Pakistan Economic Crisis: పాకిస్తాన్‌లో లీటర్ పెట్రోల్ రూ. 400.. దివాలా తీసినట్లేనా? అసలు ఏం జరుగుతోంది?

Pakistan Economic Crisis: పాకిస్తాన్‌లో పెట్రోల్ ధర రూ. 400కు చేరువ కావడంతో అక్కడ తీవ్ర ఆందోళన నెలకొంది. అసలు పాకిస్తాన్ లో ఇంతలా చమురు ధరలు ఎందుకు పెరిగాయి? పాక్ ఆర్థిక సంక్షోభంలో కూరుకుపోయిందా? ఆ దేశం దివాలా తీసిందా?

పెట్రోల్ రూ. 400, డీజిల్ రూ. 420.. పాకిస్తాన్ పనైపోయిందా?

పాకిస్తాన్‌లో సామాన్యుడికి పెట్రోల్ లీటర్ కొనడం పెద్ద భారంగా మారింది. అక్కడ పెట్రోల్ ధర దాదాపు రూ. 400 దాకా వెళ్ళింది. ఈ వార్త వినగానే చాలామంది పాకిస్తాన్ అధికారికంగా దివాలా తీసేసిందేమో అనే చర్చ మొదలైంది. అసలు పాక్ లో ఏం జరుగుతోంది? ఈ పరిస్థితి ఎందుకు వచ్చింది? అధికారికంగా డిఫాల్ట్ లేదా దివాలా తీయలేదు కానీ, పాకిస్తాన్ ఆర్థికంగా తీవ్రమైన ముప్పులో ఉంది.

ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ పబ్లిక్ పెట్రోల్ ధర లీటరుకు రూ. 389.14 నుండి రూ. 393.75 మధ్యలో తిరుగుతోంది. హైస్పీడ్ డీజిల్ ధర ఏకంగా రూ. 422 దాటేసింది.

పెట్రోల్ ధరలు ఇంతగా ఎందుకు పెరిగాయి?

పాకిస్తాన్‌లో పెట్రోల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడానికి ముఖ్యంగా ఐదు కారణాలు ఉన్నాయి..

1. గ్లోబల్ క్రూడ్ ఆయిల్ షాక్: గల్ఫ్ ప్రాంతంలో, మిడిల్ ఈస్ట్‌లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు, షిప్పింగ్ మార్గాల్లో అంతరాయాల వల్ల అంతర్జాతీయంగా ముడిచమురు ధరలు పెరిగాయి. పాకిస్తాన్ తన అవసరాల కోసం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతుంది కాబట్టి, గ్లోబల్ మార్కెట్ ప్రభావం వెంటనే అక్కడ పడింది.

2. డాలర్ల కొరత: పాకిస్తాన్ ముడిచమురును అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో యుఎస్ డాలర్లలో కొంటుంది. కానీ లోకల్ ప్రజల నుండి రూపాయల్లో వసూలు చేస్తుంది. ఆయిల్ ధరలు పెరిగినప్పుడు ఎక్కువ డాలర్లు అవసరమవుతాయి. ఇది పాకిస్తాన్ ఫారెక్స్ రిజర్వులపై విపరీతమైన ఒత్తిడి తెచ్చింది.

3. పన్నులు, లెవీలు: ఇంటర్నేషనల్ ధర మాత్రమే కాకుండా, పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం లీటర్ పెట్రోల్‌పై దాదాపు రూ. 114 దాకా పన్నులు, పెట్రోలియం డెవలప్‌మెంట్ లెవీ రూపంలో వసూలు చేస్తోంది.

4. భారీ అప్పుల భారం: పాకిస్తాన్ జూన్ 2025 నాటికి రూ. 80.52 ట్రిలియన్ల పబ్లిక్ అప్పుల్లో కూరుకుపోయింది. ఇది వారి జిడిపిలో 70.7 శాతానికి సమానం.

5. బహిరంగ నిధులపై ఆధారపడటం: పాకిస్తాన్ ప్రస్తుతం $7 బిలియన్ల ఐఎంఎఫ్ (IMF) ప్రోగ్రామ్ కింద నడుస్తోంది. ఐఎంఎఫ్ షరతుల ప్రకారం సబ్సిడీలను ఎత్తివేయాల్సి రావడంతో ధరలు మరింత పెరిగాయి.

