AndhraPradesh: ఇక నుంచి విశాఖలో కూడా తృప్తి క్యాంటీన్లు...మహిళలకు మాత్రమే అవకాశం!

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తృప్తి క్యాంటీన్లు త్వరలో విశాఖపట్నంలో ప్రారంభం కానున్నాయి. మహిళలకు ఉపాధి కల్పించే ఈ క్యాంటీన్లలో బిర్యానీ వంటివి తక్కువ ధరకే లభించనున్నాయి

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెడుతున్న 'తృప్తి' క్యాంటీన్ ప్రాజెక్ట్ ఇప్పుడు విశాఖపట్నం నగరంలో కూడా మొదలు కాబోతున్నట్లు సమాచారం. ఇప్పటికే నెల్లూరులో విజయవంతంగా నడుస్తున్న ఈ స్కీమ్‌ను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరిన్ని నగరాలకు విస్తరించేందుకు సిద్ధమైంది. ముఖ్యంగా మధ్యతరగతి, పేద కుటుంబాల కోసం సరసమైన ధరకు మంచి భోజనం అందించాలన్నదే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. అయితే ఇదే సమయంలో డబ్బు చెల్లించగల వినియోగదారులకూ రుచికరమైన భోజనాన్ని అందించేందుకు ఈ క్యాంటీన్లు రూపుదిద్దుకున్నాయి.

క్యాంటీన్ కంటైనర్ స్టైల్‌లో…

విశాఖ నగరంలో జనసంచారం అధికంగా ఉండే ఐదు ప్రాంతాలను గ్రేటర్ విశాఖపట్నం మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఎంపిక చేసింది. ఆర్కే బీచ్, కేజీహెచ్, ద్వారకా బస్టాండ్, కూర్మన్నపాలెం ప్రాంతాల్లో తృప్తి క్యాంటీన్ల ఏర్పాటుకు రంగం రెడీ అవుతోంది. ప్రతి క్యాంటీన్ కంటైనర్ స్టైల్‌లో నిర్మించనున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. వీటిని మౌలికంగా డ్వాక్రా మహిళా సంఘాలు నిర్వహించనున్నాయి. 

‘సారా’తో ..

ఈ ప్రాజెక్టులో మహిళలకు ఉపాధి కల్పించడంతోపాటు వారు స్వయం ఉపాధి మార్గంలో అడుగులు వేయడానికి ఇది ఒక మంచి అవకాశంగా మారనుంది.ఈ క్యాంటీన్‌ల నిర్వహణలో 'సారా' అనే సంస్థతో ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యం ఉంది. క్యాంటీన్ ప్రారంభానికి సంబంధించి ఒక్కో మహిళ రూ.2.75 లక్షల పెట్టుబడి పెట్టాలి. నలుగురు కలిసి పనిచేస్తే మొత్తం రూ.11 లక్షల పెట్టుబడి అవసరం అవుతుంది. అదనంగా రూ.3.50 లక్షలు సారా సంస్థ నుంచి అందుతుంది. మహిళలకు బ్యాంకుల ద్వారా రుణాలు పొందే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. ఈ రుణాల సమన్వయ బాధ్యత జీవీఎంసీ తీసుకుంటోంది. క్యాంటీన్ నిర్మించేందుకు అవసరమైన స్థలాన్ని నగర పాలక సంస్థ ఉచితంగా కేటాయించనుంది. అంటే క్యాంటీన్ స్థలానికి అద్దె చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు.

చికెన్, మటన్ బిర్యానీ వంటివి…

తృప్తి క్యాంటీన్లలో అందించే ఆహారం విషయానికి వస్తే, టిఫిన్లతోపాటు చికెన్, మటన్ బిర్యానీ వంటివి కూడా తక్కువ ధరకే లభ్యం కానున్నాయి. అయితే ప్రస్తుతం ధరలపై స్పష్టత లేదు. త్వరలోనే వాటికి సంబంధించిన మార్గదర్శకాలు విడుదల చేయనున్నారు. ధరలు సామాన్యుల ఆదాయానికి తగ్గట్టుగా ఉండేలా ప్లాన్ చేస్తున్నట్లు సమాచారం.

