
షావుకారు జానకి అసలు పేరు శంకరమంచి జానకి. 1931 డిసెంబర్ 12న రాజమండ్రిలో జన్మించారు. ఆమె విద్యాభ్యాసం దుర్గాబాయి దేశ్ముఖ్ పాఠశాలలో సాగింది. చదువు మెట్రిక్యులేషన్ వరకు మాత్రమే కొనసాగినా.. జీవితంలో ఎన్నో రంగాల్లో ఆమె ప్రతిభ చాటుకున్నారు. చిన్నతనంలోనే కళలు, సాహిత్యం, నాటకాలు, రేడియో కార్యక్రమాలపై ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. విద్యార్థి దశలో మహాత్మా గాంధీని కలిసే అరుదైన అవకాశం కూడా ఆమెకు లభించింది. గాంధీజీ హిందీ ప్రచార్ సభకు వచ్చిన సమయంలో ఆయనకు భోజనం, వసతి ఏర్పాట్లను చూసుకునే బాధ్యత జానకికి అప్పగించారు. ఆ సందర్భంలో జవహర్లాల్ నెహ్రూ, రాజేంద్ర ప్రసాద్, ఇందిరాగాంధీ వంటి ప్రముఖులను కలిసే అవకాశం ఆమెకు దక్కింది.
జానకికి 15 ఏళ్ల వయసులోనే సినిమాల్లో నటించే అవకాశాలు వచ్చాయి. అయితే కుటుంబ పరిస్థితుల కారణంగా అప్పట్లో ఆ అవకాశాలను అంగీకరించలేకపోయారు. ఆ తర్వాత రేడియో ఇంజినీర్గా పనిచేసే శంకరమంచి శ్రీనివాస్తో ఆమె వివాహం జరిగింది. వివాహం తర్వాత కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితులు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. ఆస్తి పంపకాలలో ఎదురైన సమస్యల కారణంగా దంపతులకు ఆర్థిక ఇబ్బందులు వచ్చాయి. కుటుంబాన్ని నడపడం కష్టమైన సమయంలో జానకి తనకు తెలిసిన కళ అయిన నటనను ఉపాధిగా ఎంచుకున్నారు. భర్త అనుమతితో సినిమాల్లోకి అడుగుపెట్టిన ఆమె.. కొంతకాలానికే వైవాహిక జీవితంలో సమస్యలు ఎదుర్కొన్నారు. చివరకు పిల్లల బాధ్యతను స్వయంగా తీసుకుని వారిని పెంచారు.
1950లో ఎల్.వి. ప్రసాద్ దర్శకత్వంలో తెరకెక్కిన ‘షావుకారు’ చిత్రంతో జానకి కథానాయికగా సినీరంగ ప్రవేశం చేశారు. ఈ సినిమాలో ఎన్టీఆర్ కథానాయకుడిగా నటించారు. తొలి చిత్రమే ఆమెకు ప్రత్యేక గుర్తింపు తీసుకురావడంతో ‘షావుకారు’ అనే పేరే ఆమెకు శాశ్వతంగా మారిపోయింది. ఈ సినిమాకు జానకికి అప్పట్లో రూ.2,500 పారితోషికం అందినట్లు ఆమె గతంలో ఓ ఇంటర్వ్యూలో వెల్లడించారు. ఆర్థికంగా కష్టాల్లో ఉన్న సమయంలో ఆ మొత్తం తనకు ఎంతో పెద్ద మొత్తంలా అనిపించిందని ఆమె చెప్పుకొచ్చారు. ఆ తర్వాత ఆమె పేరుకు ముందు ‘షావుకారు’ శాశ్వతంగా చేరిపోయింది.
షావుకారు జానకి తన సుదీర్ఘ సినీ జీవితంలో తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మలయాళ చిత్రాల్లో నటించారు. దాదాపు ఏడు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన కెరీర్లో 400కు పైగా సినిమాల్లో నటించినట్లు వివిధ సందర్భాల్లో సమాచారం వెలువడింది. కథానాయికగా ప్రారంభమైన ఆమె తర్వాత తల్లి, అత్త, బామ్మ, ఇతర కీలక పాత్రల్లోనూ అద్భుతంగా రాణించారు. తరాలు మారుతున్న కొద్దీ ఆమె పాత్రల స్వభావం మారినా.. నటనలో సహజత్వాన్ని మాత్రం వదల్లేదు. అగ్ర హీరోలతో కలిసి నటించిన ఆమె నాలుగు తరాల నటీనటులతో తెరను పంచుకున్నారు. చివరి దశలోనూ తనకు సరిపోయే పాత్రలను ఎంచుకుంటూ ప్రేక్షకులను అలరించారు. ఆమె చివరి చిత్రాల్లో ‘అన్ని మంచి శకునములే’ ఒకటి.
