Bird’s Paradise Lake: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కృష్ణా, గోదావరి నదీ డెల్టాల మధ్య విస్తరించి ఉన్న కొల్లేరు సరస్సు ఆసియాలోనే అతిపెద్ద లోతు తక్కువ మంచినీటి సరస్సు. అంతర్జాతీయ రామ్‌సర్ గుర్తింపు పొందిన ఈ పక్షుల స్వర్గధామం షాకింగ్ విషయాలు ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఏలూరు ప్రాంతం చుట్టూ, కృష్ణా, గోదావరి నదీ డెల్టాల మధ్య ఎంతో విస్తారంగా విస్తరించి ఉన్న ప్రకృతి అద్భుతం కొల్లేరు సరస్సు. ఇది సహజంగా ఏర్పడిన, లోతు చాలా తక్కువగా ఉండే ఒక మంచినీటి సరస్సు. బుడమేరు, తమ్మిలేరు వంటి నదులు, ప్రవాహాలు దీనికి నేరుగా నీటిని అందిస్తుంటాయి.
ఇక ఇక్కడ చేరిన అదనపు నీరు ఉప్పుటేరు ద్వారా ప్రవహించి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది. ఇది ఏపీలోని ఒక అద్భుతమైన సహజ జలశాయం. ఈ సరస్సు కేవలం నీటి వనరు మాత్రమే కాదు, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలకు వరదలు రాకుండా కాపాడే ఒక పెద్ద సహజ రిజర్వాయర్‌లా పనిచేస్తుంది.
25
పక్షుల స్వర్గధామం.. కొల్లేరు ఎందుకంత ప్రత్యేకం?
ఈ సరస్సును అందరూ ముద్దుగా పక్షుల స్వర్గధామం లేదా పెలికాన్ ప్యారడైజ్ అని పిలుస్తారు. దీనికి ముఖ్య కారణం ఇక్కడ విడిది చేసే వేలాది పక్షులే. శీతాకాలం వచ్చిందంటే చాలు, విదేశాల నుంచి వచ్చే వలస పక్షులతో కొల్లేరు కళకళలాడుతుంది. సైబీరియా, సెంట్రల్ ఆసియా, తూర్పు ఐరోపా దేశాల నుంచి వేలాది కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి పక్షులు ఇక్కడకు వస్తుంటాయి.
స్పాట్ బిల్డ్ పెలికాన్లు, పెయింటెడ్ స్టార్క్స్, వివిధ రకాల బాతులు, ఫ్లెమింగోలు ఇలా ఎన్నో అరుదైన పక్షులు ఇక్కడ కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా అటపాక ప్రాంతం పక్షులను చూడ్డానికి, ఫొటోగ్రఫీకి ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందింది.
35
అంతర్జాతీయ గుర్తింపు.. రామ్‌సర్ సైట్‌గా హోదా
కొల్లేరు సరస్సు కేవలం ఆంధ్రప్రదేశ్ కు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు, దీనికి ప్రపంచ స్థాయి గుర్తింపు ఉంది. ఇక్కడి జీవవైవిధ్యం, పక్షులకు ఇది ఇస్తున్న ఆశ్రయాన్ని గుర్తించి నవంబర్ 2002లో దీనికి అంతర్జాతీయ 'రామ్‌సర్ సైట్' (Ramsar Site) హోదా లభించింది.
ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పర్యావరణ పరిరక్షణకు అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన చిత్తడి నేలల జాబితాలో కొల్లేరు చోటు సంపాదించుకుంది. సెంట్రల్ ఆసియన్ ఫ్లైవే మార్గంలో ఉండే ఈ సరస్సు, లక్షలాది వలస పక్షులకు ఒక సురక్షితమైన విడిది కేంద్రంగా ఉంటుంది. అంతకుముందే, నవంబర్ 1999లో దీనిని అధికారికంగా వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంగా కూడా ప్రకటించారు.
కొల్లేరు సరస్సు చుట్టుపక్కల ఉండే గ్రామాల్లోని ప్రజలకు ఇది ప్రధాన జీవనాధారం. ఇక్కడ లభించే చేపలు, రొయ్యలు వంటి జలచరాలు స్థానిక మత్స్యకారుల కుటుంబాలను ఆదుకుంటున్నాయి. ఇక్కడ దాదాపు 63 రకాల చేప జాతులు ఉన్నాయి. ఏటా వేల టన్నుల చేపల ఉత్పత్తి జరుగుతుంది.
అలాగే వర్షాకాలంలో కృష్ణా, గోదావరి నదుల నుంచి వచ్చే భారీ వరద నీటిని ఈ సరస్సు తనలో ఇముడ్చుకుని, కింది ప్రాంతాలను ముంపునకు గురికాకుండా ఒక రక్షక కవచంలా కాపాడుతుంది. దీని లోతు సాధారణంగా ఒకటి నుంచి రెండు మీటర్లే ఉంటుంది కానీ, విస్తీర్ణం మాత్రం చాలా వెడల్పుగా ఉంటుంది.
55
కొల్లేరు సరస్సుకు ఎదురవుతున్న సవాళ్లు
ఇంతటి అద్భుతమైన ప్రకృతి సంపదను కాపాడుకోవడం మన అందరి బాధ్యత. గతంలో కొల్లేరు పరిధిలో అక్రమ ఆక్రమణలు, చేపల చెరువుల విస్తరణ వల్ల ఈ సరస్సు పర్యావరణం కొంత దెబ్బతింది. ప్రభుత్వం చేపట్టిన పర్యవేక్షణ చర్యలతో మళ్లీ ఇక్కడి జీవవైవిధ్యం మెరుగవుతోంది.
పర్యాటకులు ఎవరైనా సరే ఇక్కడికి వెళ్లినప్పుడు ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలను పడేయకుండా, పక్షులకు ఎలాంటి భంగం కలిగించకుండా ప్రకృతిని గౌరవించాలి. రాబోయే తరాలకు ఈ పక్షుల స్వర్గధామాన్ని అలాగే అందించాలంటే కొల్లేరును సంరక్షించడం అత్యంత ముఖ్యమని అధికార వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.
