పేదరిక నిర్మూలనకు సరికొత్త ఫార్ములా.. ఇక గ్రామాల బాధ్యత విద్యార్థులదే
సారాంశం
యోగి ప్రభుత్వం ఇప్పుడు జీరో పావర్టీ మిషన్లో విశ్వవిద్యాలయాలు, కళాశాలలను కూడా భాగం చేయనుంది. పైలట్ ప్రాజెక్ట్ కింద, విద్యార్థులు 10 నుంచి 15 గ్రామ పంచాయతీలను దత్తత తీసుకుని పేద కుటుంబాల నైపుణ్యాభివృద్ధి, ఉపాధి, సాధికారత కోసం పనిచేస్తారు.
ఉత్తరప్రదేశ్లో పేద కుటుంబాల జీవితాలను మార్చే కార్యక్రమం ఇకపై ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకే పరిమితం కాదు. యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వం జీరో పావర్టీ మిషన్కు కొత్త ఊపునివ్వడానికి విశ్వవిద్యాలయాలు, కళాశాలలను కూడా రంగంలోకి దించుతోంది. ఈ చొరవ రాష్ట్ర యువతను సమాజ నిర్మాణ కార్యక్రమంలో మొదటిసారిగా భాగం చేస్తుంది, దీని ప్రభావం రాబోయే సంవత్సరాల్లో లక్షలాది జీవితాలపై పడుతుంది.
ఈ పథకం కింద రాష్ట్రంలోని విశ్వవిద్యాలయాలు, కళాశాలలు తమ సమీపంలోని 10 నుంచి 15 గ్రామ పంచాయతీలను దత్తత తీసుకుంటాయి. అక్కడ గుర్తించిన పేద కుటుంబాల జీవితాల్లో విద్య, ఉపాధి, నైపుణ్యాలు, సామాజిక సాధికారతకు సంబంధించిన మార్పులు తీసుకువస్తాయి. ఈ కార్యక్రమం లక్నోలో పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా ప్రారంభమవుతుంది. ఇది విజయవంతమైతే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అమలు చేస్తారు.
యువత పాత్రే కీలకం
ప్రభుత్వ ఉద్దేశం స్పష్టంగా ఉంది – చదువుకునే విద్యార్థులు ఇప్పుడు గ్రామాలు, పేద కుటుంబాల వాస్తవ జీవిత అవసరాలను అర్థం చేసుకుని, మార్పు తీసుకురావడానికి స్వయంగా పనిచేస్తారు. దీని కింద ఎన్ఎస్ఎస్, ఎన్సీసీ, ఎంఎస్డబ్ల్యూ (సోషల్ వర్క్) సహా వివిధ కోర్సుల విద్యార్థులు వాలంటీర్లుగా చేరతారు. ఈ విద్యార్థులు గ్రామాలకు వెళ్లి అవసరాలపై సర్వే చేస్తారు, శిక్షణ ఇస్తారు, పథకాల ప్రయోజనాలను అర్హులకు చేరవేస్తారు.
ప్రతి క్యాంపస్లో ఒక బాధ్యతాయుతమైన వ్యవస్థ
ప్రణాళికా శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి, జీరో పావర్టీ మిషన్ నోడల్ అధికారి అలోక్ కుమార్ ప్రకారం
- ప్రతి సంస్థలో ఒక నోడల్ టీచర్ను నియమిస్తారు
- ఆయనే విద్యార్థుల పనులు, గ్రామాల పురోగతి, పథకం అమలును పర్యవేక్షిస్తారు
- విశ్వవిద్యాలయ, కళాశాల స్థాయిలో కార్యకలాపాలకు మార్గదర్శకాలు రూపొందిస్తారు
గ్రామంలో అభివృద్ధికి మైక్రో-ప్లాన్
ఈ పథకం కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా, దీని కోసం పరిపాలన ఇప్పటికే ఒక రోడ్మ్యాప్ను సిద్ధం చేసింది
- యువతకు స్కిల్ ట్రైనింగ్, అప్రెంటిస్షిప్, ప్లేస్మెంట్లతో అనుసంధానం చేస్తారు
- వ్యవస్థాపకతను ప్రోత్సహించడానికి మైక్రో బిజినెస్ మోడల్స్, కన్సల్టేషన్ అందిస్తారు
- దరఖాస్తు ప్రక్రియలో సహాయం చేసి అర్హులైన కుటుంబాలకు ప్రతి ప్రభుత్వ పథకం ప్రయోజనం అందేలా చూస్తారు
- యువత, కుటుంబాల పురోగతిని క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షిస్తారు, మెంటరింగ్ చేస్తారు
గుర్తించిన కుటుంబాలకు 100 శాతం ప్రభుత్వ పథకాలు అందడమే లక్ష్యం.
జిల్లా కలెక్టర్ నాయకత్వం, ప్రతి మూడు నెలలకు సమీక్ష
ఈ పథకాన్ని సమర్థంగా అమలు చేయడానికి విశ్వవిద్యాలయాలు, కళాశాలలు, జిల్లా పరిపాలన మధ్య ఎంఓయూలు కుదుర్చుకుంటారు. డీఎం స్థాయిలో జరిగే త్రైమాసిక సమీక్షా సమావేశాల్లో గ్రామాల్లో ఎంత మార్పు వచ్చింది, ఏయే రంగాల్లో మెరుగుదల అవసరమో అంచనా వేస్తారు.
యోగి ప్రభుత్వ ఈ చొరవ ప్రభుత్వ పథకాలను గ్రామాలకు చేరవేసే పద్ధతిలో ఒక మార్పును తీసుకురాగలదు. రాష్ట్రంలో మొదటిసారిగా విద్యాసంస్థలు కేవలం విద్యను అందించడమే కాకుండా, క్షేత్రస్థాయి సామాజిక పరివర్తనలో భాగస్వాములు కాబోతున్నాయి. ఈ నమూనా విజయవంతమైతే, ఉత్తరప్రదేశ్ పేదరిక నిర్మూలన దిశగా దేశానికి ఒక కొత్త ఆదర్శంగా నిలవగలదు.