World War3: ఇరాన్, అమెరికాలు నువ్వా నేనా అన్నట్లు ఢీకొడుతున్నాయి. ఇదిలా ఉంటే ఈ యుద్ధంలోకి క్రమంగా ఇతర దేశాలు కూడా ఎంట్రీ ఇస్తున్నాయి. పరిస్థితులు చూస్తుంటే ఇప్పటికే మూడో ప్రపంచ యుద్ధమైందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
మధ్యప్రాచ్యంలో ఇటీవల జరుగుతున్న సైనిక దాడులు, ప్రతిదాడులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్, అమెరికా మధ్య పెరుగుతున్న ఘర్షణలు పెద్ద యుద్ధానికి దారి తీస్తాయా అన్న చర్చలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో జరుగుతున్నాయి. కొంతమంది విశ్లేషకులు ఈ పరిస్థితులను చూస్తే ఇది సాధారణ ప్రాంతీయ యుద్ధం కాదని, ప్రపంచ స్థాయిలో ప్రభావం చూపే ఘర్షణగా మారుతుందని చెబుతున్నారు. అనేక దేశాలు ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా ఇందులో భాగమవుతుండటం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టం చేస్తోంది.
26
మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న సైనిక దాడులు
ఇటీవల ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్లో జరిగిన క్షిపణి దాడులు ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించాయి. అక్కడి ఒక స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్పై క్షిపణులు పడి భారీ నష్టం జరిగినట్లు సమాచారం. అదే సమయంలో ఇజ్రాయెల్ యుద్ధ విమానాలు ఇరాన్కు చెందిన ఫైటర్ జెట్ను కూల్చివేశాయని కూడా వార్తలు వచ్చాయి. ఇరాన్ నుంచి ప్రయోగించిన కొన్ని క్షిపణులను ఇజ్రాయెల్ ఐరన్ డోమ్ వ్యవస్థ అడ్డుకున్న ఘటనలు కూడా బయటకు వచ్చాయి. మరోవైపు ఇరాన్లోని వాయుసేన రక్షణ వ్యవస్థలపై దాడులు జరిగినట్లు శాటిలైట్ చిత్రాలు సూచిస్తున్నాయి. లెబనాన్ దక్షిణ భాగంలో హిజ్బుల్లాకు చెందిన నిర్మాణాలపై కూడా ఇజ్రాయెల్ సైన్యం దాడులు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ సంఘటనలు ఒకే ప్రాంతంలో కాకుండా పలు ప్రాంతాల్లో జరుగుతున్నందున పరిస్థితి మరింత ఉద్రిక్తంగా మారింది.
36
యుద్ధంలో ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా పాల్గొంటున్న దేశాలు
ప్రస్తుతం ఈ ఘర్షణలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటున్న ప్రధాన దేశాలు ఇజ్రాయెల్, అమెరికా, ఇరాన్. అయితే వీటి ప్రభావం ఇతర దేశాలపై కూడా పడుతోంది. ముఖ్యంగా గల్ఫ్ ప్రాంతంలోని కువైట్, ఖతార్, బహ్రెయిన్, సౌదీ అరేబియా, జోర్డాన్, ఇరాక్, ఒమన్, యూఏఈ వంటి దేశాల్లో అమెరికా సైనిక స్థావరాలు ఉన్నాయి. ఈ స్థావరాలు లక్ష్యంగా మారే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అలాగే బ్రిటన్, గ్రీక్, అజర్బైజాన్ వంటి దేశాలు కూడా పరిస్థితిని దగ్గరగా పరిశీలిస్తున్నాయి. మరోవైపు ఫ్రాన్స్, రష్యా, చైనా, జర్మనీ, ఆస్ట్రేలియా వంటి పెద్ద దేశాలు ఈ ఘర్షణపై తమ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేస్తూ వ్యూహాత్మకంగా వ్యవహరిస్తున్నాయి. ఈ విధంగా చూస్తే అనేక దేశాలు ఈ సంఘటనలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు స్పష్టమవుతోంది.
మధ్యప్రాచ్యం ప్రపంచానికి ముఖ్యమైన ఇంధన సరఫరా కేంద్రం. ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా భారీగా చమురు రవాణా జరుగుతుంది. అక్కడ ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో సరఫరా వ్యవస్థలో అంతరాయం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇప్పటికే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో అస్థిరత కనిపిస్తోంది. అమెరికా స్టాక్ మార్కెట్లు పడిపోవడం, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడి సంస్థలు హెచ్చరికలు జారీ చేయడం వంటి పరిణామాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఓపెక్ దేశాలు కూడా పరిస్థితిని పరిశీలిస్తూ అత్యవసర చర్చలు జరుపుతున్నాయి. సరఫరా గొలుసులు దెబ్బతింటే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ పరిస్థితులు కొనసాగితే ఆర్థిక వ్యవస్థపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
56
అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో విభజన
ఈ ఘర్షణలతో ప్రపంచ రాజకీయాలు కూడా రెండు లేదా మూడు శిబిరాలుగా విడిపోయే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. అమెరికా, దాని మిత్రదేశాలు ఒక వైపు నిలుస్తుండగా, మరోవైపు ఇతర పెద్ద దేశాలు తమ వ్యూహాలను రూపొందిస్తున్నాయి. కొన్ని దేశాలు నేరుగా యుద్ధంలో పాల్గొనకపోయినా రాజకీయ, సైనిక, ఆర్థిక సహకారం ద్వారా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అంతేకాదు నాయకుల మధ్య కూడా మాటల యుద్ధం కొనసాగుతోంది. కొన్ని సందర్భాల్లో పాశ్చాత్య దేశాల నాయకుల మధ్య కూడా విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే అంతర్జాతీయ సంబంధాలు మరింత క్లిష్టంగా మారే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
66
ఇది నిజంగా మూడో ప్రపంచ యుద్ధమా?
ప్రస్తుతం జరుగుతున్న పరిణామాలను చూస్తే కొన్ని విశ్లేషకులు ఇది ఇప్పటికే ప్రపంచ స్థాయి ఘర్షణగా మారిందని అంటున్నారు. అయితే అధికారికంగా మాత్రం దీనిని ప్రపంచ యుద్ధంగా ఎవరూ ప్రకటించలేదు. చరిత్రను పరిశీలిస్తే మొదటి, రెండో ప్రపంచ యుద్ధాలు కూడా ప్రారంభంలో చిన్న ప్రాంతీయ ఘర్షణలుగా మొదలై తరువాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించాయి. ప్రస్తుతం కూడా అదే పరిస్థితి పునరావృతమవుతుందా అన్న ప్రశ్న ప్రపంచాన్ని ఆలోచింపజేస్తోంది. అనేక దేశాలు ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా ఈ ఘర్షణ ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. అందుకే నిపుణులు ఒకే మాట చెబుతున్నారు. పరిస్థితి ఎంత త్వరగా శాంతిస్తే అంత మంచిది. లేకపోతే ఇది పెద్ద స్థాయి యుద్ధంగా మారే అవకాశం పూర్తిగా కొట్టిపారేయలేమని హెచ్చరిస్తున్నారు.