పాకిస్తాన్ నిజంగానే దివాలా తీసిందా?

సాంకేతికంగా చెప్పాలంటే లేదు. ఒక దేశం తాను తీసుకున్న విదేశీ అప్పులను చెల్లించలేక చేతులెత్తేస్తే దాన్ని 'సోవరెన్ డిఫాల్ట్' లేదా దివాలా అంటారు. పాకిస్తాన్ ఇంకా ఆ పరిస్థితికి రాలేదు. ఐఎంఎఫ్, చైనా, సౌదీ అరేబియా, యుఏఈ వంటి మిత్రదేశాల నుంచి అందుతున్న బెయిలౌట్ నిధులు, రుణాల రీ-షెడ్యూలింగ్ వల్ల పాకిస్తాన్ తాత్కాలికంగా గట్టెక్కుతోంది.

సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్ వద్ద దాదాపు $23.72 బిలియన్ల విదేశీ మారక నిల్వలు ఉన్నాయి. కాబట్టి ఆ దేశం సురక్షితంగా ఉందని చెప్పలేము కానీ, అధికారికంగా దివాలా తీయలేదని అర్థం చేసుకోవచ్చు.

సామాన్యుడికి ఇది దివాలా లాగే ఎందుకు అనిపిస్తోంది?

ప్రజలకు మాత్రం ఈ పరిస్థితి దివాలా కంటే తక్కువేమీ అనిపించడం లేదు. ఎందుకంటే..

• భారీ అప్పులుతో అప్పుల వడ్డీల చెల్లింపులు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి.

• విదేశీ కరెన్సీ కొరత కారణంగా ఐఎంఎఫ్ వద్దకు వెళ్లడంతో ఆర్థిక ఆంక్షలు పెరిగాయి.

• ఐఎంఎఫ్ నిబంధనలతో పెట్రోల్, కరెంట్ పై పన్నుల పెంపు కొనసాగుతోంది.

• పెరిగిన ఇంధన ధరలతో రవాణా ఖర్చులు పెరిగాయి. ఇది నేరుగా ప్రజలపై ప్రభావం చూపుతోంది.

• పెరిగిన నిత్యావసరాల ధరలతో తీవ్రమైన ద్రవ్యోల్బణం ఏర్పడింది.

ఈ పరిస్థితులతో సామాన్యుడి జేబు ఖాళీ అయిపోతుండటంతో పాకిస్తాన్ దివాలా తీసిందనే చర్చ మొదలైంది.

పెట్రోల్ షాక్ తో ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న తిప్పలు

ఈ పెట్రోల్ ధరల పెంపు ప్రభావం వాహనదారులపైనే కాదు, మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడింది. బస్సులు, ఆటోల ఛార్జీలు పెరిగిపోయాయి. కూరగాయలు, నిత్యావసర వస్తువుల రవాణా ఖర్చులు పెరగడంతో ద్రవ్యోల్బణం ముదిరిపోయింది. వ్యాపారాలు నడపడం కష్టంగా మారింది. ప్రభుత్వం టూవీలర్లు, ఆటోలకు లీటరుపై రూ. 100 వరకు తాత్కాలిక సబ్సిడీ ప్రకటించినా, అది సరిపోవడం లేదు.

తీవ్రమైన అప్పుల భారం, డాలర్ల కొరత, విదేశీ నిధులపై ఆధారపడటం, గ్లోబల్ ఆయిల్ సంక్షోభం అన్నీ కలసి పాకిస్తాన్‌ను కోలుకోలేని దెబ్బతీశాయి. పన్నుల వసూళ్లు పెంచి, శక్తి రంగాన్ని పునర్నిర్మించకపోతే పాకిస్తాన్‌కు రాబోయే రోజుల్లో ఇంధన సంక్షోభాలు తప్పవని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇప్పట్లో పాక్ ఆర్థిక సంక్షోభం నుంచి కోలుకోవడం కష్టమేనని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు.