
తెలుగు జానపద పాటలకు ఉండే ప్రత్యేకతే వేరు. వినసొంపైన పదాలు, చమత్కారమైన పోలికలు, గ్రామీణ యాస, లయబద్ధమైన పదాల కలయికతో కొన్ని పాటలు శ్రోతలను వెంటనే ఆకట్టుకుంటాయి. ప్రస్తుతం ఉత్తరాంధ్ర నేపథ్యంలో వచ్చిన ‘గరివిడి లక్మి’ సినిమాలోని ‘పికిలి పిట్టకు పీక సన్నము.. ఉర్ల భామకు ఉరకలందము..’ అంటూ సాగే పాట కూడా ఇలాంటి ఆసక్తినే రేకెత్తిస్తోంది. ఈ పాటలోని పదాలు, వాటి వెనుక ఉన్న భావం గురించి నెటిజన్లు చర్చించుకుంటున్నారు. అసలు ఈ పాట ఏం చెబుతోంది? ఇందులోని పోలికలకు అర్థం ఏమిటి? తెలుసుకుందాం.
ఈ వాక్యంలో పికిలి పిట్టను ఉదాహరణగా తీసుకుని, దాని పీక సన్నగా ఉండటాన్ని ప్రస్తావిస్తున్నారు. ఇక్కడ ‘పీక’ అంటే మెడ లేదా గొంతు భాగాన్ని సూచించే మాటగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. ‘సన్నము’ అంటే సన్నగా ఉండటం. అంటే పక్షి శరీర నిర్మాణంలోని ఒక ప్రత్యేక లక్షణాన్ని చమత్కారంగా చెప్పినట్లుగా ఈ వాక్యం కనిపిస్తుంది.
ఈ పంక్తిలో ‘ఉర్ల భామ’ అనే పదప్రయోగం ఆసక్తిని కలిగిస్తోంది. ‘భామ’ అనే పదాన్ని సాధారణంగా అందమైన యువతిని అని అర్థం. ‘ఉరకలు’ అంటే ఎగరడం, గంతులు వేయడం లేదా వేగంగా కదలడం వంటి అర్థాలు సందర్భాన్ని బట్టి వస్తాయి. ‘అందము’ అంటే అందం. అంటే చలాకీగా ఉండే అమ్మాయి అని అర్థం.
ఈ పంక్తిలో నాగుపామును పోలికగా తీసుకుంటారు. పాము కదిలే తీరు, నేలపై మెలికలు తిరుగుతూ సాగిపోయే విధానం ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తుంది. ఆ కదలికను అందంగా వర్ణించే ప్రయత్నం ఈ పంక్తిలో కనిపిస్తుంది. ప్రకృతిలోని జీవుల ప్రత్యేక లక్షణాలను గుర్తించి, వాటిని అందంతో ముడిపెట్టడం జానపద పాటల్లో కనిపించే ఒక శైలి.
ఈ పాటలో అత్యంత సులభంగా అర్థమయ్యే పంక్తుల్లో ‘ఆడదానికి అలకలందము’ ఒకటి. సాధారణంగా ప్రేమలోనో, చనువున్న సంబంధాల్లోనో అలక అనేది సహజమైన భావప్రకటనగా కనిపిస్తుంది. ఇష్టమైన వ్యక్తిపై కోపం వచ్చినప్పుడు ముఖం తిప్పుకోవడం, మాట్లాడకుండా ఉండటం, తన అసంతృప్తిని ప్రత్యేకంగా వ్యక్తం చేయడం వంటి ప్రవర్తనను అలక అంటారు.
ఈ పంక్తి స్త్రీ అలకను ఒక ఆకర్షణీయమైన భావంగా వర్ణిస్తోంది. అంటే అందం అనేది కేవలం రూపానికి మాత్రమే సంబంధించినది కాదని, వ్యక్తి ప్రవర్తనలోనూ, భావాలను వ్యక్తం చేసే తీరులోనూ కనిపిస్తుందని చెప్పే చమత్కారమైన ప్రయోగంగా దీన్ని చూడవచ్చు.
ఈ పంక్తులు పాటకు మరింత దృశ్యాత్మకమైన రూపాన్ని ఇస్తాయి. గాజులు స్త్రీల అలంకరణలో ముఖ్యమైన భాగం. చేతులు కదిలినప్పుడు గాజుల నుంచి వచ్చే శబ్దం జానపద గీతాల్లో తరచుగా వినిపిస్తుంది. అలాగే గంధం శరీరానికి సువాసనను అందించే అలంకరణ వస్తువు. ఇదికూడా అందాన్ని వర్ణించే పదప్రయోగమే.
‘వద్దనడు తగ్గకుండ’ అనే పదబంధం పాటలోని భావాన్ని మరింత ఆసక్తికరంగా మారుస్తుంది. ఈ మాటలను సాధారణంగా చూస్తే నిరాకరణకు వెనక్కి తగ్గకపోవడం లేదా తన వైఖరిని కొనసాగించడం వంటి భావాలు గుర్తుకు వస్తాయి. ఇక్కడ మాత్రం వద్దని వెనక్కి తగ్గకపోవడం అని అర్థం.
పాట చివర్లో వచ్చే ‘తాకిటతక’, ‘జేకిటతక’, ‘తకిడనికిడి’, ‘నెకిడనకిడి’ వంటి పదాలు సాధారణ సంభాషణలో ఉపయోగించే పదాలు కావు. ఇవి సంగీతంలో లయను, తాళాన్ని సూచించే శబ్ద ప్రయోగాలు. సంగీతంలో ఇటువంటి అక్షరాలను ఉపయోగించడం ద్వారా పాటకు వేగం, ఉత్సాహం, నృత్యానికి అనుకూలమైన లయను తీసుకొస్తారు. ఈ జానపద పాటలో కూడా ఇలాగే ఉపయోగించారు.
పికిలి పిట్టకు పీక సన్నము..
ఉర్ల భామకు ఉరకలందము..
నాగుబాముకు నడకలందము...
ఆడదానికి అలకలందము..
గాజులు గల్లాడకుండ...
గంధము తెగ రాలకుండ..
వద్దనుడు తగ్గకుండ..
తాకిటతక… నేకిటతక...జేకిటతక..తాకిటతక..
తకిడనికిడ...నెకిడనకిడ..... తకిడనికిడ...నెకిడనకిడ.....
తకిడనికిడ...నెకిడనకిడ..... తకిడనికిడ...నెకిడనకిడ.....
ఈ పాటలో అమ్మాయి అందాన్ని వర్ణించే ప్రయత్నం జరిగినట్లు కనిపిస్తుంది. పికిలిపిట్టకు సన్నని మెడ అందం అయితే... చురుగ్గా ఉండే అమ్మాయలు ఎప్పుడూ హడావిడిగా ఉండటమే అందం... నాగుపాములు రింగురింగులు తిరుగుతూ నడవడం అందంగా ఉంటుందని అర్థం. ఇలాగే అమ్మాయిలు అలగడం అందంగా ఉంటుంది... అంటే అమ్మాయిల అలకముఖం అందంగా ఉంటుందని వర్ణించారు. ఈ పాటలో పదప్రయోగంపై అద్భుతంగా ఉంది... పాడుకునేందుకు గమ్మత్తుగా ఉండటంతో సోషల్ మీడియాలో ట్రెండ్ అవుతోంది.