తెలంగాణ‌లో అధికారంలోకి రాబోయేది ఎవ‌రో తేల్చే ఎన్నిక‌.. సెమీ ఫైన‌ల్‌కి సిద్ధ‌మ‌వుతోన్న పార్టీలు

Khairatabad by election: ఖైరతాబాద్‌ ఉప ఎన్నిక చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఎమ్మెల్యే దానం నాగేందర్‌పై అనర్హత వేటు ఖరారు కావడంతో ఈ స్థానానికి ఉప ఎన్నిక అనివార్యమైంది. దీంతో వ‌చ్చే అసెంబ్లీ ఎన్నిక‌ల‌కు ఖైర‌తాబాద్ ఉప ఎన్నిక సెమీ ఫైన‌ల్‌గా భావిస్తున్నారు.

దానం నాగేందర్‌పై అనర్హత ఎందుకు పడింది?

తెలంగాణ హైకోర్టు 2026 సెప్టెంబర్‌ 18న దానం నాగేందర్‌ను అనర్హుడిగా ప్రకటించగా, సెప్టెంబర్‌ 24న సుప్రీంకోర్టు కూడా ఆ తీర్పులో జోక్యం చేసుకోవడానికి నిరాకరించింది. దీంతో ఖైరతాబాద్‌ స్థానం ఖాళీగా మారిన విషయం స్పష్టమైంది. అనంతరం అసెంబ్లీ కార్యదర్శి సెప్టెంబర్‌ 26న గెజిట్‌ నోటిఫికేషన్‌ జారీ చేసి, 2024 ఏప్రిల్‌ 23 నుంచే స్థానం ఖాళీగా ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు. ఈ పరిణామంతో కాంగ్రెస్‌, బీఆర్‌ఎస్‌, బీజేపీలకు ఖైరతాబాద్‌ కీలక రాజకీయ పరీక్షగా మారింది. 2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బీఆర్‌ఎస్‌ తరఫున దానం నాగేందర్‌ 67,368 ఓట్లు సాధించి 22,010 ఓట్ల ఆధిక్యంతో గెలిచారు. కాంగ్రెస్‌ అభ్యర్థి పి. విజయారెడ్డికి 45,358, బీజేపీ అభ్యర్థి చింతల రామచంద్రారెడ్డికి 38,094 ఓట్లు వచ్చాయి. దీంతో మూడు పార్టీల మధ్య పోటీకి ఇప్పటికే బలమైన నేపథ్యం ఉంది.

అయితే 2023లో బీఆర్‌ఎస్‌ టికెట్‌పై ఖైరతాబాద్‌ నుంచి గెలిచిన దానం నాగేందర్‌ 2024లో కాంగ్రెస్‌లో చేరారు. ఆ తర్వాత సికింద్రాబాద్‌ లోక్‌సభ స్థానం నుంచి కాంగ్రెస్‌ అభ్యర్థిగా పోటీ చేశారు. ఒక పార్టీకి చెందిన వ్య‌క్తి ఎమ్మెల్యేగా కొనసాగుతూ మరో పార్టీ అభ్యర్థిగా లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడం రాజ్యాంగంలోని పదో షెడ్యూల్‌లోని పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక నిబంధనల పరిధిలోకి వస్తుందని హైకోర్టు తేల్చింది. ఈ నేపథ్యంలో దానం నాగేందర్‌ సభ్యత్వాన్ని 2024 ఏప్రిల్‌ 23 నుంచి రద్దు చేసింది.

అసెంబ్లీ స్పీకర్‌ గతంలో అనర్హత పిటిషన్లను తిరస్కరించగా, ఆ నిర్ణయాన్ని సవాలు చేస్తూ బీఆర్‌ఎస్‌, బీజేపీ నేతలు హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. హైకోర్టు స్పీకర్‌ నిర్ణయాన్ని పక్కనపెట్టి దానం నాగేందర్‌పై అనర్హత వేటు వేసింది. దీనిని సుప్రీంకోర్టులో ఆయన సవాలు చేసినప్పటికీ, 2026 సెప్టెంబర్‌ 24న అత్యున్నత న్యాయస్థానం కూడా హైకోర్టు తీర్పులో జోక్యం చేసుకోలేదు. దీంతో ఉప ఎన్నికకు న్యాయపరమైన అడ్డంకి తొలగినట్లైంది.