నటిగా మాత్రమే కాకుండా షావుకారు జానకి నిర్మాతగానూ తన అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకున్నారు. ఆమె నిర్మించిన చిత్రాల్లో ‘కావియ తలైవి’, ‘రంగరాట్టనమ్’ ముఖ్యమైనవి. బెంగాలీ చిత్రం ‘ఉత్తర్ ఫాల్గుణి’ ఆధారంగా కె. బాలచందర్ దర్శకత్వంలో రూపొందిన ‘కావియ తలైవి’లో జానకి కీలక పాత్ర పోషించారు. జెమినీ గణేశన్ ఇందులో హీరోగా నటించారు. 1970లో విడుదలైన ఈ చిత్రం ఆశించిన స్థాయిలో ఆర్థిక విజయం సాధించలేదు. ఆ తర్వాత నిర్మించిన ‘రంగరాట్టనమ్’ కూడా 1971లో విడుదలై నిరాశనే మిగిల్చింది. దీంతో ఆమె ఇకపై చిత్ర నిర్మాణానికి దూరంగా ఉండి నటనపైనే దృష్టి పెట్టారు.
సినీరంగానికి చేసిన సేవలకు షావుకారు జానకి ఎన్నో పురస్కారాలు అందుకున్నారు. రెండు నంది అవార్డులతో పాటు భారత ప్రభుత్వం నుంచి పద్మశ్రీ గౌరవం కూడా ఆమెకు దక్కింది. నటనకు లభించిన ప్రశంసలతో పాటు వివిధ సంస్థల నుంచి గౌరవ డాక్టరేట్లు కూడా అందుకున్నారు. ఆమె విద్యాభ్యాసం మాత్రం మెట్రిక్యులేషన్ వరకే పరిమితమైంది. అయినప్పటికీ జీవితంలో సాధించిన అనుభవం, కళారంగంలో ఆమె చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఉన్నత విద్యాసంస్థల నుంచి గౌరవ డాక్టరేట్లు లభించాయి. ఒక ఇంటర్వ్యూలో తాను కేవలం మెట్రిక్యులేషన్ మాత్రమే చదివానని ఆమె స్వయంగా వెల్లడించారు.
షావుకారు జానకికి ఒక కుమారుడు ఉన్నారు. ఆయన అమెరికాలో స్థిరపడినట్లు సమాచారం. ఆమె చెల్లెలు కృష్ణకుమారి కూడా తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమలో నటిగా, క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్ట్గా మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. జానకి పిల్లలు నేరుగా నటనలోకి రాకపోయినా.. ఆమె మనవరాలు వైష్ణవి మాత్రం సినీరంగంలో అడుగుపెట్టారు. కె. విశ్వనాథ్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ‘శుభ సంకల్పం’ చిత్రంలో నటించి నంది అవార్డును అందుకున్నారు. నటనతో పాటు డబ్బింగ్ ఆర్టిస్ట్గానూ వైష్ణవి రాణించారు. సినిమాను కేవలం వృత్తిగా కాకుండా జీవితంలో భాగంగా మార్చుకున్న షావుకారు జానకి.. ఎన్నో వ్యక్తిగత కష్టాలను అధిగమించి తనకంటూ ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నారు. కథానాయికగా మొదలై క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్ట్గా, నిర్మాతగా, డబ్బింగ్ కళాకారిణిగా, రంగస్థల అనుభవం ఉన్న కళాకారిణిగా విభిన్న కోణాల్లో తన ప్రతిభను చాటుకున్నారు. ఆమె మరణంతో తెలుగు సినీ చరిత్రలో ఓ విశిష్ట అధ్యాయం ముగిసింది. అయితే ‘షావుకారు’ జానకి పోషించిన పాత్రలు, ఆమె సహజ నటన, దశాబ్దాల సినీ ప్రయాణం ప్రేక్షకుల జ్ఞాపకాల్లో ఎప్పటికీ నిలిచిపోతాయి.