
అర్నబ్ తుపాను ప్రభావమో లేక సాధారణంగానే చలికాలం ఉష్ణోగ్రతలు పడిపోవడం కారణమో తెలియదుగానీ తెలంగాణలో ప్రస్తుతం చలి చంపేస్తోంది. దసరా పండగవరకు సాధారణ ఉష్ణోగ్రతలే నమోదయ్యాయి… ఆ తర్వాతే అసలుసిసలైన చలికాలం మొదలయ్యింది. ఆశ్చర్యకరంగా పల్లెల్లో కాకుండా హైదరాబాద్ మహానగరంలో చలి తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంది.
హైదరాబాద్ శివారులోని పటాన్చెరు (ICRISAT ప్రాంతంలో) ఇవాళ (అక్టోబర్ 26, సోమవారం) ఉదయం అత్యల్పంగా 13 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత నమోదయ్యింది. ఇక రాజేంద్రనగర్లో 15, హకీంపేటలో 19.5, బేగంపేటలోని ప్రధాన వాతావరణ కేంద్రంలో 19.6 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యాయి. జిల్లాల విషయానికి వస్తే ఆదిలాబాద్లో 14.7, మెదక్లో 15.3 డిగ్రీల అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యాయి. అంటే రాష్ట్రంలో అతి తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదైన ప్రాంతాల్లో హైదరాబాద్ ముందుంది.
ప్రస్తుతం హైదరాబాద్లో చలి చంపేస్తోంది. రాత్రుళ్లు, తెల్లవారుజామున ఇళ్లలోంచి బయటకు రావాలంటేనే ప్రజలు జంకుతున్నారు. ఇలాంటి సమయంలో నగరంలో అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే ప్రాంతాలు అంటే అత్యధికంగా చలి ఉండే ప్రాంతాలేవో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
హైదరాబాద్లో అన్ని ప్రాంతాల్లోనూ ఒకే రకమైన వాతావరణం ఉండదు. ముఖ్యంగా నగర శివార్లు, పచ్చదనం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలు, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో రాత్రి వేళల్లో ఉష్ణోగ్రతలు వేగంగా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. పటాన్చెరు, అమీన్పూర్, బీహెచ్ఈఎల్, గచ్చిబౌలి పరిసరాలు, హైదరాబాద్ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం ప్రాంతం, రాజేంద్రనగర్, మౌలాలి వంటి ప్రాంతాల్లో చలికాలంలో చల్లదనం ఎక్కువగా ఉంటుంది… అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతలు ఉంటాయి.
హైదరాబాద్లో అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే ప్రాంతాల్లో పటాన్చెరు తరచుగా కనిపిస్తుంది. నగరానికి పశ్చిమాన ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో పారిశ్రామిక సంస్థలతో పాటు వ్యవసాయ భూములు, చెట్లు, విస్తారమైన ఖాళీ స్థలాలు కూడా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఇక్రిశాట్ పరిసరాల్లో తెల్లవారుజామున చలి ఎక్కువగా ఉంటుంది.
అక్టోబర్ 26న భారత వాతావరణ శాఖకు చెందిన పటాన్చెరు కేంద్రంలో 13 డిగ్రీల కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత నమోదైంది. ఇది సాధారణం కంటే 5 డిగ్రీలు తక్కువ. అందువల్ల ఉదయం వేళల్లో ఈ ప్రాంతంలో చలి తీవ్రత స్పష్టంగా కనిపించింది.
పటాన్చెరుకు సమీపంలోని అమీన్పూర్, బీహెచ్ఈఎల్ ప్రాంతాల్లోనూ అక్టోబర్ 26 ఉదయం చల్లని వాతావరణం నమోదైంది. TSDPS గణాంకాల ప్రకారం అమీన్పూర్లో 14.9 డిగ్రీలు, బీహెచ్ఈఎల్ పరిసరాల్లో 15.1 డిగ్రీల కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యాయి. ఇలా చలికాలంలో ఈ ప్రాంతాల్లో అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవుతుంటాయి.
గచ్చిబౌలిలోని హైదరాబాద్ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం (HCU) పరిసరాల్లో పచ్చదనం, చెట్లు, కొండ ప్రాంతాలు, విస్తారమైన బహిరంగ ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల నగరంలోని రద్దీ ప్రాంతాలతో పోలిస్తే ఇక్కడ వాతావరణ పరిస్థితులు భిన్నంగా ఉండవచ్చు. తీవ్రమైన చలిగాలులు (Cold waves) వీచినప్పుడు ఇక్కడ ఉష్ణోగ్రతలు ఒక్కోసారి 6.3°C నుండి 7.2°C వరకు పడిపోతాయి.
రాత్రి సమయంలో ఆకాశం నిర్మలంగా ఉన్నప్పుడు భూమి తనలోని వేడిని వేగంగా కోల్పోతుంది. దీనివల్ల తెల్లవారుజామున ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గుతాయి. హెచ్సీయూ, శేరిలింగంపల్లి పరిసరాల్లో చలికాలంలో ఈ ప్రభావం కనిపించవచ్చు.
