IMF: ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్ ఇటీవల పాకిస్థాన్కు సుమారు రూ.11,322 కోట్ల సహాయ ప్యాకేజీకి ఆమోదం తెలిపింది తెలిసిందే. ప్రపంచ దేశాలకు అవసరమైనప్పుడు రుణాలు ఇస్తున్న IMF దగ్గర అంత డబ్బు ఎక్కడి నుంచి వస్తుందో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా.?
IMFకు అత్యంత పెద్ద ఆదాయ వనరు సభ్య దేశాలు చెల్లించే “కోటా” వ్యవస్థ. ఇది ఒకరకంగా సభ్యత్వ రుసుములా పనిచేస్తుంది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒక దేశం ఎంత బలంగా ఉందో, ఆ దేశ GDP ఎంత ఉందో ఆధారంగా కోటా నిర్ణయిస్తారు. అమెరికా, చైనా, జపాన్ వంటి పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఎక్కువ కోటా చెల్లిస్తాయి. చిన్న దేశాలు తక్కువ చెల్లిస్తాయి. ఈ కోటా ద్వారా IMF వద్ద భారీ నిధులు చేరుతాయి. అంతేకాదు, IMFలో ఓటింగ్ హక్కులు కూడా కోటాపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. ఎవరు ఎక్కువ కోటా చెల్లిస్తే వారికి అంత ఎక్కువ ప్రభావం ఉంటుంది.
25
దేశాలకు ఇచ్చే రుణాలపై వడ్డీ వసూలు
IMF కేవలం డబ్బు నిల్వ చేసుకునే సంస్థ కాదు. ఇది ఒక బ్యాంక్లా కూడా పనిచేస్తుంది. ఏ దేశమైనా ఆర్థిక సంక్షోభంలో IMF నుంచి రుణం తీసుకుంటే దానిపై వడ్డీ చెల్లించాలి. ఈ వడ్డీ IMFకు మరో ముఖ్యమైన ఆదాయ మార్గం. ఈ డబ్బుతో సంస్థ తన పరిపాలనా ఖర్చులు, పరిశోధనలు, ఆర్థిక విశ్లేషణలు నిర్వహిస్తుంది. అయితే IMF ఇచ్చే రుణాలకు కఠినమైన నిబంధనలు ఉంటాయి. ప్రభుత్వ ఖర్చులు తగ్గించడం, పన్ను సంస్కరణలు, ఆర్థిక నియంత్రణలు వంటి షరతులు దేశాలు అంగీకరించాల్సి ఉంటుంది.
35
ప్రపంచ సంక్షోభ సమయంలో అదనపు నిధులు ఎలా తెచ్చుకుంటుంది?
కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక సంక్షోభం వస్తే సభ్య దేశాల కోటా ద్వారా వచ్చిన డబ్బు సరిపోదు. అలాంటి పరిస్థితుల్లో IMF “న్యూ అరేంజ్మెంట్స్ టు బోరో” (NAB) అనే విధానాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. దీనిలో ఆర్థికంగా బలమైన దేశాలు IMFకు తాత్కాలికంగా డబ్బు అప్పుగా ఇస్తాయి. అంటే IMF కూడా కొన్ని దేశాల నుంచి అప్పు తీసుకుని, ఆ నిధులను సంక్షోభంలో ఉన్న దేశాలకు రుణాలుగా ఇస్తుంది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుదేలుకాకుండా ఉండేందుకు ఇది ఒక భద్రతా వ్యవస్థలా పనిచేస్తుంది.
NAB సరిపోని పరిస్థితుల్లో IMF మరో మార్గాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. దీనిని “బైలేటరల్ బోరోయింగ్ అగ్రిమెంట్స్” (BBA) అంటారు. ఇందులో IMF కొన్ని దేశాలతో నేరుగా ఒప్పందాలు కుదుర్చుకుని డబ్బు సమీకరిస్తుంది. ఈ విధానం ద్వారా IMF తన రుణాల సామర్థ్యాన్ని తాత్కాలికంగా పెంచుకుంటుంది. ముఖ్యంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు ఈ విధానం కీలకంగా మారుతుంది.
55
IMF ఎలా పనిచేస్తుంది?.. ఎందుకు ఏర్పాటైంది?
IMFను 1944లో ఏర్పాటు చేశారు. అప్పట్లో జరిగిన మహా మాంద్యం మళ్లీ రాకుండా చూడడమే దీని ప్రధాన లక్ష్యం. ప్రస్తుతం IMFలో 191 దేశాలు సభ్యులుగా ఉన్నాయి. ఈ సంస్థ ప్రతి దేశ ఆర్థిక పరిస్థితిని పరిశీలిస్తూ నివేదికలు విడుదల చేస్తుంది. విదేశీ మారక నిల్వలు తగ్గిపోయినప్పుడు లేదా అంతర్జాతీయ చెల్లింపులు చేయలేని పరిస్థితి వచ్చినప్పుడు IMF ఆ దేశానికి చివరి ఆశగా నిలుస్తుంది.
ర్యాపిడ్ ఫైనాన్సింగ్ అరేంజ్మెంట్, ఎక్స్టెండెడ్ ఫండ్ ఫెసిలిటీ, స్టాండ్బై అరేంజ్మెంట్స్ అనే మూడు రకాల రుణ పథకాల ద్వారా సహాయం అందిస్తుంది. దేశం ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల ఆధారంగా ఏ రుణ పథకం ఇవ్వాలో నిర్ణయిస్తారు. అయితే IMF సహాయం పొందాలంటే ఆర్థిక సంస్కరణలు తప్పనిసరిగా అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది. IMF లక్ష్యం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థిరంగా ఉంచడం. దేశాలు పూర్తిగా ఆర్థికంగా కుప్పకూలకుండా కాపాడటంలో ఈ సంస్థ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.