మూడు పార్టీలకు ప్రతిష్ఠాత్మకం

ఖైరతాబాద్‌ ఫలితం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అధికార మార్పును నిర్ణయించే ఎన్నిక కాకపోయినా.. హైదరాబాద్‌లో మూడు ప్రధాన పార్టీల బలాబలాలను అంచనా వేసేందుకు అవకాశం కల్పించే పోటీగా మారింది. కాంగ్రెస్‌ అధికారంలో ఉండటంతో ప్రభుత్వ పనితీరును ప్రజలు ఎలా చూస్తున్నారన్న అంశం ప్రచారంలో ప్రాధాన్యం పొందే అవకాశం ఉంది. బీఆర్‌ఎస్‌ మాత్రం గత ఎన్నికల్లో గెలిచిన స్థానాన్ని తిరిగి దక్కించుకోవడంతో పాటు, నగరంలో తనకు ఉన్న ఓటు బేస్‌ను నిరూపించుకోవాలని చూస్తోంది. బీజేపీకి కూడా గతంలో ఈ నియోజకవర్గంలో గణనీయమైన ఓటు వాటా ఉండటంతో తన స్థాయిని మరింత పెంచుకునే అవకాశం కోసం ప్రయత్నించనుంది.

అందుకే వచ్చే అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు దీన్ని ‘సెమీఫైనల్‌’గా మూడు పార్టీలూ భావిస్తున్నాయనే రాజకీయ చర్చ మొదలైంది. అయితే తెలంగాణ అసెంబ్లీ ప్రస్తుత కాలపరిమితి 2028 డిసెంబర్‌ 8 వరకు ఉంది. అంటే సాధారణ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ఇంకా ఎక్కువ‌ సమయం ఉంది. అందువల్ల ఖైరతాబాద్‌ ఉప ఎన్నికలో వచ్చే ఫలితాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని 2028 అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాన్ని ఇప్పుడే అంచనా వేయడం మాత్రం సరైనది కాదు.

అభ్యర్థులు, స్థానిక అంశాలే అసలు పరీక్ష

ఖైరతాబాద్‌లో అభ్యర్థుల ఎంపిక కీలకంగా మారనుంది. కాంగ్రెస్‌ నుంచి దానం నాగేందర్‌ మళ్లీ పోటీ చేస్తారా అన్నది ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది. దానం స్వయంగా ఉప ఎన్నిక జరిగితే పోటీకి సిద్ధమని ప్రకటించారు. అయితే ఆయన ఏ పార్టీ నుంచి బరిలో ఉంటారనే అంశంపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. బీఆర్‌ఎస్‌లో పలువురి పేర్లు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. మాజీ మంత్రి తలసాని శ్రీనివాస్‌ యాదవ్‌ కుమారుడు సాయికిరణ్‌, మన్నె కవితారెడ్డి, మన్నె గోవర్ధన్‌రెడ్డి తదితరుల పేర్లు వినిపిస్తున్నాయి. మాజీ ఎమ్మెల్యే విష్ణువర్ధన్‌రెడ్డి పేరు కూడా చర్చలో ఉంది. బీజేపీ నుంచి మాజీ ఎమ్మెల్యే చింతల రామచంద్రారెడ్డితో పాటు మరికొందరు నేతలు టికెట్‌ కోసం ప్రయత్నిస్తున్నట్లు ప్రచారం జరుగుతోంది.

అయితే అభ్యర్థుల పేర్లకంటే స్థానిక సమస్యలు, బస్తీ ప్రాంతాల్లోని ఓటర్ల స్పందన, సంక్షేమ పథకాల అమలు, ప్రభుత్వంపై ప్రజల అభిప్రాయం, నగర అభివృద్ధి వంటి అంశాలు ప్రచారంలో కీలకం కావచ్చు. 2023లో మూడు ప్రధాన పార్టీల మధ్య ఓట్లలో గణనీయమైన తేడా ఉన్నప్పటికీ, ఉప ఎన్నికలో పరిస్థితులు పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండొచ్చు. అభ్యర్థి వ్యక్తిగత పరిచయం, పార్టీ యంత్రాంగం, ప్రచార వ్యూహం, పోలింగ్‌ రోజు ఓటింగ్‌ శాతం వంటి అంశాలు ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేయగలవు.

