భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటన: 30 ఏళ్ల తర్వాత మళ్లీ కేసు తెరవడమా?

భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటన కేసులో ఇప్పటివరకూ బాధితులకు  పరిహారం ఇవ్వకపోవడంపై సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. 30 ఏళ్ల తరువాత మళ్లీ కేసు తెరవాలన్న ప్రయత్నాలను మంగళవారం సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నించింది. బాధితులకు కంపెనీ నుంచి అదనంగా రూ.7,844 కోట్లు ఇప్పించాలంటూ కేంద్రం క్యూరేటివ్‌ పిటిషన్‌ దాఖలు చేసింది.

భోపాల్‌ గ్యాస్‌ దుర్ఘటన కేసు మళ్లీ తెర మీదకు వచ్చింది. ఈ దుర్ఘటన బాధితులకు కంపెనీ నుంచి అదనంగా రూ.7,844 కోట్లు ఇప్పించాలంటూ కేంద్రం క్యూరేటివ్‌ పిటిషన్‌ దాఖలు చేసింది. ఈ పిటిషన్ ను  జస్టిస్‌ సంజయ్‌ కిషన్‌ కౌల్‌, జస్టిస్‌ సంజీవ్‌ ఖన్నా, జస్టిస్‌ అభయ్‌ ఎస్‌ ఓకా, జస్టిస్‌ విక్రం నాథ్‌, జస్టిస్‌ జె.కె.మహేశ్వరిలతో కూడిన అయిదుగురు సభ్యుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం విచారించింది. అదనపు నష్టపరిహారం చెల్లించడంపై సుప్రీంకోర్టు మంగళవారం కేంద్రం నుంచి స్పందన కోరింది. 30 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత ప్రభుత్వం కంపెనీతో ఒప్పందాన్ని పునఃప్రారంభించదనీ,  గతంలో కుదిరిన పరిష్కారాన్ని ఎలా పునఃపరిశీలించగలరని కోర్టు కేంద్రాన్ని ప్రశ్నించింది. 

ఈ సమయంలో.. ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి అధ్యక్షత వహించిన జస్టిస్ సంజయ్ కిషన్ కౌల్ మాట్లాడుతూ.. న్యాయస్థానం అధికార పరిధికి కట్టుబడి ఉందని మందలించారు. 30 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత ప్రభుత్వం కంపెనీతో ఒప్పందాన్ని పునఃప్రారంభించదని తెలిపారు. 'న్యాయపరిధిని వినియోగించే పరిధిని విస్తరించడానికి కోర్టులు విముఖత చూపవు, అయితే అదంతా మీరు వ్యవహరించే అధికార పరిధిపై ఆధారపడి ఉంటుందని అన్నారు. ఆమోదయోగ్యం కాని దానిలోకి కోర్టు అడుగు పెట్టబోదని ధర్మాసనం పేర్కొంది. ఇరువర్గాల మధ్య కుదిరిన సెటిల్మెంట్‌కు కోర్టు ఆమోదం తెలిపింది. ఇప్పుడు పరిష్కార అధికార పరిధిలో తాము ఆ పరిష్కారాన్ని మళ్లీ తెరవలేము. ఈ విషయంలో మా నిర్ణయం విస్తృత పరిణామాలను కలిగి ఉంటుంది. పరిష్కార అధికార పరిధిని ఏ మేరకు అమలు చేయవచ్చో మీరు అర్థం చేసుకోవాలని అన్నారు. 

ఈ సందర్భంగా ప్రభుత్వం తరపున హాజరైన ఏజీ ఆర్ వెంకటరమణి మాట్లాడుతూ కాలక్రమేణా విశ్వసనీయత అనే భావన రూపుదిద్దుకుందని అన్నారు. ఇది కోర్టుల ద్వారా కూడా విస్తరించబడింది. ఇప్పటికే కుదిరిన సెటిల్ మెంట్ ను తాను సవాలు చేయదలచుకోలేదని, అయితే విషాద బాధితులకు మరింత నష్టపరిహారం ఇవ్వాలని ఆయన స్పష్టం చేశారు. దీనికి, న్యాయస్థానం యొక్క పరిష్కార అధికార పరిధిని కోరడం ద్వారా ప్రభుత్వం దీన్ని చేయలేమని ధర్మాసనం పేర్కొంది.

విశేషమేమిటంటే..  1984లో డిసెంబర్ 2 , 3 రాత్రి యూనియన్ కార్బైడ్ ఫ్యాక్టరీ నుండి దాదాపు 40 టన్నుల 'మిథైల్ ఐసోసైనేట్' గ్యాస్ లీక్ అయింది. ఈ వాయువు భోపాల్ నగరం మొత్తం వ్యాపించడంతో అక్కడ గందరగోళం నెలకొంది. యూనియన్ కార్బైడ్ కర్మాగారం చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలు ఈ దుర్ఘటనలో ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యాయి. ఈ సమయంలో.. ప్రజలు అకస్మాత్తుగా స్పృహ తప్పి పడిపోయారు. ఆ తర్వాత వారు చనిపోయాడు. అధికారిక పత్రాల ప్రకారం..  ప్రమాదంలో మరణించిన వారి సంఖ్య 5,295 కి దగ్గరగా ఉంది.