రాజేంద్రనగర్లో వ్యవసాయ భూములు, విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణాలు, పచ్చని ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడి బహిరంగ వాతావరణం కారణంగా రాత్రి, తెల్లవారుజామున చల్లదనం ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు. శీతాకాలంలో ఇక్కడ సాధారణంగా 8°C నుండి 10°C వరకు ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవుతుంటాయి.
హైదరాబాద్ తూర్పు, ఉత్తర శివారు ప్రాంతాల్లోని మౌలాలి, షామీర్పేట వంటి ప్రాంతాల్లోనూ చలికాలంలో కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గే సందర్భాలు ఉంటాయి. కొండలు, ఖాళీ స్థలాలు, పచ్చదనం ఉన్న ప్రాంతాల్లో రాత్రివేళల్లో చల్లదనం ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు. ఈ ప్రాంతంలో కూడా చలి తీవ్రత (సుమారు 7°C - 9°C) ఎక్కువగా ఉంటుంది.
చలి ఎక్కువగా ఉండే శివారు ప్రాంతాలకు భిన్నంగా ఖైరతాబాద్, అబిడ్స్, కోఠి, అంబర్పేట, చార్మినార్ వంటి రద్దీ ప్రాంతాల్లో పగటిపూట వేడి ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు. ఇక్కడ కాంక్రీట్ భవనాలు, తారు రహదారులు, వాహనాల రద్దీ ఎక్కువగా ఉండటంతో సూర్యరశ్మి ద్వారా గ్రహించిన వేడి రాత్రి వరకు నిల్వ ఉండే అవకాశం ఉంది. దీనినే పట్టణ ఉష్ణద్వీప ప్రభావం (Urban Heat Island Effect) అంటారు.
అయితే ఈ ప్రాంతాలన్నీ ఎప్పుడూ నగరంలో అత్యంత వేడిగా ఉంటాయని చెప్పలేం. పగటి ఉష్ణోగ్రతలు, రాత్రి కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు. అలాగే పచ్చదనం, భవనాల నిర్మాణం, గాలి ప్రసరణ వంటి అంశాలు కూడా స్థానిక వాతావరణాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.
హైదరాబాద్లో సాధారణంగా నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు చలికాలం ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. డిసెంబర్, జనవరి నెలల్లో కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు మరింత తగ్గే సందర్భాలు ఉంటాయి. అయితే వాతావరణ పరిస్థితులను బట్టి అక్టోబర్ చివరి నుంచే చల్లని ఉదయాలు మొదలవుతాయి.
చలికాలంలో పగటిపూట ఎండ కారణంగా ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగినా, సాయంత్రం తర్వాత వేగంగా చల్లబడవచ్చు. అందువల్ల ఉదయం, రాత్రి వేళల్లో చలి ఎక్కువగా అనిపిస్తుంది. నగర శివార్లలో ఈ తేడా మరింత స్పష్టంగా కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది.
హైదరాబాద్లో అక్టోబర్ చివరి వారంలోనే ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గడానికి ప్రధానంగా రాత్రి వేళల్లో భూమి వేగంగా చల్లబడటం, ఆకాశంలో మేఘాలు తక్కువగా ఉండటం, గాలుల దిశ వంటి అంశాలు కారణమవుతాయి. పగటిపూట సూర్యరశ్మి వల్ల వేడెక్కిన భూమి రాత్రి సమయంలో ఆ వేడిని వాతావరణంలోకి విడుదల చేస్తుంది. ఆకాశం నిర్మలంగా ఉంటే ఈ ప్రక్రియ వేగంగా జరిగి తెల్లవారుజామున ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గుతాయి.
బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడే వాతావరణ వ్యవస్థలు కూడా తెలంగాణలో మేఘాల కదలికలు, వర్షాలు, గాలుల పరిస్థితులను ప్రభావితం చేయవచ్చు. అయితే ప్రస్తుతం హైదరాబాద్లో నమోదవుతున్న చలికి అర్నబ్ తుపానే కారణమని వాతావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
అక్టోబర్ చివరి వారంలో పటాన్చెరు, అమీన్పూర్, రాజేంద్రనగర్ వంటి ప్రాంతాల్లో కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గడం నగరవాసుల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. నగరంలోని అన్ని ప్రాంతాల్లో ఒకే స్థాయి చలి ఉండకపోవడానికి స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులు, పచ్చదనం, భవనాల సాంద్రత వంటి అంశాలు కారణమవుతాయి.
అయితే రాబోయే రోజుల్లో చలి మరింత పెరుగుతుందా లేదా అనేది గాలుల దిశ, మేఘాల కదలికలు, వర్షాల పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల ఒకరోజు నమోదైన కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలను బట్టి మొత్తం చలికాలం తీవ్రతను అంచనా వేయడం కంటే, IMD తాజా వాతావరణ రిపోర్ట్స్ ను పరిశీలించడం మంచిది.