ఓటర్ల జాబితా సవరణతో కొత్త లెక్కలు

ఖైరతాబాద్‌ ఉప ఎన్నికకు మరో ప్రత్యేకత ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియ (SIR). నియోజకవర్గంలో ఓటర్ల జాబితాపై చేపట్టిన ప్రత్యేక సవరణతో పాత లెక్కలు మారే అవకాశం ఉంది. అందుబాటులో ఉన్న వివరాల ప్రకారం 2026 జూన్‌ 10 నాటికి నియోజకవర్గంలో 2,93,667 మంది ఓటర్లు ఉన్నారు. సవరణ ప్రక్రియలో ఏఎస్‌డీడీ కేటగిరీ కింద అబ్సెంట్‌, షిఫ్ట్‌డ్‌, డెత్‌, డూప్లికేట్‌ ఓట్లను పరిశీలించారు. మొత్తం ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత తుది ఓటర్ల సంఖ్యపై స్పష్టత రానుంది.

ఈ మార్పులు ఉప ఎన్నికలో రాజకీయ పార్టీల వ్యూహాలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా బస్తీలు, అపార్ట్‌మెంట్‌ ప్రాంతాలు, పాత ఓటర్లు, కొత్తగా చేరిన ఓటర్లు వంటి వర్గాలపై పార్టీలు ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాల్సి ఉంటుంది. ఓటర్ల జాబితాలో మార్పులు జరిగే సమయంలో ప్రచార బృందాలు తమకు అనుకూలంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఓటర్లను సమీకరించడంపై దృష్టి పెట్టే అవకాశం ఉంది.

సెమీఫైనల్‌’గా భావించవచ్చా.?

ఖైరతాబాద్‌ ఉప ఎన్నికను సెమీఫైనల్‌గా పిలవడానికి రాజకీయ కారణాలు ఉన్నాయి. హైదరాబాద్‌లోని కీలక నియోజకవర్గంలో మూడు ప్రధాన పార్టీల మధ్య నేరుగా పోటీ జరగనుంది. 2023లో బీఆర్‌ఎస్‌ గెలిచిన స్థానంలో ఇప్పుడు కాంగ్రెస్‌ అధికార పార్టీగా, బీజేపీ బలమైన ప్రత్యర్థిగా బరిలోకి దిగే పరిస్థితి ఏర్పడింది. అందువల్ల మూడు పార్టీల సంస్థాగత బలం, స్థానిక నాయకత్వం, ప్రచార సామర్థ్యం, ఓటర్లతో అనుసంధానం వంటి అంశాలను పరీక్షించే ఎన్నికగా దీన్ని చూడవచ్చు.

అయితే ఉప ఎన్నిక ఫలితాన్ని వచ్చే అసెంబ్లీ ఎన్నికల తీర్పుతో నేరుగా సమానం చేయడం మాత్రం తొందరపాటు అవుతుంది. ప్రస్తుత అసెంబ్లీ గడువు 2028 డిసెంబర్‌ వరకు ఉండటంతో అప్పటికి రాజకీయ పరిస్థితులు, ప్రభుత్వ పనితీరు, అభ్యర్థులు, పొత్తులు, ప్రజా సమస్యలు, రాష్ట్రవ్యాప్త అంశాలు మారే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి ఖైరతాబాద్‌ ఫలితం ప్రస్తుతం రాజకీయ వాతావరణానికి ఒక సంకేతం కావచ్చు కానీ 2028 అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితానికి ఖచ్చితమైన సూచికగా మాత్రం చెప్పలేం.

మొత్తంగా చూస్తే.. ఖైరతాబాద్‌ ఉప ఎన్నిక ఒక అసెంబ్లీ స్థానాన్ని భర్తీ చేసే ఎన్నిక మాత్రమే కాకుండా, హైదరాబాద్‌లో మూడు ప్రధాన పార్టీల ప్రస్తుత రాజకీయ స్థితిని అంచనా వేసే పోటీగా మారుతోంది. అభ్యర్థుల తుది ఎంపిక, ఓటర్ల జాబితా తుది రూపం, స్థానిక సమస్యలు, ప్రచార తీరు, పోలింగ్‌ శాతం వంటి అంశాలు ఈ ఎన్నికలో కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది.