Property Buying Checklist : ఇల్లు లేదా స్థలం కొనే ముందు ఈ ముఖ్యమైన పత్రాలను తప్పనిసరిగా తనిఖీ చేయండి. లేదంటే ఆస్తి వివాదాలు, మోసాల వల్ల మీ జీవితకాల కష్టం వృథా అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. ఆ వివరాలు ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
సొంత ఇంటి కల నిజం చేసుకోవాలనుకుంటున్నారా? ఈ డాక్యుమెంట్లు చూడండి బాసూ
సొంత ఇల్లు అనేది ప్రతి ఒక్కరి జీవితకాల కల. ఎంతో కాలం కష్టపడి దాచుకున్న డబ్బును, ఎన్నో ఏళ్ల ప్లానింగ్తో ఒక ఇంటిని కొనుగోలు చేస్తారు. ఇల్లు అనేది కేవలం నాలుగు గోడల నిర్మాణం మాత్రమే కాదు, అది ఒక కుటుంబానికి భద్రత, సామాజిక హోదా, భవిష్యత్తుకు భరోసా. అందుకే ఒక వ్యక్తి తన జీవితంలో చేసే అతిపెద్ద పెట్టుబడి ఇదే.. కానీ, ప్రస్తుత రోజుల్లో రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో జరుగుతున్న మోసాలు, చట్టపరమైన చిక్కులు చూస్తుంటే ఆ కల కాస్తా కన్నీరుగా మారే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది.
భారతదేశంలో రియల్ ఎస్టేట్ రంగం చాలా వేగంగా విస్తరిస్తోంది. అదే స్థాయిలో ఆస్తి వివాదాలు, ఫోర్జరీ డాక్యుమెంట్ల కేసులు కూడా పెరుగుతున్నాయి. కేవలం బిల్డర్ మాటలనో లేదా తక్కువ ధరకో ఆశపడి ఇల్లు కొంటే, భవిష్యత్తులో కోర్టుల చుట్టూ తిరగాల్సి వస్తుంది. అందుకే, డీల్ ఫైనల్ చేసే ముందే అన్ని డాక్యుమెంట్లను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించడం చాలా అవసరం. మీ కలల సౌధం మీకు భారంగా మారకూడదంటే కింద పేర్కొన్న పత్రాలను తప్పకుండా చెక్ చేయండి.
26
టైటిల్ డీడ్, ఓనర్ షిప్ హిస్టరీ
ఆస్తి కొనుగోలులో అత్యంత కీలకమైన డాక్యుమెంట్ టైటిల్ డీడ్. విక్రేతకు ఆ ఆస్తిపై పూర్తి చట్టబద్ధమైన హక్కులు ఉన్నాయో లేదో ఇది నిరూపిస్తుంది. మీరు కొంటున్న వ్యక్తి నిజమైన యజమానా కాదా అనేది దీని ద్వారా తెలుస్తుంది. దీనితో పాటు చైన్ ఆఫ్ టైటిల్ పత్రాలను కూడా చూడాలి. అంటే గతంలో ఆ ఆస్తి ఎవరెవరి చేతులు మారింది? ఎవరెవరు కొన్నారు? అనే పూర్తి హిస్టరీ ఇందులో ఉంటుంది. ఇది సరిగ్గా ఉంటేనే భవిష్యత్తులో యాజమాన్య వివాదాలు తలెత్తవు.
36
ఎన్కంబరెన్స్ సర్టిఫికేట్, టాక్స్ రసీదులు
మీరు కొనే ఆస్తిపై ఎటువంటి అప్పులు లేదా చట్టపరమైన ఆంక్షలు లేవని నిర్ధారించేదే ఎన్కంబరెన్స్ సర్టిఫికేట్. ఒకవేళ ఆ ఆస్తి బ్యాంక్ లో కుదువ పెట్టి ఉన్నా లేదా ఏదైనా కోర్టు కేసులో ఉన్నా ఈ సర్టిఫికేట్ ద్వారా బయటపడుతుంది. అలాగే, ఆ ప్రాపర్టీకి సంబంధించిన మున్సిపల్ పన్నులు సక్రమంగా చెల్లించారో లేదో రసీదులు చూడండి. పాత పన్నులు బాకీ ఉంటే, కొన్న తర్వాత ఆ భారం మీపైనే పడుతుంది.
మీరు ఇల్లు లేదా అపార్ట్మెంట్ కొంటున్నప్పుడు, దాని ప్లాన్ స్థానిక మున్సిపాలిటీ లేదా పట్టణాభివృద్ధి సంస్థ ద్వారా ఆమోదించినదేనా? లేదా అనేది కూడా ముఖ్యం. అనుమతి లేని నిర్మాణాలను భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం కూల్చివేసే అవకాశం ఉంటుంది. అలాగే కంప్లీషన్ సర్టిఫికేట్, ఆక్యుపెన్సీ సర్టిఫికేట్ చాలా ముఖ్యం. భవనం నిబంధనల ప్రకారం నిర్మించినదనీ, నివసించడానికి సురక్షితమని ఇవి ధృవీకరిస్తాయి. ఈ సర్టిఫికేట్లు లేకపోతే విద్యుత్, నీటి కనెక్షన్లు పొందడం కష్టమవుతుంది.
56
RERA రిజిస్ట్రేషన్, నో అబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్లు
ప్రతి కొత్త ప్రాజెక్ట్ కచ్చితంగా రెరా (Real Estate Regulatory Authority) లో రిజిస్టర్ అయి ఉండాలి. రెరా వెబ్సైట్లో ప్రాజెక్ట్ వివరాలను చెక్ చేయడం ద్వారా అది చట్టబద్ధమైనదా కాదా అని తెలుసుకోవచ్చు. దీనితో పాటు బిల్డర్ వద్ద అగ్నిమాపక శాఖ, పర్యావరణ శాఖ, విద్యుత్, నీటి సరఫరా విభాగాల నుండి అవసరమైన అన్ని నో అబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్లు ఉన్నాయో లేదో చెక్ చేయండి.
66
సేల్ అగ్రిమెంట్, పొసెషన్ లెటర్
ఆస్తి కొనుగోలు చేసేటప్పుడు సేల్ అగ్రిమెంట్ చాలా జాగ్రత్తగా రాయించుకోవాలి. ఇందులో ఆస్తి మొత్తం ధర, చెల్లింపు గడువు, ఇల్లు అప్పగించే తేదీ వంటి అంశాలు స్పష్టంగా ఉండాలి. ఒకవేళ ఆ ఆస్తిపై గతంలో లోన్ ఉంటే, బ్యాంక్ నుండి లోన్ క్లోజర్ సర్టిఫికేట్ తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలి. చివరగా, బిల్డర్ లేదా విక్రేత నుండి పొసెషన్ లెటర్ పొందినప్పుడే ఆ ఆస్తి అధికారికంగా మీ చేతికి వచ్చినట్లు లెక్క అని తెలుసుకోండి.
