Telangana: విభజన తర్వాత కూడా తెలుగు రాష్ట్రాలను వీడని సమస్యలు !
సారాంశం
Telangana: ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన జరిగి దాదాపు ఎనిమిదేండ్లు గడుస్తున్నా.. రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఏపీ, తెలంగాణలను సమస్యలు వీడటం లేదు. ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014లో కేంద్రం రెండు రాష్ట్రాలకు ఇచ్చిన హామీలను నెరవేర్చకపోవడంతో విభజన అనంతర సమస్యలు మరింత క్లిష్టంగా మారాయి.
Telangana: ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన జరిగి దాదాపు ఎనిమిదేండ్లు గడుస్తున్నా.. రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఏపీ, తెలంగాణలను సమస్యలు వీడటం లేదు. ఇప్పటికీ ఆస్తులు, అప్పులు, వివిధ సంస్థల విభజనలో రెండు రాష్ట్రాల సమస్యలకు ముగింపు కనిపించడం లేదు. ఇరు రాష్ట్రాలు పరస్పరం ఆమోదయోగ్యమైన పరిష్కారాన్ని సాధించడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా విఫలమైంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014లో కేంద్రం రెండు రాష్ట్రాలకు ఇచ్చిన హామీలను నెరవేర్చకపోవడంతో విభజన అనంతర సమస్యలు మరింత క్లిష్టంగా మారాయి. ఈ సమస్యలను పరిష్కరించడానికి తన తాజా ప్రయత్నంలో , కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఫిబ్రవరి 8న ఇరు రాష్ట్రాల మధ్య కొనసాగుతున్న సమస్యల పరిష్కారం, ఉత్పన్నమయ్యే ద్వైపాక్షిక సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ఆచరణాత్మక మార్గాలను సిఫార్సు చేయడానికి జాయింట్ సెక్రటరీ అధ్యక్షతన వివాద పరిష్కార ఉపసంఘాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఫిబ్రవరి 17న జరిగిన ఈ కొత్త ప్యానెల్ తొలి సమావేశంలో చర్చించిన అంశాలే అంతకుముందు చర్చకు వచ్చాయి. రాష్ట్రాలు తమ మునుపటి వైఖరిని పునరుద్ఘాటించాయని చర్చల సారాంశం పేర్కొంటోంది.
పెండింగ్లో ఉన్న ద్వైపాక్షిక సమస్యలపై ఇరు రాష్ట్రాలు తమ తమ వైఖరికి కట్టుబడి ఉన్నందున గత నెలలో కేంద్ర హోం కార్యదర్శి అజయ్ భల్లా.. రెండు రాష్ట్రాల ప్రధాన కార్యదర్శులు, ఇతర ఉన్నతాధికారులతో సమావేశమైన సంగతి తెలిసిందే. తెలంగాణ విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థల ద్వారా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ జనరేషన్ కార్పొరేషన్ (AP GENCO)కి విద్యుత్ బకాయిల చెల్లింపు, షెడ్యూల్ IX, X సంస్థల విభజన, ఆంధ్ర భవన్, సింగరేణి కాలరీస్ ఆస్తులను పంచుకోవడం వంటివి తెలుగు రాష్ట్రాల మధ్య పెండింగ్లో ఉన్న కొన్ని ప్రధాన సమస్యలు. ఫిబ్రవరి 17న జరిగిన సమావేశంలో వీటిలో కొన్ని అంశాలు చర్చకు వచ్చాయి. స్టాండలోన్ సెటిల్మెంట్గా టీఎస్ జెన్కో చెల్లించాల్సిన రూ.3442 కోట్లను సెటిల్మెంట్ చేయాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ కేంద్రాన్ని అభ్యర్థించగా, బకాయిలు చెల్లించాల్సింది ఆంధ్రప్రదేశ్ అని తెలంగాణ వాదించింది. ఏపీ జెన్కోకు చెల్లించాల్సిన బకాయిలను సెట్ చేసిన తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి తెలంగాణ విద్యుత్తు సంస్థలకు రావాల్సిన మొత్తం బకాయిలు రూ.12,532 కోట్లుగా తెలంగాణ పేర్కొంది.