ప్రస్తుతం కొన్ని ప్రాంతాల్లో క్యాంటీన్ స్థలాల ఎంపికపై వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు, ఆర్కే బీచ్ ప్రాంతంలో సందర్శకులు తృప్తి క్యాంటీన్‌ను ఉపయోగించరన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అదే విధంగా, కేజీహెచ్ దగ్గర ఇప్పటికే అన్న క్యాంటీన్ ఉండటంతో కొత్త క్యాంటీన్‌ను వేరే చోట ఏర్పాటు చేయాలన్న సూచనలు వినిపిస్తున్నాయి. అలాగే కూర్మన్నపాలెం ప్రాంతంలో రెండు క్యాంటీన్ల అవసరం లేదని కొంతమంది అంటున్నారు.

వాస్తవానికి ఈ క్యాంటీన్ పథకం నెల్లూరులో మంచి స్పందన పొందింది. ఇప్పుడు అదే మోడల్‌ను విజయవాడ, విశాఖపట్నం వంటి నగరాలకు విస్తరించేందుకు అధికారులు చర్యలు చేపడుతున్నారు. ఈ స్కీమ్ ద్వారా ప్రభుత్వం రెండు ముఖ్యమైన లక్ష్యాలను చేరుకోవాలని చూస్తోంది. మొదటిది, ప్రజలకు తక్కువ ధరకే మంచి ఆహారం అందించడం. రెండోది, మహిళలకు స్వయం ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడం.

తృప్తి క్యాంటీన్‌ల ప్రత్యేకత ఏంటంటే, ఇవి పూర్తిగా మహిళల ఆధ్వర్యంలో నడుస్తాయన్నది. వారు స్వంతంగా పెట్టుబడి పెడతారు, బ్యాంకు రుణం పొందుతారు, క్యాంటీన్ నిర్వహణ బాధ్యతల్ని చేపడతారు. ఈ విధంగా ఒక సామాజిక అభివృద్ధి మోడల్‌ను ప్రభుత్వం ప్రజలతో కలిసి నిర్మిస్తోంది.

ఇక భవిష్యత్తులో ఈ క్యాంటీన్లు మరిన్ని నగరాలకు విస్తరించే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే విజయవాడతోపాటు ఇతర నగరాలకూ ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నారు. తృప్తి క్యాంటీన్ల ఏర్పాటు పూర్తయ్యాక, వాటి పనితీరుపై సమీక్షలు చేసి అవసరమైన మార్పులు చేసేందుకు అధికారులు సిద్ధంగా ఉన్నారు.

ఇకపోతే, తృప్తి క్యాంటీన్లలో ఉపయోగించే పదార్థాల నాణ్యత, వంటగదిలో నిర్వహణ, శుభ్రత వంటి అంశాల పర్యవేక్షణకు ప్రత్యేక కమిటీలు ఏర్పాటు చేయనున్నట్టు తెలుస్తోంది. అలాగే క్యాంటీన్‌లకు రోజువారీ ఆహార సరఫరా వ్యవస్థను సమర్థవంతంగా నిర్వహించేందుకు సెంట్రల్ కిచెన్ లాంటి విధానాలను కూడా పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం.

ఈ తరహా ప్రాజెక్టులు ప్రజల అవసరాలను తీర్చడమే కాకుండా, సామాజికంగా మహిళల ఆర్థిక స్వావలంబనను ప్రోత్సహించేందుకు మార్గం చూపుతాయి. తృప్తి క్యాంటీన్లు ప్రజల ఆదరణను పొందితే, ఇదే మోడల్‌ను రాష్ట్రవ్యాప్తంగా మరిన్ని జిల్లాల్లో అమలు చేసే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం ఇప్పటికే దీనిపై కార్యాచరణ రూపొందించడం ప్రారంభించినట్టు సమాచారం.

వాస్తవానికి ఇదే తరహా అన్న క్యాంటీన్‌లు గతంలో ప్రారంభమైనా, అవి పూర్తిగా ఉచితం కావడంతో నిర్వహణ భారం ప్రభుత్వంపై పడింది. కానీ తృప్తి క్యాంటీన్లు వాణిజ్యరంగ భాగస్వామ్యంతో నడుస్తుండటం వల్ల దీర్ఘకాలికంగా కొనసాగే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నట్టు అధికారులు భావిస్తున్నారు.

ఈ క్యాంటీన్ల ప్రారంభ తేదీలు త్వరలో ప్రకటించే అవకాశం ఉంది. అన్ని ఏర్పాట్లు పూర్తయిన తర్వాత ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురాబోతున్నారు. అయితే దీనికి సంబంధించిన సమగ్ర మార్గదర్శకాలు, ధరల జాబితా, నిర్వహణ విధానం వంటి విషయాలపై ప్రభుత్వం త్వరలో ప్రకటన చేస్తుంది.

మొత్తానికి తృప్తి క్యాంటీన్లు విశాఖపట్నం నగరంలో ఒక కొత్త ఆహార సంస్కృతికి నాంది పలకబోతున్నాయి. రుచికరమైన భోజనం, సరసమైన ధర, మహిళల స్వయం ఉపాధికి అవకాశం కలిగించే ఈ క్యాంటీన్లు ప్రజల నుంచి ఎంత స్పందన పొందతాయో వేచి చూడాలి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండే, ఆరోగ్యకరమైన, రుచికరమైన ఆహారాన్ని తక్కువ ధరకే అందించాలన్న లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం తాజాగా మరో కొత్త ప్రయత్నం ప్రారంభించింది. ఇప్పటికే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అన్న క్యాంటీన్ల ద్వారా ఉచిత భోజనం అందిస్తున్న ప్రభుత్వం ఇప్పుడు డబ్బులు చెల్లించి తినగలిగే వారికి కూడా మంచి ఆహారాన్ని అందించాలనే ఉద్దేశంతో ‘తృప్తి క్యాంటీన్లు’ అనే కొత్త కాన్సెప్ట్‌ను తీసుకొచ్చింది.

తృప్తి క్యాంటీన్‌ల ఏర్పాటుకు సంబంధించి మహిళలకు బ్యాంకుల ద్వారా రుణాలు పొందేందుకు జీవీఎంసీ అధికారులు కృషి చేస్తున్నారు. బ్యాంకులు రుణాలు మంజూరు చేయడం ద్వారా మహిళలు తమ స్వంత ఉపాధిని నెలకొల్పుకునే అవకాశాన్ని పొందుతారు. ఇది కేవలం తక్కువ ధర భోజనం అందించడమే కాదు, సమాజంలోని మహిళలకు ఆర్థిక స్వావలంబన కల్పించే దిశగా పెద్ద అడుగుగా కూడా నిలుస్తోంది.

ఈ ప్రాజెక్టు పర్యావరణహితంగా ఉండేలా కూడా చూస్తున్నారు. క్యాంటీన్ల వంట ఇంటిని విద్యుత్ ఆధారిత పద్ధతిలో నడిపించనున్నారు. కొన్ని చోట్ల సోలార్ పవర్‌ను కూడా వినియోగించనున్నారు. దీనివల్ల కాలుష్యం తగ్గడం తో పాటు విద్యుత్ ఖర్చులు కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంది.

వివిధ క్యాంటీన్లను నెలవారీ టర్నోవర్, నికర లాభం వంటి పాయింట్లతో పరిశీలించినప్పుడు, ఒక్కో తృప్తి క్యాంటీన్ నెలకు సుమారు 6.5 లక్షల టర్నోవర్ సాధించగలుగుతుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇందులో నుండి వ్యయాలను తీసిన తర్వాత సుమారు 2.5 లక్షల లాభం వచ్చే అవకాశం ఉందని పరిశీలనల ద్వారా తెలుస్తోంది. ఇది నలుగురు మహిళల ఆదాయంగా చక్కగా పంపిణీ చేయవచ్చు.

తాజాగా విడుదలైన సమాచారం ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మొత్తం మీద 700 తృప్తి క్యాంటీన్లు ఏర్పాటు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. వీటితో పాటు 3,000 మహిళల పారిశ్రామికవేత్తలుగా ఎదిగే అవకాశాన్ని కల్పించాలనేది ఉద్దేశ్యం. అంటే ఇది ఒక సామాజిక మార్పు దిశగా ముందుకు తీసుకెళ్లే ప్రణాళికగా చెప్పవచ్చు.

తృప్తి క్యాంటీన్లలో అన్ని వర్గాల ప్రజలకు రుచి, నాణ్యతతో కూడిన భోజనం అందుబాటులోకి రానుండగా, డ్వాక్రా మహిళల జీవితాల్లో నూతన ఆశలు రాజుకుంటున్నాయి. మరికొద్ది రోజులలోనే విశాఖపట్నంలో మొదటి విడత క్యాంటీన్లు ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉండగా, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఈ పథకం మరింతగా విస్తరించనుంది.