రెస్ రాకముందు వేగవంతమైన రైళ్లలో శతాబ్ది ఎక్స్ప్రెస్కు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉండేది. న్యూఢిల్లీ–భోపాల్ శతాబ్ది ఎక్స్ప్రెస్ కొన్ని మార్గాల్లో గంటకు 150 కిలోమీటర్ల వరకు వేగంతో నడుస్తుంది. ముఖ్యంగా తుగ్లకాబాద్–ఆగ్రా సెక్షన్లో ఈ వేగాన్ని అందుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఢిల్లీ నుంచి మధ్యప్రదేశ్ వైపు పగటి సమయంలో ప్రయాణించాలనుకునే వారికి ఈ రైలు చాలా కాలంగా ఉపయోగకరంగా ఉంది. ఏసీ చైర్ కార్ సదుపాయం, భోజన సదుపాయం వంటి సేవలు ప్రయాణికులకు అందుబాటులో ఉంటాయి. వందే భారత్, గతిమాన్ వంటి రైళ్లు ఇప్పుడు ఎక్కువ వేగంతో నడుస్తున్నా.. శతాబ్ది ఎక్స్ప్రెస్ ప్రాధాన్యం మాత్రం తగ్గలేదు. దేశ రాజధాని ఢిల్లీని మధ్య భారతంలోని ముఖ్యమైన నగరాలతో కలపడంలో ఈ రైలు కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ఉద్యోగాలు, విద్య, వ్యాపార అవసరాల కోసం ఢిల్లీకి వెళ్లే ప్రయాణికులకు ఇది చాలాకాలంగా ఉపయోగపడుతోంది.
55
తేజస్ రాజధాని ఎక్స్ప్రెస్ – గంటకు 140 కి.మీ.
ముంబై–న్యూఢిల్లీ రాజధాని ఎక్స్ప్రెస్ భారత రైల్వేలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన రైళ్లలో ఒకటి. ముంబై–ఢిల్లీ మధ్య రాజధాని సేవలు 1972 నుంచి కొనసాగుతున్నాయి. ఆధునిక LHB కోచ్లు, ట్రాక్ మెరుగుదలలతో ప్రస్తుతం ఈ రైలు కొన్ని మార్గాల్లో గంటకు 140 కిలోమీటర్ల వరకు వేగాన్ని అందుకునేలా ఉంది. ముంబై నుంచి ఢిల్లీ వరకు సుమారు 1,384 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని ఈ రైలు కవర్ చేస్తుంది. మొత్తం ప్రయాణంలో సగటు వేగం సుమారు 90 కి.మీ.గా ఉంటుంది. ప్రీమియం సదుపాయాలు, భోజనం, సౌకర్యవంతమైన కోచ్లు వంటి అంశాలు దీని ప్రత్యేకత. అందుకే సుదూర ప్రయాణాల్లో వేగంతో పాటు సౌకర్యాన్ని కూడా కోరుకునే ప్రయాణికులు తేజస్ రాజధాని ఎక్స్ప్రెస్పై ఆసక్తి చూపిస్తుంటారు.