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత ఏపీ జెన్కో అకస్మాత్తుగా విద్యుత్ సరఫరాను నిలిపివేసిందని, దీంతో తెలంగాణ మార్కెట్లో అధిక ధరలకు విద్యుత్ను కొనుగోలు చేయాల్సి వచ్చిందని తెలంగాణ ప్రభుత్వం పేర్కొంది. సిలేరు జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ నుండి తెలంగాణ తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన హైడల్ పవర్ను కోల్పోయింది, దీని కారణంగా TS డిస్కమ్లు అధిక ఖర్చుతో కూడిన విద్యుత్ను కొనుగోలు చేయాల్సి వచ్చింది.. తత్ఫలితంగా భారీ ఆర్థిక వ్యయాలను భరించవలసి వచ్చింది. అనంతపురం, కర్నూలు జిల్లాల రుణ సేవలకు సంబంధించిన అన్ని బకాయిలు మరియు థర్మల్ విద్యుత్ కొనుగోలు కారణంగా అయ్యే ఖర్చులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, వాస్తవానికి తెలంగాణ వినియోగాలు రూ. 12,532 కోట్ల నికర మొత్తాన్ని అందుకోవాలి. తమ వాదనలను పట్టించుకోకుండా ఏపీ జెన్కో హైకోర్టులో కేసు వేసిందని తెలంగాణ కూడా కేంద్రానికి తెలిపింది. కోర్టు కేసును ఏపీ జెన్కో ఉపసంహరించుకుంటే ఏపీ పవర్ యుటిలిటీస్, టీఎస్ పవర్ యుటిలిటీల మధ్య పరస్పర ఒప్పందం ద్వారా వివాద పరిష్కారానికి సిద్ధంగా ఉన్నామని తెలంగాణ తెలిపింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ ఫైనాన్షియల్ కార్పొరేషన్ (ఎపిఎస్ఎఫ్సి) విభజన అంశంపై, ఆంధ్రప్రదేశ్ దాఖలు చేసిన కోర్టు కేసులను ఉపసంహరించుకోకపోతే, పురోగతి సాధించలేమని తెలంగాణ మరోసారి పేర్కొంది. తెలంగాణ ప్రతినిధులు లేని చోట బోర్డు ఆమోదించిన తీర్మానం బలంతో తెలంగాణ ఆమోదం లేకుండానే ఏపీఎస్ఎఫ్సీ విభజన ప్రతిపాదనలను ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏకపక్షంగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపి ఆమోదం తెలిపిందని కేంద్రానికి తెలిపింది. మే, 2016లో, తెలంగాణకు సమాన ప్రాతినిధ్యం ఉండేలా APSFC బోర్డును పునర్నిర్మించాలని తెలంగాణ కేంద్రాన్ని కోరింది. అభ్యర్థన ఇంకా పెండింగ్లో ఉంది. ఏపీఎస్ఎఫ్సీ విభజన పథకాన్ని ఆమోదించవద్దని కేంద్రాన్ని కోరింది. పన్నుల వ్యవహారాల్లో క్రమరాహిత్యాల తొలగింపుపై, ఏడున్నరేళ్ల తర్వాత ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 సవరణను చేపట్టాల్సిన అవసరం లేదని తెలంగాణ పునరుద్ఘాటించింది. ఇది అంతులేని వ్యాజ్యానికి తలుపులు తెరుస్తుంది. పరిష్కరించబడిన విషయాలను మరింత క్లిష్టతరం చేస్తుంది. సవరణ సాధ్యం కాని పక్షంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం నష్టాన్ని భర్తీ చేయవచ్చని ఆంధ్రపదేశ్ ప్రతిపాదించింది.