
రైల్వే స్టేషన్లలో ప్లాట్ఫామ్ అంచుకు సమీపంలో పసుపు రంగు గీతను ఏర్పాటు చేస్తారు. ప్రయాణికులు రైలు పట్టాల వైపు మరీ దగ్గరగా వెళ్లకుండా హెచ్చరించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశాల్లో ఒకటి. రైలు వస్తున్నప్పుడు లేదా ప్లాట్ఫామ్ మీదుగా వేగంగా వెళ్తున్నప్పుడు అంచుకు దగ్గరగా నిలబడటం ప్రమాదకరం. అందుకే ప్రయాణికులు ఆ గీతకు వెనుకవైపు, సురక్షితమైన దూరంలో నిలబడాలని సూచిస్తారు.
పసుపు రంగు స్పష్టంగా కనిపించడం వల్ల ప్రయాణికులు ప్లాట్ఫామ్ అంచును సులభంగా గుర్తించగలుగుతారు. ముఖ్యంగా రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే స్టేషన్లలో ఈ గుర్తు ప్రయాణికులకు అప్రమత్తత కల్పిస్తుంది. రైలు రాక కోసం ఎదురుచూస్తున్నప్పుడు గీతను దాటి ముందుకు వెళ్లకుండా ఉండటం చాలా ముఖ్యం.
రైలు ప్లాట్ఫామ్ మీదుగా వేగంగా వెళ్లేటప్పుడు దాని చుట్టూ గాలి ప్రవాహంలో మార్పులు ఏర్పడతాయి. రైలు వేగం, దాని ఆకారం, పట్టాలు-ప్లాట్ఫామ్ మధ్య దూరం వంటి అంశాల ఆధారంగా గాలి ఒత్తిడిలో మార్పులు సంభవిస్తాయి. అంచుకు మరీ దగ్గరగా నిలబడిన వ్యక్తి ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రమాదానికి గురయ్యే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా ఆగకుండా వెళ్లే రైళ్లు ప్లాట్ఫామ్ మీదుగా దూసుకెళ్లే సమయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
అయితే వేగంగా వెళ్లే రైలు ప్రతి సందర్భంలోనూ మనిషిని తనవైపు లాగేస్తుందని చెప్పలేం. కానీ రైలు చుట్టూ ఏర్పడే గాలి ప్రవాహం, ఒత్తిడి మార్పులు ప్రమాదాన్ని పెంచగలవు. రైలు శరీరానికి తగలడం, సమతుల్యత కోల్పోవడం వంటి ప్రమాదాలు కూడా సంభవించవచ్చు. అందుకే ప్లాట్ఫామ్ అంచుకు దూరంగా నిలబడాలని రైల్వే భద్రతా సూచనలు చెబుతాయి.
ప్లాట్ఫామ్పై కనిపించే పసుపు గీత సాధారణంగా అంచుకు సమీపంలో ఉంటుంది. కొన్ని ప్లాట్ఫామ్లలో అంచు నుంచి సుమారు 1.8 మీటర్ల దూరంలో భద్రతా గుర్తులు ఉంటాయి. అయితే ప్రతి రైల్వే స్టేషన్లోనూ ఇదే కొలత ఉంటుందని చెప్పలేం. ప్లాట్ఫామ్ నిర్మాణం, అక్కడి భద్రతా ప్రమాణాలు, ఏర్పాటు చేసిన గుర్తులను బట్టి దూరం మారవచ్చు.
ప్రయాణికులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. పసుపు గీతకు అవతలికి వెళ్లి రైలు కోసం ఎదురుచూడకూడదు. రైలు వస్తున్నప్పుడు, ఆగకుండా వెళ్లే రైలు దూసుకెళ్తున్నప్పుడు మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. సెల్ఫోన్లో మాట్లాడటం, ఫోన్ చూస్తూ ముందుకు నడవడం, సామానును పట్టాల వైపు ఉంచడం వంటి నిర్లక్ష్యపు పనులు ప్రమాదాలకు దారితీయవచ్చు.
కొన్ని రైల్వే స్టేషన్లలో పసుపు గీత దగ్గర నేలపై బొడిపెల్లాంటి లేదా పైకి ఉబ్బిన గుర్తులు కనిపిస్తాయి. వీటిని టాక్టైల్ పేవింగ్ (Tactile Paving) అంటారు. చూపు లేని వ్యక్తులు లేదా తక్కువ చూపు ఉన్నవారు తమ కర్ర సహాయంతో, పాదాల ద్వారా నేలపై ఉన్న ఈ ప్రత్యేక ఆకృతులను గుర్తించగలిగేలా వీటిని ఏర్పాటు చేస్తారు.
ఈ గుర్తులు చూపు సమస్యలు ఉన్న ప్రయాణికులకు ప్లాట్ఫామ్ అంచు సమీపంలో ఉన్నట్లు తెలియజేసే స్పర్శ ఆధారిత సూచనలుగా ఉపయోగపడతాయి. కొన్ని చోట్ల నడిచే దిశను తెలియజేసే పొడవైన గీతల్లాంటి టాక్టైల్ గుర్తులు, ప్రమాదకరమైన అంచు లేదా అడ్డంకి గురించి హెచ్చరించే బొడిపెల్లాంటి గుర్తులు ఉంటాయి. ఇవి చూపు సమస్యలు ఉన్నవారికి మార్గదర్శకంగా ఉపయోగపడే సహాయక వ్యవస్థ.
పసుపు గీత, టాక్టైల్ గుర్తుల గురించి తెలుసుకోవడంతో పాటు ప్రయాణికులు మరికొన్ని జాగ్రత్తలు కూడా పాటించాలి. రైలు వచ్చే సమయంలో ప్లాట్ఫామ్ అంచుకు దూరంగా నిలబడాలి. రైలు పూర్తిగా ఆగిన తర్వాతే ఎక్కాలి, దిగాలి. రైలు కదులుతున్నప్పుడు ఎక్కేందుకు లేదా దిగేందుకు ప్రయత్నించకూడదు. రైలు పట్టాలపై పడిపోయిన వస్తువులను తీసుకోవడానికి ఎప్పుడూ ప్రయత్నించకూడదు. అవసరమైతే రైల్వే సిబ్బంది సహాయం తీసుకోవాలి.